Trần Hoàng Blog

►Gián điệp Trung Quốc tại Đại học Harvard bị bắt (29-1-2020)

Posted by hoangtran204 trên 30/01/2020

Charles Lieber, trưởng khoa hóa của Đại học Harvard, bị FBI bắt sáng thứ Ba 28-01-2020 với cáo buộc đã nói dối việc nhận hàng triệu đô la tài trợ từ Trung Quốc. Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho biết, từ đầu năm 2018 đến nay, Bộ đã buộc tội ít nhất 40 vụ liên quan tới hoạt động do thám, gián điệp về kinh tế, khoa học và công nghệ do Trung Quốc điều hành.

Hóa học, công nghệ nano, nghiên cứu chất tổng hợp polymer, robotics, khoa học máy tính, nghiên cứu y sinh học… đang trở thành mục tiêu do thám của Trung Quốc nhằm đánh cắp công nghệ và bí quyết chế tạo của Hoa Kỳ để làm lợi cho Trung Quốc. Kể từ 2018 đến nay đã có ít nhất 40 vụ gián điệp trong học thuật và công nghệ đã bị Bộ Tư pháp Mỹ truy tố ra toà.


29-1-2020

Saigonnhonews.com

Đại diện các cơ quan công quyền FBI, Viện Công tố và Hải quan Mỹ công bố bản cáo buộc tội làm gián điệp, do thám cho Trung Quốc của ba giáo sư, nghiên cứu viên các đại học Harvard và Boston sáng 28-01-2020. Ảnh Reuters 

HIẾU CHÂN

Hoạt động của Trung Quốc xâm nhập các trường đại học Mỹ, mua chuộc các tài năng trong giới khoa học, đánh cắp tài sản trí tuệ, thành quả nghiên cứu để từ đó đẩy Trung Quốc lên vị trí hàng đầu về khoa học và công nghệ của thế giới đang làm dấy lên nhiều mối lo ngại. Các trường hợp mới bị vạch trần mới đây cho thấy Hoa Kỳ đang gia tăng nỗ lực để chống lại âm mưu này của Bắc Kinh.

Trường hợp nổi bật nhất là Charles Lieber, (sinh 1959, người Mỹ gốc Do Thái) trưởng khoa hóa và hoá sinh của Đại học Harvard, bị bắt sáng nay thứ Ba 28-01-2020 với cáo buộc đã nói dối việc nhận hàng triệu đô la tài trợ từ Trung Quốc.

Charles Lieber, trưởng khoa hóa học và hóa sinh Đại học Harvard bị bắt sáng nay 28-01-2020. Ảnh AFP

Một cáo buộc hình sự cấp liên bang tố cáo ông Lieber, một người đi tiên phong trong công nghệ nano, đã man khai với Bộ Quốc phòng và Viện Sức khỏe quốc gia Hoa Kỳ (National Institutes of Health, NIH) về sự tham gia của ông ta vào Kế hoạch Một Ngàn Tài Năng của Trung Quốc trong khi nhóm nghiên cứu của ông ta ở Hoa Kỳ vẫn nhận hơn 15 triệu USD tài trợ nghiên cứu từ các cơ quan của Mỹ.

Theo cáo buộc, trường Đại học Công nghệ Vũ Hán (Wuhan Technology University, WUT) đã cấp cho ông Lieber hơn 1,5 triệu USD để thiết lập một phòng thí nghiệm nghiên cứu ở Trung Quốc như là một phần của Kế hoạch Một Ngàn Tài Năng. Trường WUT cũng trả cho ông khoản lương tháng lên tới 50.000 USD, và khoản “trợ cấp sinh hoạt” 150.000 USD mỗi năm “trong một thời gian dài” từ năm 2012 đến năm 2017.

Đổi lại, ông Lieber phải làm việc cho WUT ít nhất chín tháng mỗi năm bằng việc “công bố các dự án hợp tác quốc tế, ươm tạo các nhà nghiên cứu trẻ và nghiên cứu sinh tiến sĩ, tổ chức các hội nghị quốc tế, đăng ký các phát minh sáng chế và xuất bản các bài báo nghiên cứu dưới tên của trường đại học Trung Quốc,” bản cáo buộc cho biết. Theo một bản hợp đồng được dẫn chiếu trong cáo buộc, ông Lieber có nhiệm vụ “dẫn dắt các dự án (chủ chốt) quan trọng của quốc gia… đáp ứng những yêu cầu phát triển chiến lược quốc gia của Trung Quốc, hoặc đứng ở vị trí hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học và công nghệ quốc tế.”

Tuy tiếp nhận tài trợ của nước ngoài không phải là việc làm phi pháp ở Mỹ nhưng chính quyền Hoa Kỳ yêu cầu tất cả các khoản tài trợ đó phải được báo cáo nếu người nhận là nhà nghiên cứu đã hoặc đang sử dụng ngân sách của chính phủ Mỹ. 

Chính quyền Hoa Kỳ từ lâu đã báo động về các chương trình, kế hoạch này của Trung Quốc và cho rằng, các chương trình đó tạo ra xung đột lợi ích và khuyến khích chuyển giao bất hợp pháp tài sản trí tuệ được tạo ra từ nguồn tiền thuế của người dân Mỹ. 

“Che giấu, không báo cáo việc tiếp nhận các khoản tài trợ, tham gia vào một số kiểu chương trình nào đó, và cùng lúc làm việc cho hai nơi đang bóp méo các quyết định về cách sử dụng thích hợp nguồn ngân sách của người đóng thuế và dẫn tới việc chuyển giao lén lút các thông tin, bí quyết và thời gian,” ông Kelvin Droegemeier, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ của Tòa Bạch ốc, nói về trường hợp phạm tội của ông Lieber. Văn phòng này đang cùng với các cơ quan công quyền liên bang, khu vực tư nhân, giới học thuật, các hội nghề nghiệp và tổ chức phi lợi nhuận để thực thi một nỗ lực xử lý mối lo ngại này.

Tuy trực tiếp tham gia làm việc cho Bắc Kinh và nhận lương của Trung Quốc, nhưng khi trả lời với các điều tra viên của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ năm 2018 về hoạt động hợp tác nghiên cứu với nước ngoài, ông Lieber nói rằng ông không bao giờ được yêu cầu tham gia Chương trình Một Ngàn Tài Năng, bản cáo trạng cho biết. Hai ngày sau đó, ông Lieber yêu cầu một đồng nghiệp gửi cho ông đường dẫn (link) tới một trang web, trên đó liệt kê ông là người điều hành phòng thí nghiệm ở Vũ Hán. “Tôi sẽ rất cẩn thận về những điều thảo luận với Đại học Harvard và không chia sẻ những điều này với các điều tra viên của chính phủ vào lúc này,” ông nói, theo cáo trạng. 

Cùng năm này, Viện Sức khỏe quốc gia (National Institute of Health, NIH) cũng hỏi Đại học Harvard về sự hợp tác của ông Lieber với Vũ Hán nhưng ông giáo sư đã buộc Đại học Harvard khai man với NIH vào tháng 1-2019 rằng ông Lieber không có sự hợp tác chính thức với Vũ Hán kể từ năm 2012.

Thế nhưng, bản cáo buộc trưng dẫn các thư điện tử từ năm 2012 đến năm 2017, trong đó ông Lieber và đầu mối liên lạc của ông ở Vũ Hán thảo luận cách thức trả tiền cho ông, một số khoản tiền được chuyển vào trương mục của ông tại một ngân hàng Trung Quốc, một số khoản được trả bằng tiền mặt. “Trường đại học chúng tôi đã đưa tiền lương của ông vào thẻ ngân hàng… của ông và chúng tôi sẽ giúp ông đổi tiền khi ông đến Vũ Hán,” người liên lạc viết cho ông Lieber trong một thư điện tử tháng 1-2017.

Phát ngôn viên của Harvard nói trường đang hợp tác với chính quyền liên bang và đã khởi sự cuộc điều tra riêng của mình về những lời cáo buộc. Joseph Bonavolonta, phụ trách Văn phòng FBI khu vực Boston cho biết FBI vẫn đang điều tra xem, ngoài tiền bạc, ông Lieber còn có động cơ nào khác khi làm việc cho chính quyền Trung Quốc.

**

Ông Lieber là một trong ba trường hợp mà chính quyền liên bang ở Massachusetts đưa ra sáng nay thứ Ba – mỗi trường hợp đều nhấn mạnh mối quan tâm của Hoa Kỳ rằng chính phủ Trung Quốc đang cố gắng thu thập những kết quả nghiên cứu đột phá của Hoa Kỳ bằng cách khai thác các trường đại học, các giáo sư và nhà nghiên cứu làm việc ở hệ thống đại học Mỹ.

Cơ quan công tố Hoa Kỳ đã đưa ra hàng loạt trường hợp, cáo buộc những người Mỹ gốc Hoa, hoặc người Hoa làm việc tại Mỹ, làm dấy lên mối lo ngại trong cộng đồng khoa học rằng chính quyền đã thanh lọc các nhà nghiên cứu theo sắc tộc. Tuy nhiên, ông Lieber nằm trong số những nhà khoa học không phải gốc Hoa, và cũng là gương mặt nổi bật nhất, bị cáo buộc.

Trong một trường hợp khác, cũng được công bố sáng nay thứ Ba, một nhà nghiên cứu của Đại học Boston bị tố cáo hoạt động với tư cách một điệp viên của Trung Quốc và không khai báo rằng bà ta là một trung úy trong quân đội Trung Quốc khi nộp đơn xin visa nhập cảnh Mỹ.

Nữ nghiên cứu viên này, tên là Diệp Diên Khánh (Yanqing Ye), bị tố cáo đã chuyển các thông tin nghiên cứu ở Đại học Boston cho chính phủ Trung Quốc. Cáo buộc cho biết, theo hướng dẫn của các đồng nghiệp trong quân đội Trung Quốc (PLA) từ năm 2017 đến 2019, bà Diệp nghiên cứu các trang web của quân đội Hoa Kỳ, nghiên cứu hai nhà khoa học Mỹ có chuyên môn sâu về người máy (robotics) và khoa học máy tính. 

Theo cáo buộc, trong một thư điện tử hồi tháng 4-2019, một đồng mưu nặc danh và một sĩ quan PLA gửi cho bà Diệp một thông điệp yêu cầu: “Xem xét tìm các dự án về phân tích rủi ro và chính sách được quân đội Hoa Kỳ tài trợ, bằng cách trực tiếp tìm kiếm rủi ro + quân đội Mỹ hay không.” Trong một tin nhắn trên mạng WeChat hồi tháng 4-2019, bà Diệp gửi cho một kẻ đồng mưu nặc danh một tập tin PDF lấy từ một trang web của Hải quân Mỹ, sử dụng tên miền “mil” [tên miền dùng cho quân đội trên Internet]. Kẻ đồng mưu này đáp lại rằng: “Hiện nay từ Trung Quốc chúng ta không thể truy cập vào các liên kết có tên miền ‘mil’ cấp cao nhất… Có lẽ người Mỹ đã cẩn thận đề phòng chúng ta.” 

Bà Diệp hiện đã trở về Trung Quốc. Một phát ngôn nhân của Đại học Boston cho biết bà này rời trường đại học hồi tháng 4-2019, và nhà trường sẽ hợp tác với cơ quan điều tra.

Các công tố viên hôm nay cũng thảo luận lời cáo buộc đưa ra tuần trước với một nhà nghiên cứu được Đại học Harvard tài trợ, bị buộc tội đã đánh cắp và mang lậu kết quả nghiên cứu về Trung Quốc.

Trung tâm Y tế của Đại học Harvard, nơi 21 lọ sinh phẩm bị đánh cắp để mang về Trung Quốc. Ảnh the dailybeast.com

Ông Zaosong Zheng , một sinh viên Y Khoa người TQ 29 tuổi, được Đại học Harvard bảo trợ visa vào Mỹ để học về ung thư, bị kết tội tuần trước về tội đánh cắp và chuyển lậu các lọ đựng kết quả nghiên cứu sinh học. Hồi tháng 12-2019, ngay trước khi ông Zheng lên phi cơ bay về Bắc Kinh, các nhân viên hải quan tại phi trường quốc tế Logan phát hiện 21 lọ thủy tinh đựng mẫu sinh học “được gói bằng bao nhựa và giấu trong một chiếc tất”, bản cáo buộc viết.

(https://news.maketiplace.com/2020/01/01/medical-student-arrested-held-without-bail-after-alleged-attempt-to-smuggle-cancer-research-to-china/

Khi các nhân viên hỏi ông Trịnh ông có bất kỳ vật liệu nghiên cứu nào trong hành lý hay không, ông ta trả lời là “không”. Sau này ông ta thừa nhận các lọ thủy tinh đó và thú nhận mình có kế hoạch đưa chúng về Trung Quốc rồi xuất bản kết quả nghiên cứu dưới tên mình. Ông ta có thể sẽ bị kết án vào cuối tuần này.

**

“Hóa học, công nghệ nano, nghiên cứu chất tổng hợp polymer, robotics, khoa học máy tính, nghiên cứu y sinh học – đây không phải là một sự trùng hợp ngẫu nhiên,” ông Andrew Lelling, Công tố liên bang ở Boston, nói khi đề cập tới các ngành khoa học đang trở thành mục tiêu do thám của Trung Quốc. “Đây chỉ là một mẩu nhỏ của một chiến dịch mà Trung Quốc đang thực hiện nhằm biển thủ công nghệ và bí quyết của Hoa Kỳ để làm lợi cho Trung Quốc.”

Các quan chức Hoa Kỳ nhiều lần mô tả những trường hợp mà họ chứng kiến là một sự chuyển dịch trong các ưu tiên về tình báo của Trung Quốc, chuyển từ thu thập hàng loạt kiến thức chuyên môn ở nước ngoài sang tập trung tìm kiếm những lĩnh vực công nghệ cụ thể để lấp vào các khoảng trống trong nghiên cứu khoa học của các trường đại học Trung Quốc hoặc những lĩnh vực được Bắc Kinh coi là ưu tiên.

Những trường hợp bị phát hiện gần đây nhấn mạnh tính chất khác thường của các nỗ lực của Trung Quốc. “Trong khi chúng ta vẫn đang đương đầu với các điệp viên kiểu truyền thống… Tôi có thể nói rằng Trung Quốc cũng sử dụng cái mà chúng ta gọi là những điệp viên phi truyền thống như các giáo sư đại học, nhà nghiên cứu, tin tặc (hacker) và các công ty bình phong (front company),” ông Joseph Bonavolonta, trưởng văn phòng Cục Điều tra liên bang (FBI), tại Boston nhận xét. Những người bị tố cáo hôm nay thứ Ba “là minh chứng rõ nét cho mối đe dọa của Trung Quốc,” ông Bonavolonta nói thêm.

Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho biết, từ đầu năm 2018 đến nay Bộ đã buộc tội ít nhất bốn chục trường hợp liên quan tới hoạt động do thám, gián điệp về kinh tế, khoa học và công nghệ do Trung Quốc điều hành.

Bắc Kinh luôn phủ nhận nước này có một nỗ lực có hệ thống để đánh cắp kết quả nghiên cứu của Hoa Kỳ, và truyền thông do nhà nước kiểm soát ở Trung Quốc luôn gọi những lời tố cáo của Hoa Kỳ về ăn cắp tài sản trí tuệ là một “công cụ chính trị”.

(theo Wall Street Journal và Reuters)

1. https://www.thecrimson.com/article/2020/1/29/lieber-federal-charges/

2. https://news.maketiplace.com/2020/01/01/medical-student-arrested-held-without-bail-after-alleged-attempt-to-smuggle-cancer-research-to-china/

Trưởng Khoa Hóa học Trường ĐH Harvard bị nhà trường buộc phải nghỉ việc sau khi Chính phủ Liên bang buộc tội ông đã che giấu việc nhận tiền và làm việc cho Trung Quốc.

The Hardvard Crimson 29-1-2020

Trần Hoàng (dịch)

Trưởng khoa hóa học Charles M. Lieber đã được nghỉ phép không thời hạn, có lãnh lương, sau khi ông bị buộc tội tại tòa án liên bang vì ông đã không tiết lộ có nhận được tài trợ từ chính phủ Trung Quốc, theo phát ngôn viên của Đại học Harvard Jonathan L. Swain.

Lieber bị buộc tội vì đã đưa ra những tuyên bố sai sự thật, che dấu, và lừa đảo các cơ quan chính phủ Hoa Kỳ, theo một bản khai có tuyên bố hôm thứ Hai. Các cáo buộc được đưa ra khi cả chính phủ Hoa Kỳ và trường Harvard bắt tay vào chiến dịch ngăn chặn gián điệp trong ngành giáo dục, một hành động mà theo đó các nhà nghiên cứu chuyển giao thông tin về học thuật cho chính phủ nước ngoài.

Lieber đã nói dối với Bộ Quốc phòng (DoD) và Học Viện Y tế Quốc gia (NIH) về các mối quan hệ mà ông ta bị cáo buộc đã có ghi tên tham dự trong Kế Hoạch Hàng ngàn Nhân Tài của Trung Quốc (China’s Thousand Talents Plan, TTP), theo cáo trạng. TTP được thành lập năm 2008 bởi chính phủ Trung Quốc để thu hút các nhà khoa học từ khắp nơi trên thế giới. Chính phủ liên bang Mỹ đã ra chỉ thị chương trình TTP là mối nguy hiểm cho an ninh quốc gia.

Lieber cũng bị cáo buộc đã nói láo với trường Harvard và Viện Y Tế NIH rằng ông không có liên hệ với kế hoạch TTP của Trung Quốc.

Lieber và luật sư của ông là Peter Lovitt, đã không trả lời các yêu cầu bình luận về vụ việc.

Swain đã viết trong một tuyên bố gửi qua email rằng Đại học Bar đả đang tiến hành xem xét riêng về các cáo buộc chống lại Lieber. Lieber không được phép vào khuôn viên trường Harvard nữa và sẽ không được tiếp tục nhiệm vụ giảng dạy và nghiên cứu của mình, theo Swain.

Những lời buộc tội do chính phủ Hoa Kỳ đưa ra đối với giáo sư Lieber là cực kỳ nghiêm trọng, ông Swain viết trong một tuyên bố gửi qua email. Trường Harvard đang hợp tác với các cơ quan liên bang, bao gồm Viện Y tế Quốc gia NHI.

Phát ngôn viên của trường Harvard, ông Jonathan L. Swain, từ chối nói rõ chi tiết về bản tường trình của Đại học (về trường hợp của giáo sư Lieber)

Bản khai cáo buộc rằng Lieber đã ký hợp đồng bắt đầu vào năm 2011 để tham gia các chương trình nghiên cứu của chính phủ Trung Quốc tại Đại học Công nghệ Vũ Hán. Đổi lại, ông ta đã nhận được hàng triệu đô la tiền mặt và bỏ tiền vào một tài khoản ngân hàng Trung Quốc được thiết lập dưới tên của ông ta.

Trong một trường hợp, Lieber đã thành lập một phòng thí nghiệm chung giữa trường Harvard-WUT về công nghệ nano – mà ông từng là Giám đốc điều hành – mặc dù ông không có thẩm quyền ký hợp đồng thay mặt cho Harvard. Khi các quản trị viên đại học Harvard đối diện với Lieber (để chất vấn) về phòng thí nghiệm và các chi nhánh của ông ta ở Trung Quốc, Lieber nói với họ rằng WUT (trường Đại học Công nghệ Vũ Hán Wuhan Technology University, WUT) đã sử dụng tên Harvard mà ông ta không hề hay biết, theo bản cung khai.

Theo câu hỏi từ các quan chức Bộ Quốc Phòng Mỹ (DoD) vào năm 2018, Lieber tuyên bố rằng ông ta không biết gì về Chương trình Ngàn tài năng của Trung Quốc Thousand Talents Plan, mặc dù ông toà đã ký hợp đồng tham gia vào năm 2012. Ngay sau đó, ông ta đã gửi email cho một đồng nghiệp rằng ông ta sẽ giữ lại thông tin từ Harvard và các nhà điều tra của chính phủ.

Lieber xuất hiện tại phiên xử hôm thứ Ba tại một phòng xử án ở thành phố Boston, hai tay bị còng, và sẽ bị giam giữ nhà tù liên bang cho đến khi một phiên điều trần khác vào thứ Năm, tờ Boston Globe đưa tin.

Lieber, người nghiên cứu công nghệ nano, đã có một sự nghiệp học thuật lừng lẫy tại Harvard. Ông phục vụ như một giáo sư đại học, một trong số các danh hiệu học thuật cao nhất của Harvard, và đã giành được nhiều giải thưởng cho nghiên cứu.

Tại một cuộc họp của Khoa Khoa học và Nghệ thuật vào tháng 11, Khoa Trưởng Khoa học Christopher W. Stubbs tuyên bố rằng, sau các cuộc điều tra của Viện Y tế Quốc gia về hoạt động gián điệp học thuật trên toàn quốc, Đại học Harvard và FAS đã thành lập hai cơ quan giám sát mới. Một người xem xét các dự án nghiên cứu nhạy cảm, và người kia kiểm tra các chính sách FAS để đảm bảo trường tuân thủ các hướng dẫn được quy định bởi các cơ quan tài trợ liên bang, bao gồm cả việc quản lý các khoản tài trợ nghiên cứu do liên bang cung cấp.

Hai cá nhân khác – quốc tịch Trung Quốc Yan Khánh Ye và Zaosong Zheng – cũng bị buộc tội hôm thứ ba liên quan đến cáo buộc viện trợ chính phủ Trung Quốc trong các trường hợp riêng biệt, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ tuyên bố trong cùng một thông cáo báo chí buộc tội Lieber. Zheng là một sinh viên y khoa TQ 29 tuổi, đến Mỹ học về ung thư trong chương trình trao đổi sinh viên nhà với Trường Y khoa Harvard.

Bà Ye tự nhận mình là một sinh viên trong đơn xin thị thực nhập cảnh (VISA) xin vào Mỹ để học tại Đại học Boston, nhưng bà đã che dấu không khai báo trong đơn xin VISA bà là một Trung uý trong quân đội TQ và bà hiện đang làm việc cho Đại học Công nghệ Quốc phòng ở Trung Quốc, theo thông cáo báo chí của Bộ Tư pháp. Sinh viên y khoa Zheng bị cáo buộc đã nói dối các nhân viên Hải quan và Biên phòng trong nỗ lực buôn lậu 21 lọ thuốc nghiên cứu sinh học từ Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess sang Trung Quốc.

Trước các cáo buộc, Dân biểu Mỹ ông Seth Moulton (D-Mass.) tuyên bố sẽ giới thiệu một dự luật để thắt chặt và tăng cường việc thi hành tốt hơn: Đạo luật Đăng ký nhân viên Nước ngoài, theo đó, dự luật này yêu cầu các nhà nghiên cứu và các đại lý khác đang thực hiện công việc đại diện cho một chính phủ nước ngoài phải khai báo và đăng ký về các mối quan hệ của họ với nước ngoài. (Minh bạch kê khai)

Dự luật của Dân biểu Moulton sẽ bổ sung các hình phạt dân sự bên cạnh các hình phạt hình sự dành cho những ai không tuân thủ đạo luật này và cũng xóa bỏ hành vi miễn trừ học thuật đối với các quốc gia như Trung Quốc – theo luật hiện nay, những người chỉ làm việc có tính chất học thuật được miễn đăng ký.

@ Có thể liên hệ với người viết bản tin này là James S. Bikales qua địa chỉ james.bikales@thecrimson.com. Theo dõi trên Twitter @jamepdx.

The Hardvard Crimson

Bạn cứ phịa ra một email hoặc tên nào đó để viết ý kiến. Comment của tất cả các bạn đọc sẽ được hiện ra.

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

 
%d người thích bài này: