Vợ chồng tôi đã quyết định kháng cáo toàn bộ bản án được Toà án nhân dân thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà tuyên đối với vợ chồng tôi. Bản án này không chỉ bất công đối với chúng tôi, mà có thể thành án lệ gây hệ lụy nguy hiểm đối với hàng triệu người Việt! Nhân đây tôi xin đăng lại Bài Tự Bào Chữa của tôi tại phiên toà sơ thẩm!

———-

BÀI TỰ BÀO CHỮA của ông Trần Vũ Hải vào chiều 15/11/2019 trong phiên toà sơ thẩm xử vợ chồng ông về tội trốn thuế (trong vai trò giúp sức) từ 13/11/2019 đến 15/11/2019.

Kính thưa HĐXX, thưa đại diện VKS và các luật sư.

Trước khi bắt đầu chính thức bài tự bào chữa tôi xin có những ý kiến sau

1/ Đề nghị đại diện Viện kiểm sát phải tranh luận, đối đáp đến cùng về từng ý kiến của các luật sư và bị cáo. Nếu đại diện VKS không tranh luận, đối đáp đến cùng, chúng tôi sẽ đề nghị HĐXX yêu cầu phải tranh luận đối đáp theo đúng 322 Bộ Luật TTHS. Trước khi mở phiên toà, chúng tôi đã gửi tập kiến nghị luật sư kèm theo các văn bản pháp luật cần tham khảo đến hai vị đại diện VKS, do họ mới được phân công nên có thể chưa biết các nội dung này.

2/ Đề nghị chủ tọa khi kết thúc phiên toà cho tôi và luật sư của tôi được đọc biên bản phiên toà theo Điều 258 BLTTHS.

3/ Đề nghị HĐXX cân nhắc áp dụng điều 268 BLTTHS, khoản 2 tiết c chuyển hồ sơ vụ án lên cấp trên xét xử vì nội dung sự việc phức tạp do liên quan tới nhiều ngành, lĩnh vực, văn bản luật: Thuế, giá, công chứng, giám định, người có quốc tịch nước ngoài, Việt kiều, hoạt động luật sư, áp dụng Bộ luật dân sự và án lệ, không dễ đánh giá thống nhân… Lần đầu tiên có 1 vụ án hình sự liên quan đến thuế thu nhập thu nhập phát sinh từ việc chuyển nhượng bất động sản. Nếu vội vàng tuyên án, nó có thể trở thành án lệ, gây ảnh hưởng tới hàng triệu người Việt Nam khi bản án tuyên tôi và những bị cáo khác có tội. Áp lực sẽ rất lớn lên HĐXX nếu tiếp tục xử lý một vụ án phức tạp như thế này về áp dụng pháp luật.

4/ Phiên toà được coi xét xử công khai, nhưng lại ngăn cản nhiều phóng viên báo chí dự toà dù đã đăng ký, gây bất lợi cho vợ chồng tôi, khi những diễn biễn phiên toà đặc biệt phần bào chữa của các luật sư không được tường thuật khách quan cho công chúng.

5/Về bản luận tội, Đại diện VKS phân tích vai trò các bị cáo: Hạnh, Lắm tổ chức và thực hành, tôi và vợ tôi là người giúp sức. Giả sử các bị cáo là có tội, cần phải phân tích vai trò của từng người, nhóm người riêng lẻ.

Giả sử vợ chồng tôi có tội, Toà có thể áp dung theo Khoản 2, khoản 3, Điều 54 BLHS 2015/2017), vợ chồng tôi sẽ có thể được hưởng mức dưới mức thấp nhất của khung hình phạt theo điều 161 khoản 1 BLHS 1999 (được sửa đổi 2009) lẫn khoản 1 điều 200 BLHS 2015/2019 và do khung (theo khoản 1) là khung thấp nhất có thể áp dụng hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn. Tức có thể áp dụng phạt cảnh cáo.

Bà Hạnh mong muốn được nộp tiền khắc phục hậu quả, nếu được chấp nhận nộp ngay, bà có thể được miễn TNHS theo khoản 3 điều 29 BLHS 2015/2019, khi đó, có thể ai đó không hài lòng nhưng vụ án sẽ được khép lại. Tiếc rằng, trong suốt quá trình tố tụng trước đây, các cơ quan có thẩm quyền cố tình lờ đi quyền lợi của bà (nếu cho rằng bà trốn thuế). Đây là câu hỏi lớn của vụ án.

6/Tôi cảm ơn các ý kiến của các luật sư rất sắc sảo, có thể các ý kiến của các luật sư khác nhau nhưng cùng có chung mục đích, vợ chồng tôi không thể hay không đáng bị truy cứu trách nhiệm hình sự . Đề nghị HĐXX xem xét.
7/Tôi khẳng định vợ chồng tôi vô tội. Tôi là bị cáo nhưng hiện vẫn là một luật sư. Tôi cũng đã từng bào chữa cho nhiều bị can, bị cáo được trắng án, có bị cáo tuyên vô tội ngay tại toà, trong đó có cả các công chức nhà nước. Nếu tỉnh táo, công minh, HĐXX có thể tuyên chúng tôi vô tội. Đừng để vụ án của chúng tôi kéo dài tới hàng chục năm như vụ án Huỳnh Văn Nén, vụ án Vườn Điều.

Quan điểm tự bào chữa của tôi sẽ được thể hiện thành 5 nội dung chính:

– Ông Hải, bà Phương không thể là bị xử lý quy tôi trốn thuế trong vụ này
– Các kết luận giám định (cả bổ sung) vừa sai vừa sót dẫn những quyết định tố tụng mâu thuẫn nhau.
– Chi cục thuế Nha trang đã thu đúng thu đủ thuế đối với ông Lắm
– Các cơ quan tiến hành tố tụng đã có một loạt vi pháp pháp luật trong các giai đoạn tố tụng, tiền tố tụng, vi phạm quyền con người!
– Mục tiêu của vụ án này là nhằm vào những hoạt đông luật sư (đó là lý do tôi đề nghị đại diện Liên đoàn luật sư và ông Đỗ Ngọc Thịnh, chủ tịch LĐLS, Đại biểu quốc hội tỉnh Khánh Hoà giám sát phiên toà này. Do ông Thịnh bận họp Quốc hội nên LĐLS đã cử luật sư Nguyễn Huy Thiệp, chủ tịch Uỷ ban bảo vệ quyền lợi luật sư của LĐLS thay mặt LĐLS tới giám sát phiên toà.

A. ÔNG HẢI VÀ BÀ PHƯƠNG KHÔNG THỂ LÀ CHỦ THỂ CÓ HÀNH VI PHẠM TỘI TRỐN THUẾ TRONG VỤ NÀY.

Vụ này áp dụng BLHS 1999 (sửa đổi đổi 2009), do đó phải áp dụng thông tư liên tịch số 10/2013 ngày 26/6/2013 của Liên ngành BTP, BCA, TANDTC, VKSNDTC và BTC, hướng dẫn áp dụng một số điều của BLHS về các tội phạm trong lĩnh vực thuế, tài chính, kế toán và chứng khoán. Theo khoản 1 của thông tư này, quy đinh về chủ thể phạm tội trốn thuế là “người phạm tội trốn thuế là người thực hiện một trong các hành vi được quy định tại điều 108 của Luật quản lý thuế, đồng thời thỏa mãn các dấu hiệu được quy định tại 161 của BLHS”. Điều 108 Luật quản lý thuế quy định “Người nộp thuế có một trong các hành vi trốn thuế, gian luận thuế….và liệt kê 9 hành vi”.

Vợ chồng tôi là người mua, không phải là đối tượng chịu thuế TNCN từ việc chuyển nhượng bất động sản và cũng không phải là người được ủy quyền nộp thuế thay người bán nên rõ ràng không phải là “người nộp thuế”, không có hành vi nào trong 9 hành vi được liệt kê, nên theo thông tư nêu trên không phải là chủ thế phạm tội trốn thuế trong vụ án này. Nên các cơ quan pháp luật truy cứu trách nhiệm hình sự vợ chồng tôi về tội trốn thuế là sai!

B. CÁC KẾT LUẬN GIÁM ĐỊNH (KỂ CẢ BỔ SUNG) VỪA SAI VỪA SÓT, DẪN ĐỄN CÁC QUYẾT ĐỊNH TỐ TỤNG MÂU THUẪN NHAU.

Tôi đồng ý các luật sư cho rằng, người Giám định trong vụ này chưa chứng minh được đủ tư cách pháp lý là Giám định viên tư pháp.

Kết luận giám định ngày 6/8/2018 đã không ghi một nội dung yêu cầu trưng cầu giám định của cơ quan điều tra là “ai trốn thuế” và cũng không kết luận “ai trốn thuế”. Nếu ông cho rằng Giám định viên không có quyền kết luận “ai trốn thuế” ông phải có văn bàn từ chối, nhưng ông đã không có. Do đó kết luận giám định này thiếu sót nghiêm trọng

Kết luận giám định sai vì (i) giám định viên tự ý xác định giá trị chuyển nhượng để tính thuế theo giá thực tế, nhưng không nêu căn cứ theo quy định nào của pháp luật thuế (ii) lạm quyển khi xác định một hợp đồng mua bán bất động sản được công chứng là không hợp pháp , trái Luật công chứng, vì tài liệu giao dịch được công chứng đương nhiên có giá trị pháp lý và việc tuyên vô hiệu một giao dịch dược công chứng chỉ thuộc quyền của Toà án.

Việc sai, sót này khiến các cơ quan tiến hành tố tụng liên tục có những văn bản, quyết định, quan điểm mâu thuẫn nhau vì các cơ quan này đều căn cứ vào kết luận giám định để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với chúng tôi. Ban đầu cơ quan điều tra khi khởi tố bị can cho rằng ông Lắm là người có nghĩa vụ nộp thuế TNCN và có hành vi trốn thuế. Đến Kết luận điều, cơ quan điều tra lại không xác định ông Lắm là người trốn thuế mà chị Hạnh là người trốn thuế TNCN cho chính bà (bà Hạnh chỉ đạo, vợ chồng tôi giúp sức bà Hạnh trốn thuế TNCN cho bà Hạnh). Khi đó các luật sư kiến nghị đình chỉ điều tra đối với ông Hải bà Phương, gửi VKS tỉnh Khánh Hoà, nhưng kiến nghị này không có trong hồ sơ. Theo các luật sư, nếu xác định bà Hạnh là người nộp thuế TNCN (và trốn thuế TNCN của mình), vợ chồng tôi không liên quan đến việc bà khai thuế, nộp thuế hay trốn thuế. Thực tế bà Hạnh chưa kê khai nộp thuế (dù bà có thu nhập từ việc chuyển nhượng này), nếu phát hiện việc này, cơ quan pháp luật có trách nhiệm phối hợp với cơ quan thuế, trách nhiệm hướng dẫn bà Hạnh kê khai, nộp thuế thuộc về cơ quan? Đến nay bà chưa khai thuế, nộp thuế các cơ quan này phải chịu trách nhiệm, sao lại đẩy trách nhiệm cho vợ chồng tôi.

Đúng ra khi các luật sư kiến nghị, VKS phải giải quyết và đình chỉ bị can đối với vợ chổng tôi, nhưng VKS đã không thực hiện mà ra quyết định truy tố vợ chồng tôi như hai bị can khác đều về hành vi trốn thuế (không phân biệt ai trốn thuế và vai trò vợ chồng tôi thế nào) khiến vợ chồng tôi bức xúc, dư luận có thể hiểu sai vợ chồng tôi có hành vi trốn thuế . Mặc dù luận tội đã có khác so với Cáo trạng, xác đinh vai trò của các bị cáo nhưng chúng tôi vẫn là bị kết tội với vai trò giúp sức, mâu thuẫn lại với chính Cáo trạng.

Hôm qua, ông Giám định viên cho rằng “ông Lắm được xác định là người có nghĩa vụ nộp thuế, người trốn thuế” và coi đó là kết luận giám định bổ sung của ông. Nếu đúng vậy, toà án phải dừng phiên toà, trưng cầu giám định bổ sung và yêu cầu ông Giám định viên kết luận giám định bổ sung bằng văn bản, không thể nói miệng vô trách nhiệm!

C. CHI CỤC THUẾ TP NHÀ TRANG ĐÃ TÍNH ĐÚNG TÍNH ĐỦ THUẾ ĐỐI VỚI ÔNG LẮM.

Dù chứng kiến phiên toà từ đầu cho đến hôm qua, khi được phát biểu, đai diện CHI CỤC THUẾ TP NT ( Nguyên đơn dân sự) khẳng định là đã thu đúng, thu đủ đối với ông Lắm. Nhưng sau khi HĐXX gợi ý (nếu toà tuyên các bị cáo có tội và truy thu thuế, Chi Cục Thuế có đơn nhận khoản truy thu này không), ông đại diện CCT
mới nói nếu toà tuyên các bị cáo có tội và phải nộp phần bị truy thu CCT sẽ nhận phần truy thu thuế. Gợi ý này của chủ tọa là trải với nguyên tắc suy đoán có tội, chỉ coi người bị buộc tội là có tội khi có bản án có hiệu lực pháp luật!

Do thực tế các Hợp đồng giao dịch chỉ ghi giá chuyển nhượng bất động sản cả nhà và đất, không ghi riêng giá đất, phải áp dụng theo khung giá đất và giá trị nhà do địa phương (UBND tỉnh) quy định, theo các văn bản hướng dẫn Luật thuế thu nhập cá nhân, như các luật sư đã trình bày, có các kiến nghị gửi Toà án, trong đó có bản ý kiến của luật sư Nguyễn Thị Vũ Thịnh. Đề nghị HĐXX xem xét.

D. MỘT LOẠT VI PHẠM PHÁP LUẬT CỦA CÁC CƠ QUAN TIẾN HÀNH TỐ TỤNG.

Các luật sư của vợ chồng tôi đã trình bày, đề nghị HĐXX xem xét. Tôi xin bổ sung và làm rõ một số điểm sau:

1/ PC46 CA Khánh Hoà (nay là PC03) có kiến nghị khởi tố ngày 21/6/2018 gửi cơ quan điều tra (cũng là PC46 tay phải gửi tay trái nhận). Trong hồ sơ thể hiện PC 46 tiến nhiều việc liên quan trước ngày 21/6/2018, không rõ theo quy định nào của pháp luật. Họ gửi nhiều công văn yêu cầu Cơ quan thuế, cơ quan đăng ký nhà đất, ngân hàng cung cấp thông tin, rồi lấy lời khai của một số người như Lắm và Hạnh. Trong biên bản lấy lời khai, có theo mẫu biểu của hoạt động tố tụng, trong khi chưa có quyết định cho phép bất cứ hoạt động tố tụng hình sự nào được bắt đầu, kể cả xác minh về tin báo tội phạm. Thậm chí yêu cầu ngân hàng cung cấp về hợp đồng, tài khoản là vi phạm quyền con người (bí mật của công dân). PC46 (ông Nguyễn Minh Học, Phó Phòng) trong một số công văn báo họ nhận được tố cáo (về thuế), rồi đang điều tra xác minh, hoặc đang phối hợp Cục Thuế kiểm tra xác minh một số vi phạm về thuế trong hoạt động mua bán bất động sản.

PC46 đã lạm quyền vì nếu có đơn tố cáo về Thuế, theo luật Tố cáo và Luật quản lý thuế, thuộc thẩm quyền cơ quan thuế, và PC46 phải chuyển cho cơ quan thuế. Nếu có việc kiểm tra phối hợp với cơ quan thuế, phải có quyết định kiểm tra của cơ quan theo Luật quản lý thuế và lưu trong hồ sơ, có văn bản từ PC46 cử cán bộ phối hợp công tác. Còn nếu là tố giác tội phạm trốn thuế, PC46 phải có thủ tục tiếp nhận đơn tố giác này theo BLTTHS. Nói tóm lại, PC 46 đã hành động vô luật, vi phạm luật.

2/ PC03 tự ý làm trái Quy chế phối hợp ngành thuế và công an do Tổng cục Thuế và Tổng cục Cảnh sát ban hành ngày 31/10/2007, khi có công văn trao đổi với Chi Cục Thuế Nha Trang, trong đó thông tin PC03 đang xác minh về trốn thuế do chuyển nhượng bất động sản tại 78/40 Tuệ Tĩnh, Nha Trang, nhưng lại yêu cầu CCT Nha Trang không xử lý, truy thu thuế đối với vụ việc này, chờ kiến nghị của PC03. Trong khi trong Quy chế trên tại điểm II. 1.4, quy định rõ, khi có hành vi vi phạm về thuế, cơ quan thuế thực hiện các biện pháp để kịp thời..thu hồi ngay số thuế bị chiếm đoạt..Không có quy định nào cho phép cảnh sát điều tra yêu cầu cơ quan thuế không được xử lý, truy thu thuế.

Lẽ ra trong trường hợp này, cơ quan điều tra cho rằng bà Hạnh hay ông Lắm gian lận thuế, không nộp đủ thuế phải đề nghị cơ quan thuế kiểm tra, mời bà Hạnh hay ông Lắm làm việc, để giải thích hướng dẫn cho họ về thực hiện thuế, ra quyết định truy thu thuế và yêu cầu họ nộp. Nếu ông Lắm bà Hạnh không chấp hành cơ quan thuế mới chuyển sang cảnh sát điều tra. PC03 lạm quyền, hành xử như không có cơ quan CCT Nha Trang.

3/ Bà Hạnh đã trình bày bà nhiều lần đề đạt khắc phục hậu quả để được miễn TNHS, ngày 13/9/2019 bà gửi đơn này đến PC03 và Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Khánh Hoà. Nhưng không cơ quan nào giải quyết, trong khi việc khắc phục hậu quả là một việc được pháp luật khuyến khích, và nếu bà Hạnh khắc phục theo quy định của BLHS 2015/2017 (như trình bày trên) bà được miễn TNHS. Việc không làm theo đúng luật của hai cơ quan này gây bất lợi cho bà Hạnh (và những người bị buộc tội khác) và thể hiện các cơ quan này chỉ muốn biến “chuyện bé xé ra to”.

4/:Các luật sư đã có các kiến nghị, đề đạt tới các cơ quan tiến hành tố tụng hầu hết không được giải quyết, cũng không lưu trong hồ sơ vụ án, có dấu hiệu làm sai lệnh hồ sơ hoặc bỏ lọt tài liệu quan trọng. Trước khi mở phiên toà này, bà chủ tọa có văn bản trả lời một số đề nghị để đạt, nhưng nhiều nội dung trả lời không đúng thực tế, không đúng pháp luật và bị các luật sư khiếu nại ngay, yêu cầu Chánh án giải quyết. Tuy nhiên, trong khi Chánh án chưa giải quyết thì phiên toà xét xử vẫn đượcThưa HĐXX trong 05 nội dung nêu trên nêu , tôi đề nghị VKS tranh luận trọng tâm vào 3 nội dung đầu tiên với tôi, và đề nghị cả Giám định viên tranh luận với các luật sư và tôi về vấn đề giám định. Tôi đề nghị HĐXX tạo điều kiện để VKS tranh luận đến cùng với các luật sư và tôi, làm rõ các vấn để trước khi HĐXX vào nghị án.

Xin cám ơn HĐXX và đại diện VKS đã lắng nghe.

Image may contain: 11 people
Image may contain: 5 people