Trần Hoàng Blog

►Viện trưởng Viện KSND tối cao: ‘Kháng nghị vụ Hồ Duy Hải là đúng pháp luật’ (18/05/2020)

Posted by hoangtran204 trên 18/05/2020

Trước đó, vào ngày 8/5/2020, và 10/5 TAND Tối Cao nói: VKSND Tối Cao kháng nghị vụ HDH là không đúng pháp luật, và Phó Chánh án còn hăm dọa và mắng 3 ĐBQH là hồ đồ!

Hôm nay, phát biểu với cử tri, ông Lê Minh Trí, viện trưởng Viện KSND tối cao, khẳng định các nội dung kháng nghị của Viện KSND tối cao là đúng thẩm quyền và không sai luật.


Tuổi Trẻ 18/05/2020 10:49

TTO – Sáng 18-5, trong buổi tiếp xúc cử tri tại quận 11, ông Lê Minh Trí, đại biểu Quốc hội TP.HCM, viện trưởng Viện KSND tối cao, đã trả lời các câu hỏi của cử tri liên quan đến vụ án Hồ Duy Hải

Viện trưởng Viện KSND tối cao: Kháng nghị vụ Hồ Duy Hải là đúng pháp luật - Ảnh 1.

ĐBQH Lê Minh Trí phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri – Ảnh: TỰ TRUNG.

Sáng 18-5, tại buổi tiếp xúc cử tri tại quận 11, ông Lê Minh Trí, đại biểu Quốc hội TP.HCM, viện trưởng Viện KSND tối cao, đã trả lời các câu hỏi của cử tri liên quan đến vụ án Hồ Duy Hải.

Quốc hội cần giám sát vụ án Hồ Duy Hải

Là cử tri đầu tiên phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Lâm Sanh (cử tri quận 5) cho rằng trong vụ án Hồ Duy Hải thì Viện KSND tối cao đã kháng nghị đúng thẩm quyền, đúng pháp luật. 

Ông Sanh đánh giá cao về chức năng kiểm sát đối với các cơ quan tiến hành tố tụng, theo ông Sanh, gần đây nhiều vụ án có dấu hiệu oan sai do viện kiểm sát khơi ra, những vụ xử oan sai đều được xem lại. 

“Đối với vụ Hồ Duy Hải kháng nghị rất đúng đắn, phù hợp với pháp luật, hiến pháp. Việc xét xử của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao là chưa thỏa đáng” – ông Sanh nói. 

Cũng theo ông Sanh, sau khi có đại biểu Quốc hội góp ý về bản án thì có vị thẩm phán lại có phát biểu không chuẩn về các vị đại biểu Quốc hội này.

Do đó, ông Sanh phát biểu: “Tôi đề nghị trong kỳ họp tới này, Quốc hội cần khẳng định lại viện kiểm sát kháng nghị đúng vì trình độ cử tri giờ khác xa lắm”. Ông lập luận: “Vì đây là vụ án có nhiều tình tiết sai nhưng Hội đồng thẩm phán lại kết luận rằng sai sót nhưng không ảnh hưởng đến bản chất và nội dung vụ án”.

Cùng ý kiến, ông Đặng Văn Rành (cử tri quận 5) cũng không đồng tình với quyết định của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao về việc bác kháng nghị của vụ án Hồ Duy Hải. 

Ông Rành dẫn ý kiến của đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng khẳng định thẩm quyền của Hội đồng thẩm phán trong việc xét xử giám đốc thẩm là có 6 quyền theo luật định nhưng Hội đồng thẩm phán đã biểu quyết cho rằng kháng nghị của Viện KSND tối cao là vượt thẩm quyền, trái luật, như vậy Hội đồng thẩm phán TAND tối cao đã tự cho mình áp đặt thêm quyền thứ 7, đứng trên luật pháp. Đây là sự vi phạm nghiêm trọng cả về chính trị và pháp lý.

Cùng nêu ý kiến không đồng tình về phán quyết của TAND tối cao, cử tri Mai Thanh Hà (quận 5) bức xúc: “Không chấp nhận được khi Hội đồng thẩm phán TAND tối cao xét xử giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải lại đưa ra đánh giá “có sai sót nhưng không ảnh hưởng đến bản chất vụ án”, kết luận này của Hội đồng thẩm phán tạo tiền lệ vô vùng hiểm”.

Ông Nông Kế Xô (cử tri quận 5) kiến nghị Quốc hội phải thành lập tòa án Hiến pháp để xem xét lại các vụ án làm xôn xao dư luận. “Việc làm đó không phải để cứu phạm nhân mà là để làm đúng pháp luật. Không thể một bên ra quyết định kháng nghị thì bị bên kia vặc lại là ông làm sai” – ông Xô nói.

Viện trưởng Viện KSND tối cao: Kháng nghị đúng luật, đúng thẩm quyền

Phát biểu với cử tri, ông Lê Minh Trí, viện trưởng Viện KSND tối cao, khẳng định các nội dung kháng nghị của Viện KSND tối cao là đúng thẩm quyền và không sai luật.

Ông Trí khẳng định trong quá trình xem xét vụ việc thì có nhiều chứng cứ chưa rõ, cần phải làm rõ. Căn cứ vào Bộ luật tố tụng hình sự, khi có dấu hiệu thế thì phải kháng nghị xem xét lại. Viện trưởng không nói có tội hay không có tội mà vụ án còn mâu thuẫn, viện truởng thấy cần phải kháng nghị điều tra lại đảm bảo khách quan, bảo vệ tính mạng của người dân khi không có chứng cứ trực tiếp.

Chắc chắn viện trưởng kháng nghị không sai luật và đúng thẩm quyền. Viện trưởng cũng có báo cáo với các cấp có thẩm quyền để xem xét và đúng pháp luật. Đây là trách nhiệm thực thi pháp luật, đến giờ phút này viện trưởng tin là mình đang làm đúng trách nhiệm của mình” – ông Lê Minh Trí nói.


=========



Hội đồng thẩm phán TAND Tối Cao bác kháng nghị vụ án Hồ Duy Hải

08/05/2020 15:42

TTO – Sau 3 ngày làm việc, chiều nay 8-5, HĐXX giám đốc thẩm kỳ án Hồ Duy Hải đưa ra phán quyết.

Hội đồng thẩm phán bác kháng nghị vụ án Hồ Duy Hải - Ảnh 1.

Toàn cảnh phiên giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải – Ảnh: GIANG LONG

Đúng 15h35, đại diện Hội đồng thẩm phán bắt đầu đọc bản án.

Ông Nguyễn Trí Tuệ, phó chánh án Tòa án nhân dân tối cao, công bố quyết định giám đốc thẩm.

Đủ cơ sở kết luận Hải có mặt tại hiện trường vụ án

Hội đồng thẩm phán nhận định quyết định kháng nghị giám đốc thẩm của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cho rằng không có căn cứ khẳng định Hồ Duy Hải có mặt tại hiện trường. 

Tuy nhiên căn cứ lời khai của nhiều người, trong đó có lời khai của Hải về việc đến Bưu điện Cầu Voi dựng xe bên ngoài, nhân chứng Đinh Vũ Thường cũng cho hay nhìn thấy chiếc xe này khi đến bưu điện để gọi điện về Cà Mau, như vậy lời khai của Hải về việc sử dụng xe máy để đến hiện trường là phù hợp. 

Nhân chứng Đinh Vũ Thường còn khai nhìn thấy thanh niên ngồi trong bưu điện để tóc hai mái. Lời khai của Hải phù hợp với lời khai của một số người làm chứng về đặc điểm nhận dạng mái tóc của Hải, trước khi gây án Hải để tóc dài.

Anh Thường cũng khai nhìn thấy thanh niên trong bưu điện mặc áo ngắn tay. Hải cũng khai mặc áo ngắn tay, sau khi gây án đã mang áo đốt ở vườn. Cơ quan điều tra thu giữ tro của chiếc áo này. 

“Như vậy lời khai của Hải và những người khác là phù hợp, có căn cứ”, Hội đồng thẩm phán nhận định.

Cũng theo Hội đồng thẩm phán, lời khai của Hải còn phù hợp với lời khai người làm chứng khác, phù hợp với lời khai của chị Nguyễn Thị Kim Ngân. 

Chị Ngân khai nạn nhân của vụ án đến mua hoa quả và nói có người đưa tiền nên mua nhiều. Như vậy, đủ cơ sở kết luận Hải có mặt tại hiện trường vụ án, do đó kháng nghị cho rằng không có nhân chứng, kết luận Hải không có mặt tại hiện trường là không đúng.

Về khoảng thời gian xác định Hải có mặt tại hiện trường, theo lời khai của anh Thường, anh đến Bưu điện Cầu Voi gọi điện lúc khoảng 20h trở lại. Anh Thường thấy có 1 thanh niên ngồi trong bưu điện. Cuộc gọi của anh Thường lúc 19h30, như vậy anh Thường phải có mặt trước đó làm thủ tục gọi điện.

Đối với việc Hải khai đi cầm đồ, theo biên bản kiểm tra lời khai, Hải có mặt tại bưu điện lúc 19h30. Lời khai này phù hợp với lời khai của anh Bình (gửi xe ở bưu điện) và anh Thường là người đến gọi điện. 

Cơ quan điều tra kết luận Hải có mặt ở bưu điện lúc 19h30 là có căn cứ. Do đó kháng nghị của viện kiểm sát là không có căn cứ.

Đối với nội dung kháng nghị Hải có những lời khai mâu thuẫn nhau và mâu thuẫn với kết quả khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, Hội đồng thẩm phán cho rằng lời khai của Hải phù hợp với diễn biến tâm lý tội phạm.

Ban đầu Hải khai dùng dao sát hại chị Hồng, sau đó lại khai đập đầu bị hại vào lavabo… Hải còn khai có việc khống chế chị Hồng để giao cấu.

Ngoài ra, Hải còn thừa nhận không có sự ép cung, mớm cung.

Hải nói cố tình khai giấu một số tình tiết, khai thêm một số tình tiết vì sợ mức án cao, không được gặp gia đình.

Hội đồng thẩm phán nhận định lời khai của Hải phù hợp với bản án hiện trường, biên bản khám nghiệm hiện trường. Lời khai không hiếp dâm chị Hồng phù hợp với biên bản pháp y. “Những tình tiết này chỉ người thực hiện hành vi mới biết. Điều này khẳng định Hải có mặt tại hiện trường”, bản án giám đốc thẩm quy kết.

Cũng có lời khai ban đầu Hải đòi quan hệ với chị Hồng nhưng không thành nên đã nảy sinh ý định sát hại nạn nhân. Tòa cho rằng những tình tiết đó chỉ có người thực hiện hành vi mới rõ như vậy.

Tòa thấy không cần thiết hủy án để điều tra lại.

Kháng nghị cho rằng mẫu tàn tro thu giữ được mà cơ quan điều tra kết luận do Hải đốt áo là không có giá trị trong vụ án. Tuy nhiên theo Hội đồng thẩm phán, hồ sơ thể hiện biên bản hỏi cung, Hải khai đốt quần áo, thắt lưng sau khi gây án. Việc đốt áo ở nơi khác hiện trường vụ án, nếu không có lời khai của Hải thì không ai biết. Việc tiến hành thu giữ, mở rộng khám nghiệm hiện trường là cần thiết.

Tại kết luận giám định, trong mẫu tàn tro có thành phần vải, kết luận này phù hợp với lời khai của Hải về việc đốt áo sau khi gây án. Điều này có giá trị chứng minh Hải có mặt tại hiện trường. Việc kháng nghị cho rằng mẫu tàn tro không có giá trị là không đúng.

Cũng theo nhận định của Hội đồng thẩm phán, lời khai của Hải sau khi giết hai nữ nhân viên bưu điện, lấy tiền, trang sức, căn cứ vào bản ảnh khám nghiệm hiện trường, các dấu vết để lại trên chiếc ghế là do hành vi của Hải gây ra.

Có cơ sở kết luận Hải đã chiếm đoạt các tài sản của bị hại. Từ lời khai về địa điểm bán nữ trang của Hải, chủ cửa hàng điện thoại khai có mua điện thoại Nokia của bị hại… cho thấy chỉ người đi bán tài sản mới biết được địa điểm bán những tài sản này. (Các nơi này ở quận 5, là nhà ở và hộ khẩu thường trú của Hải từ nhỏ cho đến lúc đi học đại học và kể cả hiện nay, do đó, Hải rất rành.)

Không cần thiết điều tra lại

Mặc dù cơ quan điều tra thiếu sót trong thu thập chứng cứ song hội đồng thẩm phán thấy không làm thay đổi bản chất vụ án nên không cần thiết để điều tra lại hành vi này.

Về dấu vân tay thu tại hiện trường, trong quá trình khám nghiệm, cơ quan điều tra đã thu giữ một số vân tay và truy nguyên nhưng không có kết quả.

Theo Hội đồng thẩm phán, mặc dù không thu được dấu vân tay, song căn cứ vào biên bản, khám nghiệm hiện trường… đủ cơ sở xác định Hải là người thực hiện hành vi phạm tội.

Kháng nghị cho rằng một số biên bản nhận dạng không có người chứng kiến, một số biên bản ghi lời khai, hỏi cung có sự sửa chữa. Qua thẩm tra, hội đồng thấy đây là thiếu sót nhưng không làm thay đổi bản chất vụ án nên không cần điều tra lại.

Quá trình xem xét, đánh giá từng kháng nghị của Viện trưởng Viện KSND tối cao, Hội đồng thẩm phán cũng cũng kiến nghị cơ quan điều tra tỉnh Long An kiểm điểm nội dung liên quan tới sai sót.

Về nội dung kháng nghị cho rằng một số lời khai của nhân chứng không được đưa vào hồ sơ vụ án, theo Hội đồng thẩm phán, kiến nghị này là đúng nhưng những sai sót này không làm thay đổi bản chất vụ án. Hội đồng thẩm phán đề nghị Cơ quan điều tra Công an tỉnh Long An tiến hành kiểm điểm làm rõ việc này.

Một trong những vấn đề mà kháng nghị đưa ra được dư luận đặc biệt quan tâm là hai vật chứng được cơ quan điều tra yêu cầu nhân chứng trong vụ án mua rồi đưa vào hồ sơ. Theo Hội đồng thẩm phán, việc mua dao là để nhận dạng, phục vụ điều tra, không phải là công cụ gây án.

Hội đồng thẩm phán đưa ra thêm phân tích, ở những thời điểm quan trọng, Hồ Duy Hải luôn nhận tội. Lời nhận tội của bị cáo đã được các cơ quan tố tụng từ sơ thẩm đến phúc thẩm và đoàn liên ngành thẩm định, đánh giá.

“Tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm kết án Hồ Duy Hải tội giết người, cướp tài sản là có căn cứ. Tòa các cấp xử phạt Hồ Duy Hải tử hình về tội giết người, 5 năm tù về tội cướp tài sản là đúng quy định pháp luật”, Hội đồng thẩm phán nhận định.

Theo Hội đồng thẩm phán, dù quá trình điều tra, xét xử còn một số thiếu sót nhưng việc này không làm thay đổi bản chất vụ án. Bởi thế không cần thiết phải hủy các bản án sơ thẩm, phúc thẩm để điều tra lại theo kháng nghị của Viện trưởng Viện KSND tối cao.

Hội đồng thẩm phán còn cho rằng quyết định kháng nghị của Viện KSND tối cao là không đúng quy định pháp luật. Lý do được đưa ra là Chủ tịch nước đã có quyết định bác đơn xin ân giảm án tử hình của Hồ Duy Hải và quyết định này đang có hiệu lực pháp luật.

Từ các lý lẽ trên, Hội đồng thẩm phán kết luận: “Không chấp nhận quyết định kháng nghị của Viện trưởng Viện KSND tối cao”.

Trước đó, trong buổi sáng, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tối cao giữ nguyên quan điểm đề nghị Hội đồng thẩm phán TAND tối cao xem xét hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và bản án phúc thẩm đã xét xử bị cáo Hồ Duy Hải về các tội “giết người” và “cướp tài sản” để điều tra lại theo đúng quy định của pháp luật. Cần khắc phục sai sót để bảo đảm giải quyết vụ án đúng pháp luật.

Tuy nhiên Hội đồng thẩm phán thống nhất quan điểm rằng Hồ Duy Hải không bị ép cung, mớm cung, lời khai tổng cung phù hợp với chứng cứ khác như lời khai của các nhân chứng, biên bản khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi… nên xác định Hải phạm tội “giết người, cướp tài sản” là đúng.

Chánh án Nguyễn Hòa Bình, chủ tọa phiên giám đốc thẩm, đã tiến hành lấy biểu quyết các thành viên trong Hội đồng thẩm phán về 4 vấn đề:

Thứ nhất, vụ án đã có những sai sót về tố tụng như đã nêu. Những sai sót đó có làm thay đổi bản chất vụ án hay không?

Kết quả 17/17 thành viên biểu quyết quá trình điều tra vụ án có những sai sót về tố tụng nhưng “không thay đổi bản chất vụ án”.

Thứ hai, bản án phúc thẩm và bản án sơ thẩm kết án Hồ Duy Hải có đúng người, đúng tội, đúng mức án hay không?

Kết quả 17/17 thành viên biểu quyết các bản án xét xử Hồ Duy Hải là “đúng người, đúng tội, đúng mức án”.

Thứ ba, quyết định số 639/QĐ-CTN ngày 17/5/2012 của Chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm án tử hình của Hồ Duy Hải đang có hiệu lực như vậy quyết định kháng nghị của Viện kiểm sát có đúng pháp luật hay không?

Kết quả 17/17 thành viên biểu quyết “Không đúng pháp luật”.

Cuối cùng, Hội đồng thẩm phán có chấp nhận kháng nghị, hủy hai bản án phúc thẩm và sơ thẩm, trả hồ sơ điều tra bổ sung hay không chấp nhận kháng nghị?

Kết quả 17/17 thành viên biểu quyết “Không chấp nhận kháng nghị


===========

Giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải: Thành viên Hội đồng thẩm phán TAND Tối Cao nói gì?

Tuổi Trẻ | 12/05/2020 09:51

Giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải: Thành viên Hội đồng thẩm phán nói gì? - Ảnh 1.

Thẩm phán Bùi Ngọc Hòa – Ảnh: NAM TRẦN

Sau phiên tòa giám đốc thẩm, TAND tối cao nhận được nhiều thông tin từ các phương tiện truyền thông về quá trình xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm đối với vụ án Hồ Duy Hải. Đây là điều tất nhiên khi vụ án được dư luận xã hội rất quan tâm, nên thông tin xã hội chắc chắn xảy ra. Với trách nhiệm là thành viên HĐTP, nếu có điều kiện cũng muốn cung cấp những thông tin chính thức từ vụ án để công chúng hiểu rõ hơn bản chất vụ án.

Thẩm phán BÙI NGỌC HÒA

Để rộng đường dư luận, Tuổi Trẻ Online đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Ngọc Hòa, thành viên Hội đồng thẩm phán (HĐTP). Ông Hòa cho rằng các thẩm phán độc lập xét xử và xem xét kỹ hồ sơ vụ án nên đồng thuận đưa ra phán quyết chứ không chịu bất kỳ áp lực nào…

Vi phạm tố tụng sao không hủy án?

* Những vi phạm mấu chốt mà dư luận quan tâm là việc thu giữ vật chứng của cơ quan điều tra, việc mua dao mua thớt để coi là hung khí gây án, từ việc đó có dẫn đến quan điểm đánh giá của cơ quan điều tra. Vậy HĐTP đánh giá thế nào để đi đến kết luận cuối cùng?

– Trong thực tế, không phải vụ án nào cũng thu giữ được vật chứng nhưng căn cứ các tài liệu chứng cứ như bản ảnh hiện trường, biên bản khám nghiệm hiện trường, kết luận giám định, lời khai người làm chứng, lời khai của bị cáo và các tài liệu chứng cứ khác đã thu thập được để kết luận bị cáo có phạm tội hay không. 

Đối với vụ án Hồ Duy Hải, cơ quan điều tra đã căn cứ bản ảnh hiện trường, lời khai của bị cáo, những người làm chứng và yêu cầu những người trông thấy, phát hiện (con dao, thớt) mua vật đồng dạng để cho bị cáo nhận dạng và thực nghiệm điều tra nhằm xác định lời khai của bị cáo có cơ sở hay không. Việc này không vi phạm pháp luật. 

Các cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm và phúc thẩm không xác định con dao, cái thớt được mua này là vật chứng trong vụ án.

* HĐTP cho rằng điều tra lại cũng không thay đổi bản chất vụ án nên không điều tra lại, căn cứ vào đâu để xác định như vậy, thưa ông?

– Quá trình xét xử giám đốc thẩm, có ý kiến thành viên HĐTP đặt vấn đề những thiếu sót, mâu thuẫn ở trong kháng nghị (như việc không thu giữ cái thớt, cái ghế; việc chậm giám định nhóm máu) thì khi điều tra lại những thiếu sót này có khắc phục được không? 

Tại phiên xét xử, đại diện viện kiểm sát (VKS) cũng cho rằng một số vấn đề sai sót không thể khắc phục được, tuy nhiên một số sai sót khác mà kháng nghị đã đề cập khi điều tra lại vẫn có thể khắc phục được. 

Ví dụ việc xác định thời gian di chuyển của bị cáo từ tiệm cầm đồ về Bưu điện Cầu Voi, việc giám định thời gian chết của nạn nhân.

HĐTP đã nhận định mặc dù trong quá trình điều tra, cơ quan điều tra đã có một số thiếu sót, vi phạm thủ tục tố tụng nhưng những thiếu sót, vi phạm này không dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án. 

Ngoài ra, một số vấn đề kháng nghị nêu ra như có mâu thuẫn trong lời khai của chính bị cáo, mâu thuẫn giữa lời khai của bị cáo với hiện trường vụ án và các tài liệu chứng cứ khác, HĐTP nhận thấy trong quá trình điều tra các mâu thuẫn này đã được điều tra làm rõ nên không cần thiết điều tra lại.

Giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải: Thành viên Hội đồng thẩm phán nói gì? - Ảnh 3.

Quang cảnh phiên tòa xét xử giám đốc thẩm vụ tử tù Hồ Duy Hải – Ảnh: TTXVN

* Quyết định kháng nghị của VKS bị HĐXX cho rằng không đúng quy định pháp luật, vậy tại sao tòa vẫn mở phiên giám đốc thẩm để xem xét các nội dung kháng nghị?

– Theo quy định, tại phiên tòa giám đốc thẩm thì người kháng nghị có quyền bổ sung, thay đổi, rút một phần hoặc toàn bộ kháng nghị. 

Trong vụ án này, tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện VKS giữ nguyên kháng nghị. Do đó, HĐTP phải xem xét toàn bộ nội dung kháng nghị. 

Chính vì vậy, những nội dung kháng nghị của VKS đã được các thành viên HĐTP làm rõ, từ việc Hải có mặt ở hiện trường hay không, Hải có thực hiện hành vi gây án hay không, đến những mâu thuẫn thể hiện trong hồ sơ, những vi phạm của cơ quan tố tụng cũng như tính có căn cứ, thẩm quyền kháng nghị của viện trưởng Viện KSND tối cao.

Sau khi thảo luận, các thành viên HĐTP đã thống nhất kháng nghị của VKS không đúng pháp luật, không được quyền kháng nghị trong trường hợp này, vì vậy HĐTP đã quyết định không chấp nhận kháng nghị này. Nghĩa là dù kháng nghị có đúng thẩm quyền hay không thì vẫn phải mở phiên tòa giám đốc thẩm thì mới kết luận được việc đó.

Ở góc độ pháp lý, sau khi có quyết định bác đơn xin ân giảm án tử hình của Hồ Duy Hải, căn cứ quyết định của Chủ tịch nước, Hội đồng thi hành án tử hình tỉnh Long An mới ra quyết định thi hành án bản án này. 

Sau khi có công văn của Văn phòng Chủ tịch nước về việc tạm dừng thi hành án và yêu cầu chánh án TAND tối cao, viện trưởng Viện KSND tối cao xem xét lại toàn diện vụ án đó xem Hồ Duy Hải oan hay không oan, Hội đồng thi hành án tỉnh Long An đã ra quyết định tạm dừng thi hành bản án đối với Hồ Duy Hải.

Như vậy, quyết định của Chủ tịch nước và quyết định thi hành án tử hình của hội đồng thi hành án là hai quyết định trong thủ tục thi hành án hình sự. 

Kháng nghị của VKS căn cứ công văn của Văn phòng Chủ tịch nước để ra kháng nghị là không đúng. Bởi vì các quyết định tố tụng hình sự chỉ được thay thế, hủy bỏ bằng một quyết định tố tụng hình sự khác của cấp có thẩm quyền. 

Công văn của Văn phòng Chủ tịch nước là văn bản hành chính. Hơn nữa trong công văn nêu trên, ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch nước là đề nghị VKS xem xét quyết định theo thẩm quyền và bảo đảm đúng quy định của pháp luật.

* Thưa ông, sau công văn của Văn phòng Chủ tịch nước, nếu VKS không kháng nghị thì tòa xem xét lại vụ án oan hay không oan khi nào? Xem xét đánh giá ra sao? Bằng cách nào?

– Sau khi Văn phòng Chủ tịch nước có công văn yêu cầu xem xét lại vụ án, TAND tối cao đã thành lập đoàn công tác liên ngành gồm cả ngành kiểm sát và công an xem xét để đánh giá lại toàn bộ hồ sơ vụ án. 

Sau khi xem xét, kể cả gặp tử tù Hồ Duy Hải, đoàn công tác báo cáo không có cơ sở để kháng nghị hủy án vì việc xét xử Hải là không oan, không sai. 

Sau đó, TAND tối cao đã có báo cáo gửi Chủ tịch nước và Ủy ban Thường vụ Quốc hội rằng trong vụ án này Hồ Duy Hải không oan.

Giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải: Thành viên Hội đồng thẩm phán nói gì? - Ảnh 4.

Thẩm phán Bùi Ngọc Hòa – Ảnh: NAM TRẦN

* Một số nội dung trong kháng nghị đã được HĐXX kết luận có cơ sở, đó là những sai sót của cơ quan điều tra. Vậy nội dung kháng nghị đúng thì sao lại bị quy là trái pháp luật?

– Sai sót trong quá trình điều tra mà kháng nghị VKS nêu là những vi phạm thủ tục tố tụng, nhưng như trên đã nêu, những sai sót này không làm thay đổi bản chất vụ án, nên việc hủy bản án sơ thẩm và bản án phúc thẩm để điều tra lại là không cần thiết. Còn kháng nghị của VKS trong trường hợp này là trái pháp luật vì không đúng thẩm quyền.

* Tại phiên xét xử, HĐTP công bố sau kháng nghị của VKS, Bộ Công an lập tổ công tác xác minh xem xét lại hồ sơ vụ án. Kết quả này được HĐTP sử dụng làm tài liệu trong phiên giám đốc thẩm, việc này thuộc quy định tố tụng nào?

– Sau khi có kháng nghị của viện trưởng Viện KSND tối cao, bộ trưởng Bộ Công an thành lập tổ công tác độc lập nhằm thẩm định lại toàn bộ vụ án. Chúng tôi cho rằng việc làm này thể hiện tinh thần trách nhiệm rất cao của Bộ Công an. 

Trước phiên giám đốc thẩm, HĐXX nhận được báo cáo kết quả thẩm định nên đã mời đại diện Bộ Công an trình bày nội dung này. Chúng tôi cho rằng đây cũng là một tài liệu để xem xét tính khách quan toàn diện trong quá trình điều tra, truy tố của các cơ quan tố tụng đã thực hiện trước đó.

Trong Luật tố tụng không quy định trình tự này, nhưng đây là việc làm thể hiện trách nhiệm rất cao của Bộ Công an và HĐTP sử dụng làm tài liệu tham khảo.

* Rõ ràng đây là vụ án rúng động dư luận, 12 năm chưa đi đến hồi kết, cho thấy quá nhiều vấn đề mà quá trình điều tra chưa làm thuyết phục. Ông nghĩ sao khi có ý kiến cho rằng việc buộc tội ngay cả khi chưa chứng minh được một cách thuyết phục có thể không bỏ lọt tội phạm, tránh được bồi thường nhưng sẽ tạo tiền lệ oan sai?

– Hội đồng giám đốc thẩm đã xem xét rất khách quan, toàn diện vụ án, kể cả chứng cứ buộc tội và gỡ tội. HĐTP nhận thấy trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, bị cáo không bị ép cung, mớm cung, nhục hình và Hồ Duy Hải cũng thừa nhận điều này. 

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện VKS cũng khẳng định không phát hiện có dấu hiệu Hải bị ép cung, mớm cung, nhục hình. Chính vì vậy, HĐTP đánh giá lời khai nhận tội của bị cáo là tự nguyện.

Hải khai mâu thuẫn về diễn biến hành vi phạm tội thể hiện bị cáo không bị ép cung, mớm cung, vì nếu bị ép cung, mớm cung thì lời khai của bị cáo tương đối giống nhau. 

HĐTP đã căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, nghe lời trình bày của các cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm và phúc thẩm cũng như giải thích của các giám định viên, quan điểm của VKS tối cao tại phiên tòa. 

Vì vậy, HĐTP kết luận tòa cấp sơ thẩm, phúc thẩm kết án Hồ Duy Hải về hai tội “giết người” và “cướp tài sản” là không oan. 

Quá trình điều tra mặc dù có thiếu sót, vi phạm như VKS nêu ra trong kháng nghị nhưng không làm thay đổi bản chất vụ án. Do đó không có căn cứ chấp nhận kháng nghị đề nghị hủy án để điều tra lại.

Vụ án đã kéo dài 12 năm, mong mỏi của gia đình hai nạn nhân đòi hỏi công lý phải được thực thi. Nếu công lý không được thực thi thì không còn pháp luật.

* Nghĩa là HĐXX thấy rằng kết luận điều tra là thuyết phục, kết quả xét xử cũng thuyết phục?

– Đúng vậy!

Giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải: Thành viên Hội đồng thẩm phán nói gì? - Ảnh 5.

Tòa nhà xảy ra vụ án mạng bỏ hoang nhiều năm – Ảnh: HOÀNG ĐIỆP

Chủ tọa “đóng 3 vai” có khách quan?

* Có nhiều ý kiến lo ngại tính khách quan của quyết định giám đốc thẩm, khi Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình thời điểm xảy ra vụ án là phó tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, đến thời điểm ra quyết định không kháng nghị vụ án thì ông Bình là viện trưởng Viện KSND tối cao và khi xét xử giám đốc thẩm ông lại ngồi ghế chủ tọa. Một người đóng ba vai như thế thì có ra được quyết định khách quan hay không, thưa ông?

– Theo điều 382 Bộ luật TTHS quy định khi xét xử giám đốc thẩm bằng Hội đồng toàn thể thẩm phán TAND tối cao thì do chánh án TAND tối cao làm chủ tọa. 

Còn theo điều 53, việc thay đổi thẩm phán, hội thẩm được quy định: Thẩm phán, hội thẩm phải từ chối tham gia xét xử hoặc bị thay đổi khi đã tham gia với tư cách là người bào chữa, người giám định, đã tham gia xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, hoặc tiến hành tố tụng vụ án đó với tư cách là điều tra viên, cán bộ điều tra, kiểm sát viên, thẩm tra viên, thư ký tòa án… Hoặc có căn cứ rõ ràng khác cho rằng họ không thể vô tư khi làm nhiệm vụ.

Trong phần thủ tục phiên giám đốc thẩm, chủ tọa đã hỏi và được đại diện VKS khẳng định việc triệu tập những người đến tham gia phiên tòa và thành phần HĐXX là đúng quy định. 

Bên cạnh đó đối chiếu các quy định tại điều 49, 53 thì chánh án TAND tối cao không thuộc một trong các trường hợp phải từ chối hoặc bị thay đổi.

Hơn nữa vai trò chánh án là chủ tọa phiên tòa, còn việc biểu quyết, quyết định là của từng thành viên HĐTP có quan điểm độc lập, biểu quyết theo đa số, không bị phụ thuộc. 

Đối với vụ án này, các thẩm phán đã được giao nghiên cứu hồ sơ trước 4 tháng và chánh án TAND tối cao đã quán triệt đây là vụ án được dư luận quan tâm nên phải nghiên cứu hồ sơ một cách toàn diện cả chứng cứ gỡ tội và buộc tội để có quan điểm hoàn toàn độc lập khi xét xử.

Chính vì vậy, chúng tôi cho rằng không thể nghi ngờ tính khách quan trong quyết định của hội đồng, kể cả vai trò của chủ tọa phiên tòa.

Giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải: Thành viên Hội đồng thẩm phán nói gì? - Ảnh 6.

Thẩm phán Bùi Ngọc Hòa – Ảnh: NAM TRẦN

* Chánh án TAND tối cao thời điểm làm viện trưởng Viện KSND tối cao đã có quyết định không kháng nghị nhưng bây giờ ngồi ghế chủ tọa phiên giám đốc thẩm thì có được coi là vô tư khách quan?

– Có vô tư, khách quan hay không thì phải nói theo quy định pháp luật, nghĩa là phải có căn cứ rõ ràng. 

Giai đoạn ông Nguyễn Hòa Bình làm viện trưởng Viện KSND tối cao có quyết định không kháng nghị là thực hiện nghĩa vụ theo quy định pháp luật, nên không thể nói đó là sự không vô tư khách quan. Quyết định không kháng nghị này là của Viện KSND tối cao chứ không phải của cá nhân ông Bình.

* Trong quá trình xét xử, HĐTP lấy biểu quyết các thành viên 4 nội dung quan trọng với hình thức giơ tay. Chánh án đang ngồi ghế chủ tọa thì có ảnh hưởng đến biểu quyết của các thành viên? Có ý kiến đặt ra nếu chánh án giơ tay thì các thành viên có đưa ra quan điểm khác?

– Theo quy định, sau khi nghe đại diện VKS trình bày quan điểm, các thành viên HĐTP thể hiện quan điểm và thảo luận. 

Sau khi thảo luận thì biểu quyết những nội dung mà VKS kháng nghị. Như vậy việc biểu quyết của các thành viên hội đồng là độc lập, mỗi thành viên thể hiện quan điểm và biểu quyết bằng hình thức giơ tay. 

Đó là quan điểm độc lập của từng thành viên, không phụ thuộc vào cơ chế hành chính giữa cấp trên và cấp dưới. Việc biểu quyết này có thể đồng ý kháng nghị hoặc không đồng ý kháng nghị. Và trong thực tế có một số vụ án xét xử giám đốc thẩm có thành viên biểu quyết khác quan điểm của chánh án. 

Cho nên nói rằng vì phụ thuộc cấp trên cấp dưới mà các thành viên miễn cưỡng giơ tay biểu quyết theo chánh án là suy diễn không có căn cứ.

Phải nói thêm rằng, các thành viên HĐTP độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.

* Thời gian qua có nhiều vụ án oan như vụ ông Nguyễn Thanh Chấn, Huỳnh Văn Nén, vụ án “vườn điều”. Những vụ án này quá trình điều tra, kết quả điều tra cho thấy lời khai nhận tội phù hợp với chứng cứ cơ quan điều tra thu thập và họ bị kết án. Tuy nhiên đến khi hung thủ thực sự ra đầu thú thì họ mới được minh oan. Từ những vụ án như vậy, với diễn biến vụ Hồ Duy Hải thì HĐXX cần cẩn trọng hơn, thưa ông?

– Trong quá trình điều tra xét xử đúng là có những vụ án oan như vậy. Những vụ án này mặc dù bị cáo có lời khai nhận tội nhưng quá trình điều tra, truy tố, xét xử có những vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng dẫn đến sai lầm nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án; có những chứng cứ gỡ tội chưa được xem xét toàn diện dẫn đến kết án oan. 

Còn trong trường hợp này HĐTP đã xem xét một cách toàn diện, đánh giá tổng hợp tất cả chứng cứ buộc tội và gỡ tội. Chúng tôi cho rằng đã đủ cơ sở kết luận rằng bị cáo không oan.

* Có sai sót, vi phạm tố tụng nhưng không thay đổi bản chất vụ án. Liệu cách nhìn nhận đánh giá như thế này có là tiền lệ cho việc xét xử các vụ án từ nay về sau?

– Cái quan trọng là đánh giá sai sót vi phạm tố tụng đó có làm thay đổi bản chất vụ án hay không. Nếu sai sót đó mà làm thay đổi hoặc dẫn đến sai lầm nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án thì chúng tôi cho rằng đó là vi phạm nghiêm trọng tố tụng, phải hủy điều tra lại. Đó là luật quy định, chứ không phải những sai sót nào, vi phạm nào cũng dẫn đến phải hủy toàn bộ bản án để điều tra xét xử lại.

Chúng tôi nhắc lại thiếu sót đó, sai sót đó phải dẫn đến sai lầm nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án thì mới phải hủy điều tra lại.

THÂN HOÀNG – HOÀNG ĐIỆP

==========

ĐBQH gửi kiến nghị tới Tổng bí thư, Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội vụ Hồ Duy Hải

Tuổi Trẻ 14-5-2020

TTO – Các đại biểu Lưu Bình Nhưỡng, Lê Thanh Vân đã gửi kiến nghị cho rằng cần làm rõ những vấn đề dư luận đặt ra sau khi Hội đồng thẩm phán ra phán quyết “vụ án Hồ Duy Hải”.

ĐBQH gửi kiến nghị tới Tổng bí thư, Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội vụ Hồ Duy Hải - Ảnh 1.

Đại biểu Quốc hội, TS Lê Thanh Vân – Ảnh: Lê Kiên

Đại biểu Quốc hội, phó trưởng Ban Dân nguyện Lưu Bình Nhưỡng đã gửi kiến nghị tới Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân.

Theo đại biểu Nhưỡng, “dư luận cho rằng phán quyết của Hội đồng thẩm phán TANDTC đã vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội và đã dựa trên tư duy, quan niệm mang tính buộc tội, vấn đề “cấm kỵ” trong lĩnh vực hình sự. Mặc dù công nhận nhiều sai sót mang tính mấu chốt trong quá trình điều tra, nhưng lại cho rằng sai sót đó “không ảnh hưởng đến bản chất vụ án”.

Ông Nhưỡng nêu quan điểm: Hội đồng thẩm phán TAND tối cao đã không xem xét công tâm, khách quan, khoa học, đúng đắn đối với các vi phạm tố tụng của cơ quan điều tra, có thể nói nhiều vấn đề khuất tất bị che lấp đã được dư luận nêu bức xúc trong suốt thời gian qua như thời gian thực hiện hành vi phạm tội, thời điểm nạn nhân chết, các vi phạm trong việc thu giữ dấu vân tay, mẫu máu, vật chứng…, đặc biệt là việc loại trừ các nghi can khác trong vụ án.

Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng cũng cho rằng không có quy định nào cho phép Hội đồng thẩm phán TANDTC phán quyết về việc kháng nghị của VKSND Tối cao đúng hay không đúng pháp luật.

Từ các phân tích, lập luận đó, ông Nhưỡng kiến nghị Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chỉ đạo các cơ quan hữu quan báo cáo rõ về vụ án này.Ông Nhưỡng cũng kiến nghị Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân yêu cầu Chánh án TAND tối cao, viện trưởng VKSND tối cao có báo cáo riêng vụ Hồ Duy Hải tại kỳ họp thứ 9 của Quốc hội (khai mạc ngày 20-5 tới).

Vị đại biểu này cũng đề nghị tổ chức thực hiện giám sát tối cao của Quốc hội hoặc giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với các vụ án do Hội đồng thẩm phán TAND tối cao xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm gây bức xúc dư luận, trong đó có vụ án Hồ Duy Hải.

Một đại biểu Quốc hội khác là ông Lê Thanh Vân – ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính – ngân sách – cũng đã gửi kiến nghị Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành giám sát hoạt động của TANDTC trong phiên tòa giám đốc thẩm “vụ án Hồ Duy Hải”.

Trong bản kiến nghị, đại biểu Lê Thanh Vân cho rằng phiên giám đốc thẩm có dấu hiệu vi phạm quy định về yêu cầu đảm bảo tính vô tư, khách quan của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, quy định tại các điều 21, 49, 53 của Bộ luật tố tụng hình sự, khi người từng quyết định không chấp nhận kháng nghị nay lại làm chủ tọa phiên tòa.

Cùng với đó, theo ông Vân, là dấu hiệu vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội được quy định tại Điều 13 của Bộ luật tố tụng hình sự và Điều 15 của bộ luật này về xác định sự thật vụ án. Tự đặt ra một dạng quy định bất thành văn, không hề có trong pháp luật về hình sự và tố tụng hình sự khi cho rằng sai phạm trong tố tụng không ảnh hưởng đến bản chất vụ án. 

Theo đại biểu Lê Thanh Vân, điều này sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm, vô tình khuyến khích vi phạm pháp luật trong tố tụng hình sự.

========

PHẢN BIỆN VỀ RÁC trong vụ HDH.

Bạn cứ phịa ra một email hoặc tên nào đó để viết ý kiến. Comment của tất cả các bạn đọc sẽ được hiện ra.

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

 
%d bloggers like this: