Thủ tướng Việt Nam hôm 4/6/2018 nói với báo chí trong nước rằng “chính phủ sẽ lắng nghe” ý kiến của các chuyên gia và công chúng về điều khoản cho người nước ngoài thuê đất gần một thế kỷ trong dự luật về đặc khu kinh tế.

Gần 2 tuần qua, kể từ khi quốc hội Việt Nam bắt đầu thảo luận hôm 23/5 về dự luật, nhiều chuyên gia và hàng nghìn người sử dụng mạng xã hội đã bày tỏ ý kiến, từ hoài nghi cho đến phản đối dự luật.

Có tên đầy đủ là Luật Đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc, dự luật đang được quốc hội xem xét trước khi bỏ phiếu theo lịch dự kiến vào ngày 12/6.

Một khi được bật đèn xanh, chính phủ Việt Nam sẽ lập 3 đặc khu tại các tỉnh Quảng Ninh ở miền bắc, Khánh Hòa ở miền trung và Kiên Giang ở miền nam nhằm “thu hút đầu tư nước ngoài, tạo đột phá về phát triển kinh tế”.

… Tuy cho thuê 99 năm là dài nhưng việc đó không phải là chỉ dấu của sự nhượng địa … Đặc khu vẫn sẽ có hội đồng nhân dân, vẫn sẽ có uỷ ban nhân dân. Vậy thì, không thể gọi đặc khu hành chính và kinh tế là tô giới được
Thạc sĩ luật Lê Nguyễn Duy Hậu

Nhưng không lâu sau khi dự luật được đem ra bàn thảo, một số đại biểu quốc hội, các chuyên gia, các nhà hoạt động và dư luận nói họ lo lắng về thời hạn cho thuê đất quá dài.

Một mặt, họ so sánh điều đó với hình thức nhượng địa mà chỉ đất nước nào nghèo đói lạc hậu mới cần đến, mặt khác họ cảnh báo nó có thể bị nước láng giềng Trung Quốc lợi dụng để di dân.

Thậm chí, trên trang Facebook cá nhân, tiến sĩ Võ Trí Hảo, Phó trưởng khoa luật, Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, nêu ra nguy cơ đảo Vân Đồn có thể bị biến thành “Crimea thứ hai”. Giả thuyết của ông Hảo đã nhận được sự đồng tình và chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội.

Bán đảo Crimea từng thuộc về Ukraine, nhưng bị Nga sáp nhập năm 2014 với lý do đa số kiều dân Nga trên bán đảo bỏ phiếu thuận trong cuộc trưng cầu dân ý về giải pháp tách ra khỏi Ukraine và mong muốn được Nga bảo vệ lợi ích.

Ba nhà hoạt động ở Hà Nội phản đối dự luật về đặc khu kinh tế, tháng 6/2018

Ba nhà hoạt động ở Hà Nội phản đối dự luật về đặc khu kinh tế, tháng 6/2018

Trong vòng 4 ngày qua, hàng nghìn người sử dụng mạng xã hội, từ những cá nhân bình thường, công chức về hưu, cho đến các nhà báo, nhà hoạt động vì dân chủ hay người nổi tiếng như MC truyền hình có tên Phan Anh, đã tham gia phong trào phản đối dự luật trên mạng xã hội.

Họ đăng ảnh đại diện hoặc chia sẻ hình đồ họa mang nội dung như “Phản đối chính phủ lập đặc khu cho thuê 99 năm”, “Phản đối cho Trung Quốc thuê đất đặc khu”, hoặc “Cho Trung Quốc thuê đất 99 năm là mất nước”.

Bên cạnh đó, nhiều người – đặc biệt là giới đấu tranh vì dân chủ, nhân quyền – cũng lên tiếng cho rằng quốc hội Việt Nam “do đảng cử” nên không có quyền cho thuê đất 99 năm. Họ đòi hỏi vấn đề này “phải trưng cầu dân ý”.

Song song với những diễn biến này, từ ngày 1/6, đã xuất hiện trên mạng một kiến nghị mở, thu thập chữ ký của bất cứ ai phản đối dự luật để gửi đến quốc hội.

Bản kiến nghị nói dự luật đặc khu “đang ẩn chứa nhiều nguy cơ, hiểm họa” và đưa ra lời kêu gọi “khẩn thiết” rằng toàn thể người Việt Nam trong và ngoài nước, cũng như quốc hội hãy “phản đối, rút bỏ” dự luật.

Không có thông tin về tổ chức hay nhóm nào là tác giả của bản kiến nghị. Danh sách những người ký đầu tiên có những nhân sĩ, trí thức hay nhà hoạt động nhiều ảnh hưởng như các ông Huỳnh Tấn Mẫm, Huỳnh Kim Báu; các giáo sư Tương Lai, Chu Hảo; linh mục Phaolô Nguyễn Thái Hợp; các nhà văn Tô Nhuận Vỹ và Nguyên Ngọc, cũng như cựu tù nhân lương tâm Lê Công Định.

Tính đến tối 4/6, đã có hơn 1100 người ký vào kiến nghị, trong đó có nhiều người Việt sống ở nước ngoài.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hôm 4/6 xác nhận điều khoản về cho thuê đất đặc khu đến 99 năm “đã gây ra làn sóng khủng khiếp”, theo tường thuật của báo Người Lao Động. Tin cho hay ông Phúc nói rằng ông đã nhận được “nhiều ý kiến tâm tư, nhiều tin nhắn, cuộc gọi và thư từ” về vấn đề này.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói ông nhận được rất nhiều bình luận, góp ý về dự luật đặc khu kinh tế

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói ông nhận được rất nhiều bình luận, góp ý về dự luật đặc khu kinh tế

Tuy nhiên, ông Phúc lưu ý rằng điều khoản này là dành cho “trường hợp đặc biệt” hoặc “cá biệt”, mà nếu cần thiết “quốc hội có thể không chấp nhận phê duyệt cho thuê đất”, theo trích dẫn trên báo chí. Người đứng đầu chính phủ nhấn mạnh thêm rằng quốc hội sẽ “xem xét, quyết định vấn đề đó công khai, minh bạch và thận trọng”.

Một mặt khẳng định với báo chí là chính phủ “rất lắng nghe ý kiến chuyên gia, nguyện vọng của nhân dân, của đại biểu quốc hội”, Thủ tướng Phúc cũng đưa ra quan điểm cho rằng thời gian cho thuê đất “không phải vấn đề quyết định quá lớn”.

Từ Tp.HCM, trao đổi với VOA qua email, chuyên gia luật Lê Nguyễn Duy Hậu phân tích rằng tuy cho thuê 99 năm là dài nhưng việc đó “không phải là chỉ dấu của sự nhượng địa, miễn là nó không cho thuê luôn cả quyền tài phán và chủ quyền với vùng đất đó”.

Người đã tốt nghiệp thạc sĩ luật ở Đức, chuyên ngành đầu tư, ngân hàng, tài chính, chỉ ra rằng kể từ thời của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, giai đoạn 2006 đến 2016, những trường hợp ngoại lệ là doanh nghiệp nước ngoài thuê đất lâu hơn 50 năm như trong luật đầu tư không còn “quá hiếm”.

Ông Hậu dẫn ra ví dụ là Marubeni của Nhật và Samsung của Hàn Quốc, được xem là hai dự án siêu lớn ở Việt Nam, hiện đang được đặc cách “không ghi thời hạn trên giấy phép đầu tư”. Điều này, theo ông, được hiểu là thời hạn “vĩnh viễn”, hay nói cách khác, đất mà họ hiện đang thuê sẽ có thể được gia hạn thêm cứ 50 năm một lần.

Cho VOA biết ông đã nghiên cứu dự luật về đặc khu, ông Hậu đưa ra đánh giá về điều khoản liên quan đến bộ máy hành chính quản lý đặc khu: “Không ở đâu và không quy định nào cho thấy nhà đầu tư, hay người thuê đất có quyền bổ nhiệm, hay có quyền áp đặc luật lệ, hay có quyền sử dụng tiền tệ riêng của mình trên khu đất mình thuê”.

Chuyên gia này khẳng định thêm:“Vấn đề chủ quyền là khá rõ ràng. Đặc khu vẫn sẽ có hội đồng nhân dân, vẫn sẽ có uỷ ban nhân dân. Vậy thì, không thể gọi đặc khu hành chính và kinh tế là tô giới được”.

Ông Hậu lấy đặc khu Hong Kong và Macau của Trung Quốc để đối chiếu và đưa ra quan điểm: “Không ai gọi hai nơi đó là tô giới hay thuộc địa cả”.

Mặc dù vậy, ông Hậu vẫn thận trọng nói thêm rằng cho thuê đất 99 năm “có thể là một quyết định kinh tế thiếu khôn ngoan” như một chuyên gia kinh tế khác, bà Phạm Chi Lan, đã chỉ ra mới đây.

Các báo hôm 24/5 đăng ý kiến của bà Lan phản biện về dự luật đặc khu. Bà cho rằng cơ chế ưu đãi thuế và cho thuê đất tối đa 99 năm “không thực sự cần thiết”.

… Một quy định của dự luật nói nhà đầu tư chiến lược được ‘hỏi ý kiến’ khi có quy hoạch và được ‘ưu tiên’ chọn thầu … Quy định về ‘nhà đầu tư chiến lược’ cũng là một quy định rất dở. Vì nó mang màu sắc tư bản thân hữu (làm luật cho một doanh nghiệp)
Thạc sĩ luật Lê Nguyễn Duy Hậu

Nữ chuyên gia cảnh báo về những “lúng túng” mà nhà chức trách có thể gặp phải trong công tác quản lý khi mà “doanh nghiệp thuê đất 99 năm nhưng 10 năm đã phá sản và chuyển nhượng cho đối tác khác”.

Ngoài ra, bà Lan nhận định dự thảo chính sách về cho thuê đất tối đa 99 năm “có bóng dáng ưu đãi cho những doanh nghiệp bất động sản, du lịch, nghỉ dưỡng”.

Thay vì đặt trọng tâm quá nhiều vào vấn đề đất đai, chuyên gia Lê Nguyễn Duy Hậu hướng sự quan tâm đến “quyền của nhà đầu tư chiến lược trong các dự án đặc khu”.

Ông chỉ ra rằng một quy định của dự luật nói “nhà đầu tư chiến lược được ‘hỏi ý kiến’ khi có quy hoạch và được ‘ưu tiên’ chọn thầu.”

Theo cách nhìn của ông, nêu ra trong email trả lời phỏng vấn của VOA, “quy định về ‘nhà đầu tư chiến lược’ cũng là một quy định rất dở. Vì nó mang màu sắc tư bản thân hữu (làm luật cho một doanh nghiệp)”.

Ông Hậu nói rất nhiều chuyên gia mà ông biết khi tư vấn luật về đặc khu “đã cố gắng bỏ quy định này”.

Trong quan điểm cá nhân, ông nhìn nhận “đây mới chính là vấn đề cần phải bàn thảo là có cần thiết phải có cái gọi là nhà đầu tư chiến lược hay không”.

Trên truyền thông trong nước, giới hoạch định chính sách Việt Nam nói việc lập 3 đặc khu là một bước “thử nghiệm” các thể chế, chính sách mới ở Việt Nam, với kỳ vọng thu hút hàng tỉ đôla từ các nhà đầu tư nước ngoài vào các ngành công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, du lịch, và kinh doanh sòng bạc (casino).

Họ bày tỏ hy vọng rằng các đặc khu sẽ có mức thịnh vượng vượt trội nhờ các ưu đãi, từ đó tạo “tác động lan tỏa, tích cực” tới sự phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam nói chung, theo các báo.

Thủ tướng Việt Nam hôm 4/6 phát biểu với báo chí rằng “thế giới đã làm đặc khu thành công từ trước và Việt Nam bắt đầu làm vào thời điểm này là chậm”.

Tuy nhiên, hàng loạt chuyên gia tên tuổi như các tiến sĩ Lê Đăng Doanh, Vũ Thành Tự Anh, chuyên gia Phạm Chi Lan, luật sư Trương Thanh Đức, và nhiều đại biểu quốc hội trong gần hai tuần qua liên tục nêu quan điểm răng mô hình đặc khu đã lỗi thời, khả năng thành công sẽ rất thấp.

Họ cho rằng để Việt Nam phát triển, thay vì lập đặc khu, giới hoạch định chính sách cần “tháo bỏ mọi rào cản bất hợp lý”.

Loading video

____
TÂM THƯ GỬI TỔNG BÍ THƯ
Kính thưa Ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí Thư Đảng CSVNNhật Bản ngày 04-6-2018

Trước hết, xin được tự giới thiệu: tôi là linh mục Công giáo, đang sống và làm việc tại Nhật Bản. Là công dân Việt Nam, được sinh ra và lớn lên, học tập dưới mái trường XHCNVN. Là cựu chiến binh, thuộc E1-F324-QK 4, tham gia chiến trường C, làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào.

Tuy sống và làm việc nơi đất khách quê người, nhưng luôn theo dõi tin tức ở quê nhà, qua các phương tiện truyền thông đại chúng. Có nhiều thao thức, trăn trở cho quê hương, vì tôi rất yêu tổ quốc, yêu đồng bào. Tình yêu và nỗi nhớ đó, những ai đã từng đi xa mới thấu hiểu nhiều hơn.

Hôm nay, tôi có mấy lời chân thật, bộc bạch từ trái tim và lương tri của một công dân thứ thiệt, gửi tới ông TBT :

Cả nước Việt Nam và toàn thế giới đều biết, ông là TBT của Đảng CSVN, là người đứng đầu và có quyền cao nhất trong ban lãnh đạo đất nước, trên cả Chủ tịch nước, Thủ tướng chính phủ và Chủ tịch quốc hội. Cho dẫu có yêu và kính nể hay không, thì đó vẫn là sự thật.

Ngài TBT biết đó, mấy ngày gần đây, cả nước đang xôn xao và hoang mang trước đề xuất của chính phủ : xây dựng “đặc khu kinh tế” cho thuê đất 99 năm, vì chính phủ đã trình quốc hội và đang thảo luận để thông qua, nên tôi viết lá thư này gửi cho ông, không biết nó có tới được với ông hay không? Nhưng tôi vẫn viết.

Lý do tôi đề nghị :

Việc này không thể quyết định cách vội vàng được. Và giải pháp tốt nhất là nên dừng lại ngay. Vì nó tiềm ẩn nguy mất cơ mất nước, gây đại hoạ cho nhân dân, không phải trong tương lai, mà là chỉ một sớm một chiều thôi thưa ông TBT.

Không nói thì ai cũng biết: Nếu việc này xảy ra, chắc chắn người TQ sẽ là người đầu tiên trúng thầu và như báo chí trong và ngoài nước đã bình luận rất nhiều, trong đó có cả ý kiến của những ĐBQH có tâm huyết thật sự như ông Dương Trung Quốc, Trương Trọng Nghĩa, Trần Thanh Vân, Nguyễn Sỹ Cương… Và các nhà khoa học khác rất đáng trân trọng.

Tôi thấy người Nhật khi họ quyết định làm một việc gì, họ họp bàn rất kỷ, trưng cầu dân ý, để tham khảo lòng dân, không vội vàng hấp tấp. Đặc biệt họ luôn cân nhắc và đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu, nên đã không ai lấy đi của họ dù chỉ là một tấc đất hay một hòn đảo nhỏ. Họ rất “ái quốc” như nhiều người Việt chúng ta thưa ông TBT.

Tôi kể cho ông TBT nghe: một tối nọ có trận đá bóng giữa đội Nhật Bản và đội bóng VN của chúng ta. Có 12 người Nhật và 2 người Hàn Quốc và 1 người VN duy nhất là tôi cùng xem trên tivi. Cả 15 người vừa uống rượu vừa xem, nhưng 14 người thì cổ vũ cho đội bóng của họ, còn tôi âm thầm cổ vũ cho đội bóng mình yêu. Thực lực trên sân cũng nghiêng về một phía, và cổ động viên cũng nghiêng về 1 phía, nên thua là kết quả tất yếu, nhưng các em đã thi đấu rất quả cảm, hết mình vì màu cờ sắc áo.

Dù là linh mục, nhưng tôi cũng cảm nhận được tình cảm họ dành cho nhau nhiều hơn cho tôi, vì tôi là người ngoại quốc lại xuất thân từ một đất nước nhỏ, nghèo hơn họ. Đôi lúc cũng buồn và tủi thân, nhưng tôi vẫn luôn cố gắng sống tốt, để chứng tỏ mình là người Việt và tôi luôn tự hào về điều đó.

Tuy là ăn cơm Nhật làm việc cho người Nhật, nhưng tôi đã cố gắng tìm đủ mọi cách, không quản ngày đêm, để chăm lo cho người Việt chúng ta, đang học tập và lao động trên xứ sở này. Vẫn thường xuyên đi thăm, động viên, chia sẻ và giúp đỡ các em. Mời các em đến chơi, lo cho các em ăn, các em ngủ, không phân biệt tôn giáo, vùng miền, giàu nghèo gì cả. Tất cả chỉ vì một tình yêu, tình đồng bào ruột thịt, đều là anh em cùng dân tộc, chung một tiếng nói và có chung một người mẹ duy nhất đó là “Mẹ Việt Nam”. Nó đẹp lắm, nó thiêng liêng lắm, nên tôi rất yêu đồng bào và yêu quê hương tôi.

Là một linh mục sống đời độc thân và làm việc nơi đất khách quê người, được chính phủ Nhật trả lương, vì tôi làm phó hiệu trưởng của một trường học, nên tôi cũng chẳng cần bon chen, lo tích trử để làm gì, và cũng chẳng cần lo nghĩ gì nhiều cho tương lai của mình để làm chi, vì khi tôi chết, thì cũng sẽ kết thúc một đời người, vợ con không có, nên chẳng cần phải lo xa.

Nhưng thưa ông TBT lúc bố tôi mất, tôi đã không khóc, lúc mẹ tôi ốm cô thân một mình, tôi đã không khóc, thế mà khi nghĩ về “mẹ quê hương” của mình trước cảnh này, tôi đã khóc, khóc rất nhiều và nhiều đêm khó ngủ. Nhìn đầu tóc của TBT, tôi biết ông cũng đã nhiều đêm trằn trọc lo cho sự tồn sinh của nước nhà.

Tôi thừa nhận trong thời gian qua, ông đã làm một việc rất tốt cho dân, đó là “chống tham nhũng” có hiệu quả, đáng ghi nhận, mà bao đời TBT trước không làm được như ông.

Chính vì thế, tôi tha thiết đề nghị với ông hãy một lần nữa, lập nên chiến tích, vì sự trường tồn của dân tộc, vì non sông đất Việt thân yêu, mà xem xét, hành động sao cho “hợp lòng dân” trước hiểm họa khôn lường này. Đây là điều lòng dân mong đợi. Nếu ông làm được điều này, thì quả là một trang sử mới thắm tình non sông.
Có những phút làm nên lịch sử
Có cái chết hóa thành bất tử
Có những lời hơn mọi bài ca
Có con người như chân lý sinh ra. (Tố Hữu)

Đó là tất cả tâm tình gói trọn niềm tin của tôi và của 90 triệu con tim, mà tôi xin mạo muội thay mặt họ gửi tới ông.

Cầu chúc ông dồi dào sức khỏe, sáng suốt, để hoàn thành trọng trách nặng nề mà đảng và nhân dân đã ủy thác cho.

Chào thân ái
L/m Peter Phạm Hoàng

44.000 likes
68.612 shares
.____