Trần Hoàng Blog

►Đại sứ Graham Martin và Thái Lan trong Cuộc chiến Việt Nam (5-5-2019)

Posted by hoangtran204 trên 13/05/2019

 

 

 

BBC  5 tháng 5 2019
Graham Martin
Bản quyền hình ảnh Bettmann
Graham Martin là đại sứ Hoa Kỳ cuối cùng tại VNCH bước lên trực thăng rời thành phố Sài Gòn

Sáng ngày 30/04/1975, Graham Martin là đại sứ Hoa Kỳ cuối cùng tại VNCH bước lên trực thăng rời thành phố Sài Gòn.

Một trong những lý do ông Martin chỉ ra đi vào phút chót là ông tin vào khả năng của Tướng Lê Minh Đảo có thể cầm chân lực lượng cộng sản ở Xuân Lộc.

Nhờ đó, Hoa Kỳ có thể có cơ hội “đàm phán” cho một giải pháp “thứ ba” nào đó ở Sài Gòn với phe cách mạng.

Nhưng còn có ý kiến nói Đại sứ Martin quá gắn bó về tình cảm với cuộc chiến nên từ chối ra lệnh di tản sớm hơn cho người Mỹ, điều sau này khiến ông bị chỉ trích.

Con nuôi ông, trung uý thủy quân lục chiến Mỹ Glenn Mann bị giết ở Chu Lai năm 1965 khi ông đang làm đại sứ Hoa Kỳ ở Thái Lan.

Sức hút của châu Á

Chắc chắn là với Graham Martin (1912-1990) châu Á có sức giữ chân quá lớn.

Khi Hoa Kỳ buộc đế quốc Nhật ký văn bản đầu hàng trên chiến hạm Missouri năm 1945, là sĩ quan tình báo, ông đã có mặt trên con tàu nổi tiếng.

Lên tới chức đại tá, sau ông chuyển sang ngạch ngoại giao và làm trợ lý cho Henry Kissinger, và cũng có nhiệm kỳ đại sứ tại Ý.

Nhưng vai trò chính của ông vẫn là ở châu Á, với cương vị đại sứ ở Thái Lan (09/1963-1967), và đại sứ cuối cùng tại Sài Gòn từ năm 1973.

Tại Thái Lan, Graham Martin, người có bề dày kinh nghiệm trong ngành tình báo, là kiến trúc sư của các chiến dịch CIA và quân đội Mỹ thực hiện tại Lào.

Vừa làm đại sứ Hoa Kỳ ở Bangkok, Graham Martin cũng giữ chức Đại diện cao nhất của Mỹ tại SEATO, liên minh quân sự chống cộng sản ở châu Á.

Về quân sự, Graham Martin đã nỗ lực thúc đẩy cho việc không quân Mỹ (USAF) dùng các căn cứ của Thái Lan để bắn phá Bắc Việt Nam.

Bản quyền hình ảnh Bettmann
Image caption Phi công John Hoskins trở về sân bay Korat, Thái Lan sau một phi vụ ném bom ở Campuchia

Đầu 1964, vừa sang nhậm chức không lâu, Graham Martin, đã đề nghị để Không lực Hoa Kỳ (USAF) tăng cường đơn vị F-100 gần Korat.

Không chỉ có vậy, ông muốn Thái Lan để Hoa Kỳ đưa quân tới đóng gần biên giới Lào.

Một kế hoạch bí mật, mang tên Project 22 được soạn ra năm 1965, cho phép lập các đơn vị hỗn hợp Thái – Mỹ đóng tại các điểm dọc sông Mekong.

Đây trở thành các căn cứ để Hoa Kỳ xâm nhập vào Lào, và với con số một sư đoàn và hai trung đoàn lính Mỹ có mặt thường xuyên và chỉ huy luôn cả lính Thái.

Đổi lại, chính quyền Thanom được CIA mở cho một trung tâm ở Udon Thani để huấn luyện quân Thái Lan và quân Hoàng gia Lào.

Chiến sự tại Lào leo thang nhanh chóng dù quốc gia này trên danh nghĩa là trung lập trong cuộc chiến Việt Nam.

Bắc Việt đưa hàng nghìn quân sang các tỉnh giáp biên để hỗ trợ lực lượng Pathet Lào, và bảo vệ đường mòn Hồ Chí Minh đưa viện binh, vũ khí vào Nam Việt Nam. (Bắc Việt đã đưa hơn 3-4 triệu bộ đội, và thanh niên xung phong đi qua Nam Lào rồi xâm nhập vào miền Nam Việt Nam (1954-1975). Hàng nhiều trăm ngàn bộ đội Bắc Việt đã bị tử vong và bị thương vì không quân Mỹ dội bom ngăn chận sự xâm nhập miền Nam. Nhưng HCM Lê Duẩn vẫn tiếp tục thí quân và bất chấp mọi thiệt hại về nhân mạng chiếm cho bằng được miền Nam. (Trần Hoàng ghi chú)

Chính quyền Thái Lan vốn có sẵn tư tưởng chống cộng sản, đã đi đầu trong việc giúp đỡ quân Hoàng gia Lào dưới sự chỉ đạo của Mỹ chống lại quân Pathet Lào và Bắc Việt.

Tháng 7/1964 xảy ra trận đánh quan trọng giữa hai phe ở Lào tại Mường Soui, với quân Mỹ và thám báo Thái Lan có can dự.

Chính phủ Thái Lan, qua quyết định của bộ trưởng Thanat Khoman đã cho phép Đặc nhiệm Thái Lan xâm nhập vào Lào.

Sau phi vụ ‘Yankee Team’ tháng 10/1964, phi công Thái và Hoàng gia Lào bắt đầu bắn phá cơ sở của Pathet Lào gần Khang Khay mà không cần Hoa Kỳ cho phép.

Vụ việc gây ra khủng hoảng ngoại giao quốc tế vì một toán cố vấn kinh tế Trung Quốc tại vùng đó bị bắn trúng.

Vì sao Việt Nam từng chia cắt ở sông Bến Hải?

Chợ Lớn thời VNCH và thời nay

Bình Nhưỡng từng bắn hạ máy bay Mỹ thời Nixon

Nói với báo chí ở Washington, Thứ trưởng Quốc phòng William Bundy chỉ xác nhận có phi công Thái Lan bay ở đó.

Các việc này không ảnh hưởng gì đến uy tín của Graham Martin, thậm chí còn giúp ông thúc đẩy thêm nữa sự dính líu của Thái Lan vào cuộc chiến Việt Nam.

Thái Lan hưởng lợi nhiều

Thời kỳ Graham Martin làm đại sứ cũng là lúc Hoa Kỳ “nhận diện” mối đe dọa từ vùng Đông Bắc, nơi sự kiểm soát của chính quyền trung ương vốn lỏng lẻo, và có các nhóm sắc tộc, Việt, Hoa và Hmong sinh sống.

Bản quyền hình ảnh Harvey Meston 
Thái Lan
Ảnh chụp một lễ hội ở Chiang Mai, Thái Lan năm 1965. Vùng Đông Bắc của vương quốc bị cho là xa với sự kiểm soạt của chính phủ trung ương

Graham Martin tin rằng vùng Đông Bắc Thái Lan có hàng nghìn người gốc Việt sẵn sàng làm du kích cho phe cộng sản, và nơi đây “sắp biến thành Việt Nam”.

Thái Lan vốn lo ngại sự trung thành của người Thái gốc Việt, và từ ‘xứ Thái’ Mao Trạch Đông đột nhiên cho lập ra ở Vân Nam nên càng cần người Mỹ,

Từ 1965, các chuyến bay của USAF từ các căn cứ bên Thái Lan bắn phá đường mòn Hồ Chí Minh và lãnh thổ Bắc Việt gia tăng.

Trong hai chiến dịch Flaming Dart và Rolling Thunder, số chuyến bay từ các căn cứ ở Thái Lan ném bom Việt Nam chiếm hơn 50% số lần xuất kích của Mỹ.

Graham Martin cũng không quên các nỗ lực ngoại giao đưa Thái Lan vào vòng tay của Hoa Kỳ, bằng những khoản viện trợ kinh tế, quân sự dồi dào.

Thời kỳ Graham Martin là đại sứ, Thái Lan nhận được viện trợ ngày càng nhiều hơn trước.

Nhìn chung, cho đến 1975, Hoa Kỳ chi cho Thái Lan 650 triệu USD viện trợ kinh tế, 940 triệu USD viện trợ quân sự.

Ngoài ra là 760 triệu USD cho các chi phí nuôi căn cứ và tiền thuê lính Thái sang tham chiến ở Nam Việt Nam.

Chỉ riêng tiền xây căn cứ cho người Mỹ, Thái Lan thu về 250 triệu USD, và tiền để lính Mỹ “nghỉ dưỡng” sau chiến trận ở Nam Việt Nam cùng các dịch vụ khác đem về cho kinh tế Thái Lan 850 triệu USD, theo một thống kê hồi 2004.

Có thể nói, sau Hàn Quốc thì Thái Lan là nước châu Á thứ nhì hưởng lợi lớn từ cuộc chiến Việt Nam.

‘Cha tôi và cuộc chiến bí mật của CIA ở Lào’

Cháu gái Tổng thống Diệm kể lại năm 1963 (27 tháng 11 2017)

Vương quyền Lào và vị vua chết trong im lặng (18 tháng 1 2018)

 

Con số tiền bằng hàng trăm triệu USD mà Hoa Kỳ trả cho Bangkok còn cao hơn nhiều nếu ta đổi ra tiền đô la theo thời giá bây giờ.

Thân quen và thế lực

Bangkok cũng là nơi Đại sứ Graham Martin lần đầu làm quen cựu Phó Tổng thống Richard Nixon.

Ông Nixon khi đó đi cùng Phó Tổng thống Hubert Humphrey dự quốc yến do Hoàng gia Thái Lan chiêu đãi và được Đại sứ Martin chúc sức khoẻ với lời mong đợi “một ngày, ngài sẽ làm tổng thống”.

Quả vậy, sau khi làm tổng thống Mỹ, ông Nixon đã bổ nhiệm ông Martin làm đại sứ Hoa Kỳ tại Sài Gòn, địa chỉ quan trọng nhất ở châu Á cho ngoại giao Mỹ khi đó.

Cũng Graham Martin không chỉ thúc đẩy Hoa Kỳ tăng cường các cuộc can thiệp vào Lào, mà còn khuyến khích người Mỹ oanh kích các mục tiêu ở Campuchia.

Nhờ quen biết rộng trong chính giới Thái Lan, ông thuyết phục được Washington chấp nhận công thức “nơi đâu người Thái làm chủ” thì đó là căn cứ của Thái Lan, không phải của Mỹ.

Nhớ đó, dù không hề có hiệp ước quân sự rõ ràng với Thái Lan, Hoa Kỳ chuyển sang nước này ngày càng nhiều vũ khí, súng đạn, máy bay và quân lính.

Những giờ cuối của Sài Gòn

Nhưng tại Việt Nam, tình hình chiến sự đã không diễn ra như ý muốn của Hoa Kỳ, Tổng thống Nixon và Đại sứ Martin.

Bản quyền hình ảnh Bettmann
Image caption Chiến dịch Frequent Wind đưa những người Mỹ cuối cùng rời Sài Gòn

Tuy thế, ngay cả sau khi Nixon sụp đổ, Graham Martin vẫn tiếp tục tin rằng có thể bảo vệ được một phần của VNCH, bất chấp các thông tin tình báo, và đa số ý kiến của chính giới Mỹ.

Cho đến những ngày cuối của VNCH và ngay cả sau khi Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức, ông Graham Martin vẫn phát biểu rằng ông và người Mỹ sẽ “không bỏ Nam Việt Nam”.

Bị coi là có quan điểm “diều hâu” đến cùng, Graham Martin tin rằng có thể lập Vành đai Thép (Iron Ring) xung quanh Sài Gòn và dùng B-52 tấn công dữ dội nhằm chặn các sư đoàn Bắc Việt.

Chỉ sau khi được lệnh từ Washington rằng ông phải lên trực thăng, Graham Martin mới chịu ra đi.

Nhà ̀báo thiên tả John Pilger viết:

“Martin biết quá rõ rằng công việc của ông ta, và chỉ của ông ta, là đóng lại, kết thúc sự tồn tại của cả một đế chế vốn từng chiếm 2/3 bán đảo Đông Dương, và vì nó mà con trai ông ta thiệt mạng chín năm về trước.”

Khi Graham Martin cho đóng lại Toà Đại sứ Mỹ và bước lên trực thăng, nhóm thủy quân lục chiến hộ tống ông phát đi tín hiệu rằng họ đã cất cánh:

Lady Ace 09 is in the air with Code Two“.

Lady Ace 09 là chiếc máy bay, còn Mã số Hai là đại sứ Mỹ.

Ông Graham Martin xách theo một vali đồ dùng và cặp tài liệu.

Còn phu nhân đại sứ đã bay đi trước. Người ta nói bà phải vứt bỏ chiếc vali duy nhất để lấy chỗ trên trực thăng cho một phụ nữ Việt Nam. Như thế, bà về Mỹ ‘tay trắng’.

Xem thêm:

Sau 30/4/75 từng có hai nước VN xin vào LHQ

Huế 1968: ‘Trận đẫm máu trong cuộc chiến Việt Nam’

30/04: VNCH ‘thiếu tiền, đạn dược’ sau khi Mỹ rút

_________________

 

Advertisements

Bạn cứ phịa ra một email hoặc tên nào đó để viết ý kiến. Comment của tất cả các ban đọc sẽ được hiện ra. Các bạn cứ bịa ra một email address nào cũng được.

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

 
%d bloggers like this: