Trần Hoàng Blog

►Chuyện khó tin về những nông dân mất đất ở Văn Giang (10/07/2018)

Posted by hoangtran204 trên 14/07/2018

…đời sống người dân ở 3 xã Phụng Công, Xuân Quan, và Cửu Cao (huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên) sau khi đã bị mất 500 ha đất nông nghiệp trong cái gọi là “thu hồi đất phục vụ dự án Ecopark”…

 

 

 

Chuyện khó tin về những nông dân mất đất ở Văn Giang

Thứ ba – 10/07/2018

Chuyện khó tin về những nông dân mất đất ở Văn Giang

Loạt bài này là bức tranh đời sống người dân các xã Phụng Công, Xuân Quan, Cửu Cao (huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên) trong thời kỳ hậu mất đất nông nghiệp.

Bị thu hồi tới gần 500ha đất “bờ xôi ruộng mật” phục vụ dự án, hàng chục năm trời ròng rã khiếu kiện đòi quyền lợi, vật vã trong cơn khát đất sản xuất… Loạt bài này là bức tranh đời sống người dân các xã Phụng Công, Xuân Quan, Cửu Cao (huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên) trong thời kỳ hậu mất đất nông nghiệp.

Tháng 4 vừa rồi, tại một bãi đất nông nghiệp ít ỏi còn sót lại ở cánh đồng xã Xuân Quan diễn ra một sự kiện khá lạ lùng. Lần đầu tiên những người nông dân bị Dự án Khu Đô thị Thương mại Du lịch Văn Giang – Ecopark lấy đất đã tổ chức bữa tiệc mặn để tưởng nhớ những cánh đồng đã mất. Buổi lễ diễn ra đúng vào ngày 24/4, tròn 6 năm sau vụ cưỡng chế cuối cùng để lấy đất cho dự án vào năm 2012.

Ròng rã 10 năm đội đơn cầu cứu

Lễ tưởng nhớ ruộng đồng hôm ấy có khoảng 20 mâm cơm và độ khoảng 100 nông dân đại diện cho những nông dân mất đất thuộc các xã Phụng Công, Xuân Quan và Cửu Cao. Bữa ăn được bày ngay trên nền đất ruộng, thửa đất còn sót sau đợt cưỡng chế thu hồi 72ha đất ngày 24/4/2012. Sáu năm, cánh đồng cưỡng chế bây giờ đã khu biệt bằng một hệ thống mương nước mà phía bên kia là thế giới của nhà cao tầng và biệt thự liên tục mọc lên sau khi đất đai rơi vào tay chủ đầu tư.

Chuyện khó tin về những nông dân mất đất ở Văn Giang

Ông Lê Văn Dũng bên cánh đồng xã Xuân Quan, giờ đã là khu biệt thự của Ecopark

Thực ra kể từ vụ cưỡng chế cuối cùng ấy, năm nào cũng vậy, vào đúng ngày 24/4, nông dân mất đất ở đây cũng làm lễ tưởng nhớ những cánh đồng, những thửa ruộng của họ. Thường thì chỉ ít bánh trái với khói hương cúng vọng cánh đồng từng là nguồn sống của hàng vạn người dân nay đã là “thế giới của người giàu”. Nhưng năm nay, người dân tổ chức sang hơn một chút, bởi với hàng trăm hộ gia đình, không chỉ 6 năm, mà đã tròn đúng 10 năm trời không có lấy một tấc đất sản xuất. Cũng là dịp để những người cùng cảnh ngộ động viên nhau tiếp tục cuộc hành trình đòi công lý, cùng nhau ôn lại ký ức về cánh đồng vàng đẻ bạc tỷ mỗi năm, ôn lại chuyện dự án đột ngột thay đổi cuộc sống của họ…

Trong các văn bản, tài liệu, dự án Khu đô thị Thương mại Du lịch Văn Giang – Ecopark do Cty CP Đầu tư và phát triển đô thị Việt Hưng (Vihajico) làm chủ đầu tư đã lấy đi xấp xỉ 500ha đất, chủ yếu là đất nông nghiệp, đất hai lúa bờ xôi ruộng mật tại 3 xã Phụng Công, Xuân Quan và Cửu Cao. Nói ngắn gọn, dự án gần như xóa bỏ gần hết diện tích sản xuất của 3 địa phương này.

Chuyện khó tin về những nông dân mất đất ở Văn Giang - Ảnh minh hoạ 2

Lễ Tưởng nhớ ruộng đồng năm 2018 tại cánh đồng xã Xuân Quan. Ảnh cắt từ clip do người dân cung cấp

Gần 5 triệu m2 bị khoanh vùng, khoảng 4 nghìn hộ gia đình, 23 nghìn nông dân mất đất. Những cánh đồng truyền đời của người dân chỉ cách đấy chưa lâu từng được chính quyền hô hào chuyển đổi từ ruộng lúa thành vườn cây ao cá, nhận hàng loạt cờ thi đua xuất sắc đã bị san phẳng để giao kịp cho nhà đầu tư. Đau đớn hơn nữa, người dân gần như chẳng biết gì về dự án. Thậm chí, trong nhiều biên bản, tài liệu hiện còn lưu giữ, chính lãnh đạo một số xã trong vùng bị thu hồi cũng không nắm được thông tin dự án để trả lời bà con. Những quyết định không khác gì đánh úp vào phong trào sản xuất đang lên rất mạnh ở trong dân…

Còn nhớ, thời điểm chính quyền tổ chức đợt cưỡng chế cuối cùng ngày 24/4/2012, chúng tôi cũng có mặt ở Văn Giang. Lúc ấy, gần như cả 2.000 hộ dân thuộc 3 xã trong vùng dự án vẫn kiên quyết phản đối, kiên quyết bảo vệ cánh đồng tự bao đời cày cấy ngay cả khi chính quyền huy động máy móc và nhân lực tràn xuống đồng. Nhưng rồi cuộc cưỡng chế và những cuộc vận động theo đủ cách khác thường sau đó khiến Phụng Công, Xuân Quan và Cửu Cao xảy ra rất nhiều biến cố. Nhiều năm đã qua, số nông dân mất đất không chịu nhận tiền đền bù, kiên quyết phản đối dự án và miệt mài khiếu kiện hiện bây giờ còn xấp xỉ 300 hộ. Bản danh sách tập hợp chữ ký gần nhất ở xã Xuân Quan còn 118 hộ, xã Phụng Công xấp xỉ 140 hộ, xã Cửu Cao còn khoảng 40 – 50 hộ.

Chuyện khó tin về những nông dân mất đất ở Văn Giang - Ảnh minh hoạ 3

Nông dân mất đất tiếp tục khiếu kiện

Mệt mỏi và uất ức, nhưng trên cử chỉ, trong từng lời nói, sự quyết tâm đi đến tận cùng sự việc: “Ai cũng mong muốn có cuộc sống ổn định, nhưng chúng tôi không nhận tiền đền bù bởi vì không biết gì về dự án, không được họp bàn, không nhận được quyết định thu hồi đất và chứng kiến quá nhiều sai phạm của dự án này. 14 năm đội đơn đi khắp nơi chỉ với mục đích, với mong mỏi là những sai phạm đó phải được làm sáng tỏ”, ông Lê Văn Dũng, nông dân mất đất ở xã Xuân Quan lý giải về hành trình hàng chục năm trời đi đòi công lý…

Xót xa, đau đớn cảnh “làm thuê trên đất của mình”

Sau những năm tháng miệt mài khiếu nại vẫn chưa hiệu quả, nông dân Phụng Công, Xuân Quan, Cửu Cao dần trở lại với sự cần cù, sáng tạo của họ để mưu sinh. Đời đời bám đất để sống, nay mất đất rồi nhưng họ vẫn tìm đủ mọi cách để làm nông dân. Chỉ có điều, nếu tận mắt chứng kiến công cuộc mưu sinh của nông dân mất đất ở Phụng Công, Xuân Quan và Cửu Cao ở thời điểm hiện tại thì chắc hẳn ai cũng phải cảm thấy xót xa, cay đắng.

Chuyện khó tin về những nông dân mất đất ở Văn Giang - Ảnh minh hoạ 4

Làm thuê trên đất của mình

Mất hết đất vào tay dự án, nông dân Văn Giang đang phải thuê lại những diện tích đất công ích của xã để sản xuất với giá cắt cổ. Hoặc giả đi sang các xã khác thuê đất sản xuất thì liên tục vấp phải đầy rẫy những rủi ro, bi kịch.

Cách đây 2 tháng, vụ việc Phạm Văn Toán, một nông dân ở xã Phụng Công khi thuê đất sản xuất ở xã Nghĩa Trụ (huyện Văn Giang) bị côn đồ địa phương đâm thủng phổi đã khiến “phong trào” đi thuê đất sản xuất ở các xã mất đất nháo nhác.

“Bao đời nay dân chúng tôi sống nhờ vào đất. Không có đất thì chết đói. Cứ tưởng mất đất là cay đắng, tủi nhục lắm rồi, mà nay đi thuê đất để kiếm sống cũng không được yên ổn”, bà Trương Thị Thỉnh, 57 tuổi, ở thôn Đầu, xã Phụng Công nói giọng chua xót.

Sau khi lấy đất của nông dân các xã Phụng Công, Xuân Quan và Cửu Cao, chủ đầu tư đã liên tục xây dựng các khu biệt thự, nhà ở cao tầng và các hạng mục khác. Một thế giới thượng lưu cách hàng vạn bi kịch mất đất chỉ một con mương nhỏ. Chỗ cánh đồng cưỡng chế thu hồi bây giờ là những căn hộ hạng sang ở Ecopark có diện tích từ 150m2 đến hơn 200m2 dao động từ 7 – 15 tỷ đồng. Chủ đầu tư “quảng cáo”: “Thời gian tới Ecopark sẽ xuất hiện khoảng 200 căn biệt thự triệu đô, diện tích căn biệt thự nhỏ nhất cũng khoảng 450m2, là dòng sản phẩm hạng sang dành cho giới thượng lưu, được thiết kế dạng biệt thự đảo sở hữu mặt nước của vịnh Aqua bay liên thông, tuần hoàn tự nhiên với sông Bắc Hưng Hải và có phong cách rất riêng tư”. Tất cả đều được xây dựng trên phần đất thu hồi của người dân với mức giá khoảng 140 nghìn đồng/m2.

Nhà bà Thỉnh có 6 khẩu. Sau khi mất đất, cả gia đình cùng với nhiều hộ khác trong 3 xã mất đất phải lang bạt sang các xã khác thuê đất để tiếp tục bám vào đồng ruộng mưu sinh. Gần thì sang các xã trong huyện, xa hơn thì xuống Yên Mỹ, Ân Thi… Mức giá bình quân của hình thức thuê ruộng rơi vào khoảng 1 triệu đồng/sào. Với những người nông dân cần mẫn, giỏi giang ở vùng mất đất thì giá thuê đất ấy có thể chấp nhận được, nhưng việc đi thuê ruộng gần đây liên tục gặp phải tình trạng trộm cắp, thu “tiền luật”… khiến nông dân khốn đốn. Nhóm của bà Thỉnh có 6 người đi thuê thì cả 6 đều bị trộm cắp, thu tiền bảo kê thêm 1 triệu đồng mỗi sào.

Ngay tại các xã vùng mất đất, nơi dự án thu hồi đất với mức gia đền bù thời điểm cao nhất khoảng 40 triệu đồng/sào, hiện tại những nông dân Phụng Công đang phải thuê diện tích đất công ích của xã với mức giá lên tới gần 30 triệu đồng/sào/năm, tức gần tiệm cận với mức giá đền bù của chủ đầu tư trả cho dân để đổi quyền sở hữu đất vĩnh viễn. Nông dân xã Xuân Quan “dễ thở” hơn với mức thuê dao động vào khoảng 6 – 7 triệu đồng/sào/năm.

Chính ông Nguyễn Quốc Trị, Chủ tịch Hội nông dân xã Phụng Công xác nhận với chúng tôi, hiện với mức giá khoảng 10 triệu đồng/sào/năm muốn thuê cũng không có vì quỹ đất sản xuất ở đây đã hết rồi.

Những cuộc truy sát “tội” đi kiện

Trong số 9 nông dân ở Phụng Công, Xuân Quan và Cửu Cao được nông dân mất đất cử làm đại diện đứng đơn và tiếp xúc với các cơ quan chức năng trong những cuộc đối thoại, sau hơn 10 năm chỉ còn lại 6 người. Đó là các ông Lê Văn Dũng, Đàm Văn Đồng xã Xuân Quan; ông Phạm Hoành Sơn, Trương Văn Kỉnh xã Phụng Công; ông Lê Văn Nga và bà Vũ Thị Vụ xã Cửu Cao. Mỗi xã đã mất đi một người sau khi ông Lê Văn Ba bị bắt trong một cuộc gây rối, con gái bà Đỗ Thị Dơi không được chính quyền xác nhận khi đi lấy chồng, ông Đặng Văn Dật không đủ kiên định khi chứng kiến những người đi kiện bị đánh đập, bị đe dọa, bị khủng bố tinh thần bằng rất nhiều thủ đoạn…

Cũng trong thời gian ấy, bản danh sách nông dân mất đất cho dự án tiếp tục khiếu nại ngày một ngắn lại. Mới nhất, ông Trương Văn Kỉnh “chốt” còn xấp xỉ 300 hộ dân so với con số hơn 3.000 hộ ban đầu. “Họ chấp nhận nhận tiền đền bù không phải vì thỏa hiệp với dự án, không phải vì không còn bức xúc nữa mà vì hoàn cảnh gia đình bi đát quá và sợ bị tấn công, bị trả thù”, người đứng đơn xã Phụng Công thông tin.

Nhìn lại những “mất mát” trong danh sách khiếu nại dự án thì những đợt dân chấp nhận lấy tiền bồi thường đều gắn liền với những biến cố lớn ở các xã mất đất.

Chuyện khó tin về những nông dân mất đất ở Văn Giang - Ảnh minh hoạ 5

Ông Đồng và vết tích của đòn thù từ những lần đi khiếu kiện

Năm 2009, hàng loạt người dân Cửu Cao chấp nhận đi nhận tiền đền bù sau khi 70 hộ dân bị triệu tập vì liên quan đến một vụ chết người mà họ không hề hay biết. Cộng thêm một đợt trưởng thôn và phó thôn Hạ bị bắt sau khi đứng ra phản đối dự án càng khiến người dân hoang mang và đi nhận tiền cho xong chuyện. Tại xã Xuân Quan, hàng loạt vụ tấn công nhằm vào những người đứng đơn đi khiếu nại khiến dân tình hoảng loạn. Còn ở Phụng Công, sau khi côn đồ vào tận nhà ông Kỉnh, ngay giữa bữa cơm trưa để truy sát ông và các thành viên trong gia đình vì tội dám đứng đơn kiện cáo thì niềm tin của nông dân mất đất vào công lý lại tiếp tục giảm sút.

Hơn 10 năm đi khiếu nại, bây giờ ngồi lần mò những tập hồ sơ và đếm những vết sẹo khắp người ông Đàm Văn Đồng thống kê, từ lúc dự án triển khai trên cánh đồng này, đã 5 lần ông bị côn đồ tấn công, truy sát mà nếu không may mắn thì chắc đã bỏ mạng.

Ông Đồng vốn là người tiên phong chuyển đổi đất lúa sang vườn cây, ao cá. Dạo dự án mới manh nha, nhận thấy những bất cập của việc thu hồi đất, nhận thấy quyền dân chủ của người dân bị tước đoạt, ông Đồng là một trong những nông dân tiên phong đứng ra phản đối. Sau đó là những tháng ngày tập hợp hồ sơ, tài liệu, ngược xuôi đấu tranh, đồng thời cũng là những tháng ngày sống trong nỗi lo bị giết chết.

Nông dân sản xuất giỏi một thuở nói rằng, bản thân ông từng nhận được những lời đề nghị thỏa hiệp, mua chuộc từ phía nhà đầu tư nhưng không đồng ý. Có lẽ vì thế nên bi kịch với bản thân và gia đình mới liên tiếp xảy đến.

Tháng 9 năm 2006, trên đường lên Trâu Quỳ (Gia Lâm – Hà Nội) phô tô giấy tờ, tài liệu để chuẩn bị cho một cuộc đối thoại, ông Đồng bị 2 đối tượng đi xe máy áp sát đâm gục tại chỗ. 3 năm sau, trong một đêm trở về từ một cuộc tiếp dân, 3 kẻ lạ mặt phục sẵn trong nhà ông tại thôn 10 xã Xuân Quan dùng gậy phang tới tấp khiến ông Đồng gãy một bên bả vai và một xương sườn.

Hãi nhất là những ngày sau vụ cưỡng chế 24/4/2012. Mấy tháng trời liền, những người đi kiện sống cảnh không khác gì thời chiến. Điển hình như ngày 12/7/2012, những người dân mất đất đi khiếu kiện dự án vừa trở về từ Hà Nội, tranh thủ ra thăm cánh đồng đã bị một nhóm côn đồ phục sẵn dùng gậy gộc truy sát. Hậu quả khiến ông Lê Thạch Bàn nhập viện trong tình trạng lơ mơ, khó thở, tràn dịch màng phổi, bầm tím mắt, rạn sọ. Anh trai ông Đồng là ông Đàm Văn Nghiệp phải khâu 19 mũi. Bản thân ông Đồng cũng phải khâu 10 mũi.

Vụ việc sau đó được điều tra và đưa ra xét xử, tuy nhiên, khi luật sư và nông dân mất đất yêu cầu làm rõ vai trò của đối tượng tổ chức, sai khiến nhóm côn đồ này nhưng các cơ quan chức năng chỉ im lặng.

“Những đối tượng đánh dân đều là người của chủ đầu tư thuê san lấp mặt bằng. Trước giờ chúng tôi chỉ biết côi cút làm ăn, có gây thù chuốc oán gì với ai đâu. Từ ngày phản đối dự án, bản thân thì bị hành hung, con gái đang đi học ở Trường Cao đẳng Hưng Yên cũng bị bọn chúng tìm đến tận trường đe dọa: Mày về bảo thằng bố mày ngừng việc đi kiện ngay không bọn tao cho uống nước sông Hồng đấy”, ông Đồng nhớ lại.

Sau những cuộc truy sát, trong nhiều năm trời, từ Xuân Quan đến Phụng Công, Cửu Cao, côn đồ mặc sức lộng hành và thường xuyên nhắm vào những nông dân mất đất đang đi khiếu nại…

Hàng loạt “đứng đơn” vướng vòng lao lý

Ở vùng mất đất bây giờ cũng có dư luận cho rằng, những người đang khiếu kiện ở Phụng Công, Xuân Quan và Cửu Cao là thành phần chống đối, cá biệt này nọ, nhưng khi tiếp xúc với họ mới biết, những lý do phản đối dự án hết sức thuyết phục.

Chuyện khó tin về những nông dân mất đất ở Văn Giang - Ảnh minh hoạ 6

Ông Hậu và những người vướng vòng lao lý ở Cửu Cao

Như ông Lưu Quốc Hùng, đại biểu HĐND xã Phụng Công thời kỳ 2004-2009, bà Trần Thị Thanh Kiêm, đại biểu HĐND kiêm phát thanh viên đài truyền thanh xã Xuân Quan, ông Lê Thanh Hậu, trưởng thôn Hạ xã Cửu Cao…

Hàng loạt vụ tấn công người dân đi khiếu kiện ở các xã Phụng Công, Xuân Quan và Cửu Cao sau đó đều được trình báo cơ quan công an nhưng chỉ duy nhất một vụ được điều tra làm rõ. Những ông Kỉnh, ông Đồng vác đơn cầu cứu gửi khắp nơi nhưng đều chỉ nhận lại được những thông báo hết thời hạn điều tra.

Khi cấp trên và chủ đầu tư tuyên truyền về dự án, họ là những người tích cực phản đối vì nhận thấy những bất cập, những hiểm họa đối với người dân. Trước 26 đại biểu HĐND xã Phụng Công, ông Hùng tuyên bố: Ai cũng biết nông dân chúng ta sống dựa vào đất, mất đất là mất tất cả. Còn bà Kiêm, khi được chỉ đạo đọc trên loa tuyên truyền dự án đã phản đối bằng cách thà bị cho nghỉ việc chứ nhất quyết không tuyên truyền cho dự án “đẩy người dân đến đường cùng”.

Ông Hùng bà Kiêm chỉ ở mức mất việc, có những người chấp nhận vướng vòng lao lý để sát cánh với người dân bảo vệ ruộng đồng.

Những ngày sau khi dự án đổ bộ xã Cửu Cao, ông Lê Thanh Hậu, Nguyễn Văn Thiệu, trưởng và phó thôn Hạ thời điểm đó là những người tiên phong phản đối. Sau khi có được sự xác nhận từ lãnh đạo xã Cửu Cao lúc bấy giờ là “chưa biết gì về quy hoạch dự án này”, ông Hậu, ông Thiệu cùng với nhân dân trong xã kiên quyết ngăn cản chủ đầu tư thực hiện việc triển khai dự án.

Cũng vì ngăn cản quyết liệt quá, nên khi chủ đầu tư cho người kéo máy móc xuống ruộng khi dân chưa được họp bàn, thỏa thuận, cả ông Hậu và ông Thiệu cùng với người dân đòi chủ đầu tư đền con đường của thôn mà họ đã phá hỏng. Sau đó, ông Hậu và ông Thiệu bị bắt. Cho đến bây giờ, khi đã “thụ án” xong, cả hai người vẫn không thể hình dung nổi mình bị tội gì. “Chúng tôi sẽ tiếp tục đấu tranh, bất kể người ta dùng thủ đoạn gì”, ông Hậu nói.

Cũng sau khi dự án lấy đất của dân, hàng loạt vụ án khác liên tiếp xảy ra ở xã Cửu Cao khiến “phong trào” giữ đất ở xã này đi xuống nhanh chóng…

Nguồn: HOÀNG ANH – QUỐC NHẬT (Nông nghiệp VN)

Bạn cứ phịa ra một email hoặc tên nào đó để viết ý kiến. Comment của tất cả các bạn đọc sẽ được hiện ra.

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

 
%d bloggers like this: