Trần Hoàng Blog

►Thu không đủ chi, nợ công 3,2 triệu tỷ loay hoay vay mới trả cũ (17-6-2019)

Posted by hoangtran204 trên 17/06/2019

Nhân dân đừng lo, đã có đảng và nhà nước lo

 

 

 

vietnamnet.vn

Nợ công dù giảm vẫn lên đến hơn 3,2 triệu tỷ đồng, áp lực trả nợ đang ngày càng lớn lên. Nhưng tiền làm ra vẫn không đủ để trả nợ, cho nên Chính phủ vẫn phải vay nợ mới để trả nợ cũ.

Vay nợ mới trả nợ cũ

Báo cáo của Chính phủ về nợ công cho thấy  nợ công Việt Nam ở ngưỡng 3,2 triệu tỷ đồng. Trung bình mỗi người dân gánh 32 triệu đồng nợ công.

Thu không đủ chi, nợ công 3,2 triệu tỷ loay hoay vay mới trả cũ

Nhiều khoản nợ vay chưa được sử dụng hiệu quả

Về mặt số liệu, thì nợ công so với GDP đã giảm. Báo cáo cho thấy: Các chỉ tiêu nợ đến ngày 31/12/2018 đều đạt và thấp hơn rất nhiều so với chỉ tiêu nợ công đã được Quốc hội cho phép. Cụ thể, nợ công chỉ còn 58,4% GDP (mức trần Quốc hội cho phép là 65% GDP).

Dù nợ công so với GDP giảm là điều đáng khích lệ, song khả năng trả nợ lại là vấn đề cần phải lưu ý.

Báo cáo của Chính phủ cho thấy, năm 2018 phải trả tổng cộng khoảng 250 nghìn tỷ đồng. Trong đó, trả nợ trong nước là 198.907 tỷ đồng. Ngoài ra, trả nợ nước ngoài là hơn 51 nghìn tỷ đồng.

Trong số gần 200 nghìn tỷ đồng trả nợ trong nước thì có gần 1 nửa là để trả lãi. (trả gốc là 101.657 tỷ đồng, trả lãi là 97.250 tỷ đồng).

“Việc thực hiện nghĩa vụ trả các khoản trả gốc, lãi của Chính phủ nằm trong mức đã được phê duyệt tại các Nghị quyết của Quốc hội, đảm bảo đầy đủ, đúng hạn theo cam kết”, Chính phủ đánh giá.

Tuy nhiên, nghĩa vụ trả nợ của ngân sách đang ngày càng tăng lên.

Ông Võ Hữu Hiển, Phó Cục trưởng Cục Cục quản lý nợ và Tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính) cho biết,  một trong các vấn đề tác động đến sự an toàn nợ công của Việt Nam là việc các khoản vay sắp đến hạn trả. Ví dụ, nhiều khoản vay trong nước cơ bản sẽ đến hạn sau 5 năm vay, tức là 2020 – 2021 tới đây; một số khoản vay ODA, kể cả có lãi và không lãi cũng đến hạn phải trả nợ gốc vào năm 2020… làm gia tăng áp lực trả nợ vào thời gian tới.

Số liệu của Bộ Tài chính cho thấy, nhu cầu trả nợ gốc tăng nhanh trong một vài năm gần đây, năm 2017 là 144.000 tỷ đồng, 2018 là hơn 146 nghìn tỷ đồng. Năm 2019 dự kiến là 181.970 tỷ đồng, nếu tính cả chi trả nợ gốc của ngân sách địa phương, tổng số chi trả nợ gốc năm 2019 là xấp xỉ 200 nghìn tỷ đồng.

Điều đáng lưu ý là, dù thu ngân sách hàng năm vẫn liên tục tăng cao, nhưng vẫn không bù nổi chi. Thu ngân sách vẫn thấp hơn số chi ngân sách.

Cho nên, để có tiền trả nợ, Chính phủ phải vay nợ mới để trả nợ cũ. Điều này được thể hiện rõ nét tại dự toán ngân sách nhà nước năm 2019 đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 70/2018/QH14 ngày 09/11/2018.

Do thu ngân sách năm 2019 dự kiến vẫn thấp hơn chi ngân sách 222 nghìn tỷ đồng, cho nên Chính phủ vẫn phải vay nợ thêm để bù đắp cho phần “chi nhiều hơn thu” này.

Cụ thể, dự kiến tổng mức vay của ngân sách nhà nước, bao gồm cả vay bù đắp bội chi ngân sách nhà nước và chi trả nợ gốc năm 2019 lên tới hơn 425 nghìn tỷ đồng. Trong đó, vay để bù đắp bội chi là 224 nghìn tỷ đồng còn vay để trả nợ gốc là trên 200 nghìn tỷ đồng.

Trong khi đó, con số này của năm 2018 được Quốc hội giao mới ở con số hơn 363 nghìn tỷ đồng. Năm 2017 số dự toán vay là hơn 340 nghìn tỷ đồng.

Thu không đủ chi, nợ công 3,2 triệu tỷ loay hoay vay mới trả cũ
Áp lực trả nợ công đang ngày một lớn dần lên.

Lo khả năng trả nợ

Báo cáo về định hướng thu hút, quản lý sử dụng vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi 2018-2020, tầm nhìn 2021-2025 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cảnh báo Việt Nam đã tốt nghiệp vốn vay tín dụng ưu đãi IDA của Ngân hàng Thế giới vào tháng 7/2017, cũng như của Ngân hàng châu Á – ADB vào 1/1/2019. Khi đó, Việt Nam có khả năng phải áp dụng điều kiện tăng trả nợ gốc vốn vay ODA của Ngân hàng Thế giới và ADB hiện hành lên gấp đôi.

Kết thúc chương trình vay ưu đãi kể trên, Việt Nam phải chuyển sang vay ưu đãi gần điều kiện thị trường. Việc tốt nghiệp các nguồn vốn vay ưu đãi sẽ làm nghĩa vụ trả nợ gốc của Chính phủ tăng lên gấp đôi. Đồng thời rút ngắn thời gian vay đối với các khoản nợ hiện hành, đặc biệt là điều chỉnh lại các hợp đồng cho vay lại.

Ngoài ra Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng: Việc tiếp cận với một số khoản vay mới theo điều kiện thị trường có lãi suất thả nổi làm tăng rủi ro cũng như chi phí vay của Chính phủ.

Khi thẩm tra quyết toán ngân sách nhà nước 2017 mới đây, Ủy  ban Tài chính ngân sách của Quốc hội cũng lưu ý việc tổng số nợ công năm 2017 vẫn tăng thêm so với 2016 với số tiền trên 200 nghìn tỷ đồng, quy mô nợ tiếp tục tăng qua các năm.

Đáng chú ý, Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội cho rằng: Ngân sách Trung ương vẫn chưa có thặng dư để trả nợ; bên cạnh đó ứng trước dự toán ngân sách trung ương lớn (hết 2017 là 86.339 tỷ đồng) có xu hướng tăng tuy không tính trong nợ công nhưng là nghĩa vụ bố trí của ngân sách nên càng khó khăn cho thu xếp nguồn trả nợ các năm sau,…

“Chính phủ cần quan tâm để tiếp tục kiểm soát nợ công và cải thiện dần khả năng trả nợ trực tiếp từ thặng dư ngân sách”, Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội lưu ý.

Lương Bằng

 

_____

 

Nợ công 3 triệu tỷ đồng, cảnh báo vay vốn Trung Quốc

15-8-2018

Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẳng định: “Tín dụng ưu đãi của Trung Quốc chỉ phù hợp cho các dự án có nguồn thu trực tiếp, có khả năng trả nợ. Một số dự án sử dụng vốn vay, nhà thầu, thiết bị Trung Quốc thường xuyên chậm tiến độ, không đảm bảo chất lượng, tăng tổng mức đẩu tư… ảnh hưởng hiệu quả đầu tư”.

Nhiều dự án chậm tiến độ, không đảm bảo chất lượng

Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn viện trợ không hoàn lại (ODA) và vốn vay ưu đãi giai đoạn 2018 đến 2020, tầm nhìn 2025.

Báo cáo cho thấy, năm 2016-2017 vốn vay Trung Quốc đứng hàng thứ 5 trong số các nhà tài trợ với 281 triệu USD.

Bộ KH-ĐT khẳng định: Vốn vay ưu đãi của Trung Quốc cho Việt Nam tương tự các khoản vay tín dụng xuất khẩu, là các khoản vay có điều kiện (chỉ định thầu cho các doanh nghiệp Trung Quốc) và có điều kiện vay kém ưu đãi hơn so với ODA của các nhà tài trợ khác tại Việt Nam.

Nợ công 3 triệu tỷ đồng, cảnh báo vay vốn Trung Quốc

Đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông vay vốn Trung Quốc

“Vay Trung Quốc đi kèm điều kiện lãi suất khoảng 3%/năm, phí cam kết 0,5%, phí quản lý 0,5%, thời hạn vay 15 năm, thời gian ân hạn 5 năm”, báo cáo của Bộ KH-ĐT cho hay.

Các khoản vay tín dụng ưu đãi của Trung Quốc được cung cấp qua Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (China Eximbank).

Bộ KH-ĐT lưu ý: “Tín dụng ưu đãi của Trung Quốc chỉ phù hợp cho các dự án có nguồn thu trực tiếp, có khả năng trả nợ. Một số dự án sử dụng vốn vay, nhà thầu, thiết bị Trung Quốc thường xuyên chậm tiến độ, không đảm bảo chất lượng, tăng tổng mức đẩu tư… ảnh hưởng hiệu quả đầu tư”.

Do đó, Bộ này đề xuất Chính phủ trong định hướng đối với việc vay nguồn tín dụng ưu đãi của Trung Quốc thời gian tới “cần được xem xét và cân nhắc”.

Với một số nhà tài trợ vốn song phương khác thì sao?

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, vốn ODA Nhật Bản, điều kiện vay thông thường với các mức lãi suất từ 0,6% đến 1,2%, Thời hạn vay từ 15-30 năm, ân hạn từ 5-10 năm. Điều kiện vay ưu đãi với các mức lãi suất từ 0,4-1%, thời hạn vay từ 15-30 năm, ân hạn từ 5-10 năm.

Hàn Quốc, lãi suất dao động từ 0-2% tùy theo điều kiện đấu thầu (lãi suất 0% áp dụng đấu thầu giữa các công ty Hàn Quốc, lãi suất 2% áp dụng đối với các dự án đấu thầu giữa công ty Hàn Quốc và Việt Nam), thời hạn vay 25-40 năm, ân hạn từ 7-10 năm.

Hợp tác song phương của một số nước châu Âu như Pháp, Đan Mạch, Đức, Hungary, Tây Ban Nha… sẽ có thay đổi khi Việt Nam đã thành nước thu nhập trung bình. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, giai đoạn 2021-2025 và sau 2025, các nhà tài trợ song phương nhiều khả năng sẽ xem xét, điều chỉnh các điều kiện vay về lãi suất, phí quản lý, phí cam kết, thời hạn vay, thời gian ân hạn.

Nợ công 3 triệu tỷ đồng, cảnh báo vay vốn Trung Quốc
Các tuyến metro ở TP.HCM vay vốn ODA đội vốn hàng chục nghìn tỷ đồng.

Cẩn trọng “bẫy vay ODA và vay ưu đãi”

Bên cạnh những mặt tích cực, Bộ KH-ĐT đánh giá ODA và vốn vay ưu đãi cũng bộc lộ những điểm hạn chế nhất định. Cùng với quá trình phát triển của quốc gia nhận viện trợ, lãi suất vay có xu hướng tăng dần. Cho nên, Bộ KH-ĐT cảnh báo nếu không cân nhắc kỹ “có thể rơi vào bẫy ODA và vay ưu đãi” khi lãi suất vay và phí thu xếp vốn cao hơn so với mức lãi suất vay thương mại trên thị trường vốn trong nước.

Một số khoản vay ưu đãi có kèm theo điều kiện ràng buộc về kỹ thuật, công nghệ, lựa chọn nhà thầu… khiến chi phí vay thực tế có thể cao hơn nhiều so với những trường hợp có đấu thầu cạnh tranh.

Ngoài ra, rủi ro do tác động bất lợi của biến động tỷ giá, đặc biệt là việc lên giá của đồng tiền ODA và vay ưu đãi so với đồng Việt Nam, “có thể làm tăng nghĩa vụ trả nợ và tăng nợ công”.

Hiện nay, danh mục nợ nước ngoài của Chính phủ vẫn tập trung vào 3 loại tiền chủ đạo là USD, Yên Nhật và Euro với tỷ lệ tương ứng là 44%, 32% và 17% dư nợ bằng ngoại tệ của Chính phủ đến cuối 2015). Cho nên, trường hợp các đồng tiền này biến động bất lợi trong tương lai cùng với việc điều chỉnh tỷ giá mạnh của Ngân hàng Nhà nước có thể làm tăng chi phí trả nợ và giá trị danh nghĩa các khoản nợ nước ngoài quy theo đồng Việt Nam.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tình trạng tổng nợ công tăng nhanh trong 5 năm qua đã gây ra quan ngại lớn về những rủi ro kinh tế khi vay nợ quá mức. Với việc trở thành nước thu nhập trung bình, khả năng tiếp cận vốn vay nước ngoài ưu đãi của Việt Nam giảm dần và sẽ sớm chất dứt. Điều này khiến Bộ KH-ĐT lo ngại sẽ dẫn đến “lãi suất trung bình của nợ công trong trung hạn tăng lên”.

Mặt khác, nợ nước ngoài của Chính phủ tăng cũng khiến Việt Nam đứng trước rủi ro tỷ giá cao hơn nếu thương mại quốc tế giảm mạnh hoặc thị trường tín dụng đóng băng như đã từng xảy ra trong giai đoạn 2008-2009.

Trong khi đó, nếu dựa quá nhiều vào vay trong nước (thông qua trái phiếu) thì lại làm tăng rủi ro về lãi suất của Chính phủ. Với hơn 50% trái phiếu Chính phủ do các ngân hàng thương mại trong nước nắm giữ cũng gây thêm rủi ro khác nữa cho hệ thống tài chính. Bởi vì bất kể sự sụt giảm đột ngột nào trong giá trị trái phiếu Chính phủ sẽ ngay lập tức “gây ra hậu quả tiêu cực” cho cân đối tài sản của hệ thống ngân hàng.

Đó là chưa kể, việc Chính phủ vay trong nước thông qua phát hành trái phiếu Chính phủ có thể sẽ làm giảm cơ hội tiếp cận tín dụng của khu vực doanh nghiệp và tư nhân, ảnh hưởng đến đầu tư kinh doanh.

Lương Bằng

 

++++

Malaysia loay hoay hủy dự án Trung Quốc để thoát nợ 

datviet 14-08-2018

Thủ tướng Malaysia tuyên bố nhắc lại chuyện sẽ hủy dự án, không sợ Trung Quốc.

Trung Quốc hiện đang là nhà đầu tư hàng đầu ở Malaysia và đang có hai dự án bị trì hoãn tại quốc gia này: đường ống dẫn nhiên liệu và đường sắt dọc bờ biển phía đông của bán đảo ước tính tổng cộng 22 tỷ USD do cựu Thủ tướng Najib Razak phê duyệt.

Thủ tướng Malaysia nói rắn trước khi tới Trung Quốc.

Đương kim Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad vừa qua đã có cuộc trả lời phỏng vấn AP trước thềm chuyến thăm Bắc Kinh.

Theo những điều ông Mahathir Mohamad chia sẻ, ông muốn duy trì quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc và chào đón nguồn đầu tư từ nước này. Nhưng sự hợp tác đó phải có lợi cho Malaysia.

Dự án đường ống dẫn nhiên liệu và đường sắt dọc bờ biển phía đông của bán đảo không mang tới điều đó.

“Chúng tôi không nghĩ chúng tôi cần hai dự án đó. Vì thế chúng tôi muốn hủy bỏ dự án” – ông Mahathir nói với AP.

Nếu không hủy bỏ được các dự án, Malaysia ít nhất cũng đình hoãn đến “khi nào có thể thực hiện tiếp trong tương lai”.

Khi còn tranh cử, ông Mahathir Mohamad đã tuyên bố thẳng thắn rằng sẽ xem xét một loạt các dự án có vốn đầu tư Trung Quốc.

Ông cho rằng, Malaysia kỳ vọng các nguồn đầu tư từ Trung Quốc sẽ thiết lập hoạt động ở Malaysia, thuê mướn nhân công địa phương, mang đến vốn và công nghệ. Tuy nhiên, thực tế không phải như vậy.

“Ở đây chúng tôi chẳng được gì từ dòng đầu tư đó. Chúng tôi không chào đón điều đó” – ông Mahathir Mohamad nhận xét.

Thay vào đó, các dự án của Trung Quốc ở nước này làm bất bình đẳng kinh tế và gây lo ngại về chủ quyền lãnh thổ.

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg, ông Mahathir nói tới một dự án trị giá 100 tỷ USD xây dựng các căn hộ có giá lên đến 1 triệu ringgit (258.000 USD) trong khi thu nhập trung bình của người dân Malaysia trong năm 2016 mới đạt 62.736 ringgit (khoảng 15.300 USD).

“Chúng tôi không có đủ người giàu để mua tất cả những căn hộ đắt tiền như thế, và rồi người nước ngoài sẽ tới lấp đầy các căn hộ đó. Không nước nào muốn ngập tràn người nước ngoài trong đất nước họ cả” – ông Mahathir nói khi chưa tranh cử đã cảnh báo.

Country Garden, một tập đoàn kinh tế lớn của Trung Quốc bỏ 60% tổng vốn xây dựng Forest City mà Thủ tướng Malaysia cho rằng sẽ kéo theo nhiều người nước ngoài vào đây.

Sau khi nhậm chức, Thủ tướng Mahathir Mohamad đã rất kiên quyết về vấn đề này như việc thực hiện cam kết tranh cử và cũng là vấn đề cấp bách nhất hiện nay.

Chính phủ mới của ông Mahathir Mohamad đã cho dừng mọi hoạt động liên quan đến các dự án, do các nhà thầu Trung Quốc thực hiện, yêu cầu giảm mạnh chi phí đang đội lên rất cao từ phía các nhà thầu, ước tính ở mức hơn 22 tỷ USD.

Một phần trong số tiền này đã được thanh toán và rất khó để thu hồi.

Trong khi đó, người phê duyệt dự án là cựu Thủ tướng Najib Razak hiện đang bị buộc tội tham nhũng nhiều triệu USD liên quan đến quỹ đầu tư nhà nước 1MDB.

Malaysia đã được coi là một điểm quan trọng trong chiến lược “Một vành đai, một con đường”, đầu tư hạ tầng để kết nối thương mại từ Trung Quốc tới châu Âu và châu Phi.

Đề cập đến khả năng hủy bỏ các dự án của Trung Quốc ngay trước chuyến công du Bắc Kinh, Thủ tướng Malaysia rõ ràng đã muốn thẳng thắn đề cập đến chuyện này.

Ông Mahathir Mohamad cũng từng tuyên bố sẽ đề cập đến tính chất “bất công” của các hợp đồng ký kết với Trung Quốc với các nhà lãnh đạo nước này.

Nhà lãnh đạo Malaysia đặc biệt đả kích một số dự án của Trung Quốc tại Malaysia, và tuyên bố sẽ đàm phán lại các điều khoản đã ký, ngay cả khi công việc xây dựng tiếp tục.

Ngoài dự án kinh tế tại nước này, Thủ tướng Mahathir Mohamad cũng có ý định thúc giục Trung Quốc tôn trọng tự do hàng hải trên biển Đông.

“Chúng tôi ủng hộ việc đi lại của tàu thuyền, kể cả tàu chiến, nhưng không đồn trú ở đó (biển Đông). Đó là lời cảnh báo tới tất cả mọi người. Đừng gây căng thẳng không cần thiết” – ông Mahathir Mohamad tuyên bố.

Trong cuộc phỏng vấn trước đó với tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) hồi tháng 6, nhà lãnh đạo Malaysia đã khẳng định “Không có gì phải sợ” Trung Quốc.

Ông Mahathir Mohamad đề cập một cách thẳng thắn sự thiệt hơn nữa Trung Quốc và Malaysia trong dự án song phương. Nếu có thể điều chỉnh hợp tác này thì các dự án nhỏ trong sáng kiến “Vành đai- Con đường” của Trung Quốc sẽ đi tới hiệu quả.

Thủ tướng Malaysia muốn một hợp tác có lợi hơn với Trung Quốc.

Hủy dự án với Trung Quốc là trường hợp xấu nhất, nhưng đàm thảo lại những lợi ích của bên thiệt hơn (trong trường hợp này là Malaysia) dường như là cách làm đơn giản, hiệu quả cho cả hai bên và là phương án hòa bình nhất.

Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad sẽ công du Trung Quốc kể từ ngày 17/8/2018. Bộ Ngoại Giao Trung Quốc xác nhận rằng chuyến công du của tân thủ tướng Malaysia sẽ kéo dài 5 ngày, và ông Mahathir sẽ hội đàm với cả chủ tịch Tập Cận Bình lẫn thủ tướng Lý Khắc Cường.

Kim Hoa

Bạn cứ phịa ra một email hoặc tên nào đó để viết ý kiến. Comment của tất cả các ban đọc sẽ được hiện ra. Các bạn cứ bịa ra một email address nào cũng được.

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

 
%d bloggers like this: