Trần Hoàng Blog

►Nguy cơ xuất hiện thêm nhiều “Formosa” nếu không nhanh chóng sửa đổi, điều chỉnh quy định về báo cáo đánh giá tác động môi trường

Posted by hoangtran204 on 20/09/2016

 

20-9-2016

TTO – Nếu không nhanh chóng sửa đổi, điều chỉnh quy định về báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) thì trong tương lai còn nhiều Formosa.

Trong hội thảo ngày 19-9 tại TP Cần Thơ, các nhà khoa học đã “vạch mặt, chỉ tên” nhiều lỗ hổng đáng lo ngại của một số ĐTM nhà máy nhiệt điện than và Nhà máy giấy Lee & Man. (đầu độc sông Hậu Giang).

Bà Ngụy Thị Khanh – giám đốc Trung tâm phát triển Sáng tạo xanh (Green ID) – cho biết kết quả hội thảo này sẽ được gửi tới Ủy ban Khoa học – công nghệ và môi trường của Quốc hội, phục vụ chương trình giám sát quy hoạch điện và thị trường điện từ nay đến tháng 10-2017.

Ý kiến của các nhà khoa học cũng sẽ được xem xét khi thẩm định Luật quy hoạch và sửa đổi Luật bảo vệ môi trường.

Theo ông Nguyễn Hữu Thiện (chuyên gia môi trường), sở dĩ thời gian qua con voi “Formosa Hà Tĩnh” chui lọt lỗ kim làm điêu đứng người dân ở bốn tỉnh miền Trung, “con voi” Lee & Man suýt đầu độc sông Hậu đều có nguyên nhân giống nhau: lỗ kim to hơn… con voi.

Hai dự án này đều được cấp phép đầu tư và phê duyệt ĐTM… đúng quy trình. Vậy lỗ kim nằm ở chỗ nào?

Theo ông Thiện, lỗ kim lớn nhất ở chỗ chủ đầu tư cũng là người “lãnh đạo” ĐTM. Bản thân chủ đầu tư luôn muốn ĐTM dự án mình đẹp, còn những người được thuê không thể nói ngược lại.

Nhìn vào tất cả các ĐTM đều thấy có một “công thức” y hệt nhau, đầu tiên khẳng định dự án là cần thiết, nằm trong quy hoạch, không làm không được. Tiếp theo là tìm cách đánh giá làm giảm mức độ ô nhiễm.

Ví dụ Trung tâm nhiệt điện Duyên Hải ở tỉnh Trà Vinh có tới bốn nhà máy nhưng chủ đầu tư chỉ làm ĐTM từng nhà máy, không có ĐTM tích lũy của cả bốn nhà máy này.

Đánh giá riêng lẻ thì không ai hình dung được mức độ ô nhiễm môi trường, nhưng khi cả bốn nhà máy cùng hoạt động thì tình hình sẽ khác.

Có một điểm chung mà nhiều nhà khoa học cùng bày tỏ lo ngại là quy định tham vấn cộng đồng của ĐTM.

Chẳng hạn ĐTM của Nhà máy giấy Lee & Man chỉ lấy ý kiến của 20 người dân, nhưng ý kiến của họ là yêu cầu bồi thường thỏa đáng, cho con vào làm việc trong nhà máy, không nói gì đến ô nhiễm môi trường hay các tác động kinh tế – xã hội họ có thể gặp phải.

Còn ý kiến của UBND và ủy ban MTTQ xã trong ĐTM luôn tán thành dự án đặt tại địa phương mình, thậm chí còn yêu cầu triển khai sớm.

Lý do là cấp xã không bao giờ dám nói ngược với cấp trên. Tỉnh đồng ý tiếp nhận dự án đó rồi, cấp xã chỉ còn một việc là tung hô ủng hộ kiểu “lời cha mẹ bao giờ cũng đúng”.

Ông Nguyễn Hữu Thiện kể: “Khi tôi hỏi vì sao công ty ông không làm kỹ vấn đề tham vấn cộng đồng, một tổng giám đốc trả lời với tôi là “cộng đồng biết gì mà tham vấn họ”.

Rõ ràng có tình trạng chủ đầu tư coi thường cộng đồng dân cư nơi họ đặt nhà máy. Tôi cũng gặp vài người ngồi hội đồng thẩm định ĐTM, chính họ thừa nhận trước khi tham gia đánh giá, phản biện thì họ chỉ có vài tiếng đọc ĐTM.

Thực tế cho thấy hầu hết ĐTM đều được thông qua, phê duyệt. Không phê cũng không được vì ngay phần đầu ĐTM khẳng định dự án phải làm, không tranh cãi gì thêm”.

Cũng vì ĐTM được làm để đối phó nên rất nhiều thông tin, số liệu trong ĐTM không đáng tin cậy, thậm chí vô lý.

PGS.TS Lê Anh Tuấn (viện phó Viện nghiên cứu biến đổi khí hậu ĐH Cần Thơ) và chuyên gia môi trường Nguyễn Hữu Thiện nhắc đi nhắc lại thông tin “lạ” trong ĐTM của nhà máy nhiệt điện Duyên Hải 1 và 3.

Đó là sử dụng dữ liệu gió tại TP Trà Vinh để tính toán cho nhà máy đặt ở huyện Duyên Hải cách đó hơn 40km, dùng số liệu tốc độ gió ở độ cao 10m để tính toán cho ống khói được xây cao tới… 210m!

ĐTM quả quyết rằng phạm vi ảnh hưởng khói, bụi từ nhà máy chỉ từ 2.656-2.712m. ĐTM này vẫn được phê duyệt mà không hề được kiểm chứng, không có gì chứng minh dự báo này là chính xác.

Khi Green ID và các nhà khoa học đến khảo sát tại Trung tâm nhiệt điện Duyên Hải thì người dân nói khói, bụi bay xa hơn rất nhiều so với số liệu nêu trong ĐTM.

*** Error ***
Các nhà khoa học trao đổi về quy hoạch các dự án nhiệt điện than từ 2016 – 2030 – Ảnh: V.TR.

Nhiệt điện than: 
“tai họa” giấu mặt

Theo Quy hoạch điện 7 (điều chỉnh) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tháng 3-2016, trong giai đoạn 2016-2030 khu vực ĐBSCL sẽ có thêm 23 nhà máy điện các loại, không kể các nhà máy nhiệt điện đã có.

Trong đó có tới 14 nhà máy nhiệt điện với tổng công suất 18.268MW. Quy hoạch mới hủy bỏ năm nhà máy nhiệt điện than An Giang, Kiên Lương 1, 2, 3 và Sông Hậu 3.

Tuy nhiên lại bổ sung ba nhà máy nhiệt điện Long An 2, Tân Phước 1, Tân Phước 2 và quy hoạch mới nhiệt điện Tiền Giang.

Rất nhiều nhà khoa học nói họ mừng cho An Giang và Kiên Giang nhưng lại lo cho các tỉnh vùng Đồng Tháp Mười, bởi quy hoạch mới cho mọc lên hai nhà máy nhiệt điện than Tân Phước 1 và Tân Phước 2 thuộc tỉnh Tiền Giang.

PGS.TS Lê Anh Tuấn nói: “Tôi không hiểu vì sao lại quy hoạch xây dựng hai nhà máy nhiệt điện than giữa Đồng Tháp Mười như vậy nữa. Lấy nước đâu làm mát máy, rồi xả đi đâu trong khi ở đó chỉ có kênh, rạch?

Sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản… của nông dân làm sao chịu nổi khói, bụi của nhà máy. Đưa nhà máy nhiệt điện than vào giữa Đồng Tháp Mười là rất sai lầm, hậu quả sẽ lớn hơn nhiều so với đặt ở ven biển hay ven sông”.

Bà Ngụy Thị Khanh dẫn số liệu của Liên minh Bảo vệ nguồn nước quốc tế cho biết nhiệt điện than là loại tiêu tốn nhiều nước nhất trong các loại hình sản xuất điện. Để sản xuất ra 1MWh điện cần dùng khoảng 4.163 lít nước, trong đó 95% dùng làm mát thiết bị.

Bà Khanh nêu dẫn chứng: “Lượng nước cần phục vụ cho Nhà máy nhiệt điện Long An 1 ngày đêm gấp ba lần lượng nước sạch cho cả TP Hà Nội”.

Ngoài ra, nước thải từ nhà máy nhiệt điện lên tới 38-40oC, với nhiệt độ như vậy thì vùng tiếp nhận nguồn nước này không còn tôm cá”.

PGS.TS Lê Anh Tuấn nói chủ đầu tư nhà máy nhiệt điện Duyên Hải 1 và 3 không nói rõ lý do chọn thiết bị, công nghệ của Trung Quốc mà không phải của các nước khác hiện đại hơn. Bản thân nhiệt điện không sạch, công nghệ của Trung Quốc càng khiến nhiều người bất an.

“Nếu như Formosa Hà Tĩnh gây thiệt hại nguồn nước, thủy sản là chính thì các nhà máy nhiệt điện than vừa gây ô nhiễm nguồn nước, hủy diệt thủy sản vừa độc hại cho sức khỏe con người bởi ô nhiễm không khí và tiếng ồn” – ông Tuấn lo ngại.

Nhiệt điện than gây nhiều thiệt hại

Điều đáng lo nhất là ô nhiễm không khí từ nhiệt điện than do chiếm tới 89% tổng phát thải từ năng lượng.

Những chất có trong khí thải từ nhiệt điện than gồm: hạt bụi PM, SO2, Nox, CO2. Quy hoạch điện 7 cũng ước tính được thiệt hại “khủng” từ việc phát triển nhiệt điện than.

Theo đó, thiệt hại về kinh tế do biến đổi khí hậu gây ra bởi nhiệt điện đến năm 2030 là 9 tỉ USD, thiệt hại do mưa axit là 729 triệu USD và các chi phí liên quan đến vấn đề sức khỏe do bụi SO2, Nox là 639 triệu USD.

Cần lưu ý ô nhiễm không khí lại là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại VN.

Nghiên cứu của ĐH Harvard năm 2015 cho biết ô nhiễm từ nhiệt điện than có thể làm 31.000 người VN chết yểu mỗi năm, riêng khu vực ĐBSCL con số này khoảng 8.000 người.

 

Trích: (Vũ Kim Hạnh)

THỜI ĐẠI “SAU FORMOSA”

Câu chuyện Formosa đâu còn chỉ là của riêng đương sự mà giờ thành biểu tượng rồi. Cái gì độc hại, hủy hoại môi trường sống, uy hiếp tính mạng con người, sinh kế, tương lai của hàng loạt người, rất dai dẵng, nhởn nhơ, thì người ta nghĩ tới, và gọi là Formosa.

Sáng nay, báo TT đưa bài vơ đết: “Nguy cơ xuất hiện thêm nhiều Formosa”. Ảnh là nhà máy nhiệt điện Duyên Hải, Trà Vinh. Đó không phải là phát hiện, từ ngày 3/9/2016, báo Sài Gòn Giải Phòng đã đưa một bài dài “Bất an điện than Duyên Hải” báo động khá cặn kẻ.

Hãy nói về Formosa với sự tỉnh táo, lạnh lùng cần thiết. AND của Formosa là vậy, mô hình kinh doanh của nó là vậy, trừ khi nó chết, hễ còn sống thì gien cơ bản của nó vẫn luôn là như vậy: gây ô nhiễm, bị phát hiện, bồi thường, vuốt ve để duy trì, LÃI KHỦNG.

Làm ăn thì phải tính đến lợi nhuận. Cách tạo lợi nhuận của Formosa là vậy. Làm thép thì đại ô nhiễm rồi, chi phí xử lý môi trường vô cùng lớn, né được bao nhiêu là lời bấy nhiêu. Thế giới ai cũng biết, hãi sợ, xua đuổi nó. Chỉ có nước nghèo và thiếu kinh nghiệm chấp nhận nó.

Mà còn “tốt bụng” dành cho nó nhiều ưu đãi khó tin. Như ưu đãi về giá điện sản xuất. Như không kiểm soát quá trình phát thải và cũng chẳng thu phí ô nhiễm đúng mức, đúng quy định. Như vẫn “hào phóng” ưu đãi đầu tư cho nó, là dự án phát thải gây ô nhiễm nặng rồi dân mình lảnh đủ.

Giờ sao đây khi mà nó cứ không ái ngại “phòi” ra xì căng đan hoài? Đuổi nó đi? Thay đổi chính sách để nó biến vì hết lợi nhuận? Cái gì cũng khó.

Chứ cứ chơi “cút bắt” với nó hoài, đứng tim, bứt gân chịu gì nổi. Có cái tàu chở bùn thải mà lắm chuyện . Có trò đổ cho “thằng đánh máy” đáng lẽ chỉ là bột mà ghi thành bùn. Có trò đổ cho Bộ Công Thương cấp phép và ngay sau đó, Bộ CT la lên, không , Bộ không cấp phép.

Thấy làm việc nhà nước mà thật liều và cũng thật…hài hước. Thôi đành Hải Quan đứng ra” bao chót”: đó là ( lại là) hàng hóa bình thường, được miễn thuế, tuy bình thường nhưng những nhà máy bôxit khủng của ta vẫn chưa sản xuất được.

Ôi nếu cứ đi theo cuộc chơi chữ này thì nhà soạn kịch hài giỏi nhất cũng phải chịu thua.

Bởi vậy, thời “sau Formosa” phải tính giải pháp căn cơ. Bênh che hay lên án nó vô ích khi gien cơ bản nó không thay đổi được. Báo động nguy cơ hoài mà không có giải pháp thích đáng sẽ bị nhàm.

_______

________

Những bài báo sau đây biểu lộ của sự lo sợ và hốt hoảng sợ trách nhiệm mà nguyên nhân chỉ vì sự kém cỏi của các cán bộ. Không một bộ, cục nào có đủ chuyên môn và kiến thức về khoa học và công nghệ về chế tạo lò gang thép, về gạch chịu nhiệt, gạch chịu lửa… nên cứ bối rối giãy dụa như gà mắc tóc, hay con chim (bị cung tên bắn trượt) do vậy nó sợ cành cong, vì cành cong giống cây cung…

Xem thêm:

Bộ Công Thương không cấp phép cho Formosa nhập 160 tấn bùn từ Trung Quốc (19-9-2016)

>>Hà Tĩnh: Formosa nhập 160 tấn bùn không phải xin phép bộ ngành … (20-9-2016)

>> Hà Tĩnh: 160 tấn bùn Formosa nhập từ Trung Quốc không phải hàng cấm

>> Hà Tĩnh kiểm tra tàu chở 160 tấn bùn từ Trung Quốc

Advertisements

Bạn cứ phịa ra một email hoặc tên nào đó để viết ý kiến. Comment của tất cả các ban đọc sẽ được hiện ra. Các bạn cứ bịa ra một email address nào cũng được.

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: