Trần Hoàng Blog

►Đã đến lúc pháp luật Việt Nam phải có đạo luật ngăn cấm “GIA ĐÌNH TRỊ”

Posted by hoangtran204 trên 20/09/2016

Đã đến lúc pháp luật Việt Nam phải kiểm soát “GIA ĐÌNH TRỊ”?

Luật Khoa

Nguyễn Quốc Tấn Trung

19-9-2016

Bí Thư Triệu Tài Vinh trong một buổi họp. Ảnh: nguoilaodong.

 

 

 

 

 

 

 

 Dư luận gần đây lại tiếp tục nóng lên với việc có thông tin xác nhận rất nhiều người thân của Bí Thư tỉnh ủy Triệu Tài Vinh hiện đang nắm rất nhiều chức vụ có tính chất lãnh đạo tại tỉnh Hà Giang, cũng là nơi công tác của ông.

Bí Thư Triệu Tài Vinh, sinh năm 1968, người dân tộc Dao; là tiến sĩ nông nghiệp. Ông Triệu Tài Vinh là một trong những Bí thư Tỉnh ủy trẻ nhất nước khi được bầu vào chức vụ này năm 2010 và tái đắc cử Bí thư Tình ủy Hà Giang năm 2015. Ông là Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng khóa XI và Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII.

Về vụ việc, cụ thể, theo thông tin được xác nhận lại, một số cá nhân như bà Phạm Thị Hà, vợ ông Vinh, đang đảm nhiệm chức vụ Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh. Ông Mạc Văn Cường, em rể ông đảm nhiệm chức vụ Phó trưởng Công an Thành phố Hà Giang. 3 em trai ông Vinh là những lãnh đạo ngành, địa phương trong tỉnh gồm: ông Triệu Tài Phong, Bí thư huyện ủy huyện Quang Bình; ông Triệu Sơn An, Phó Chủ tịch UBND huyện Hoàng Su Phì; ông Triệu Tài Tân, Phó Giám đốc viễn thông Hà Giang; em gái ông Vinh là bà Triệu Thị Giang là Phó Giám đốc Sở Kế hoạch – Đầu tư tỉnh Hà Giang.

Ông Vinh khẳng định, quy trình bổ nhiệm đối với những người này đều tuân thủ đúng quy định của Đảng, Nhà nước và thực tế, cá nhân ông cũng “không cảm thấy vui khi những người trong gia đình mình được bầu, bổ nhiệm làm lãnh đạo”.

Tuy nhiên, đây không hẳn là vấn đề lớn nhất. Dù có rất nhiều chỉ trích về việc người thân của Bí Thư Tỉnh Ủy Hà Giang được cất nhắc làm quá nhiều chức vụ lãnh đạo, hay Chủ tịch Yên Bái ký bổ nhiệm em trai mình làm giám đốc Sở. Cũng có nhiều người đặt câu hỏi mỉa mai “Thế chẳng lẽ tôi làm lãnh đạo thì con em, gia đình tôi phải làm “cu-li” hết hay sao?”.

Theo quan điểm này, chủ nghĩa huyết thống và chủ nghĩa thân hữu – nepotism và cronyism, có thể phát triển và được công nhận một cách công khai? Và sự thật rằng pháp luật Việt Nam chưa kiểm soát vấn đề quan trọng đang nói đến cũng là điều đáng suy ngẫm.

Bài viết chính là nhằm giải đáp thắc mắc đó.

Quá nhiều rủi ro kiểm soát quyền lực

Đây là một sự thật cần nhìn thẳng. Xét theo trường hợp tốt nhất, ngay cả khi người nắm chức vụ lãnh đạo không hề có ý định hỗ trợ, yêu cầu, đề nghị bổ nhiệm người thân của mình vào các vị trí lãnh đạo khác; quyền lực từ cái ghế của ông đôi khi cũng đã đủ để các hệ thống cấp dưới cân nhắc việc nên đề cử và bổ nhiệm ai.

Hiện tượng này tiềm ẩn nguy cơ có thể tạm gọi là chủ nghĩa “bè phái thụ động”, là nguồn gốc cơ bản của các nhóm lợi ích trong tương lai, được xây dựng dựa trên nền tảng quan hệ và gia đình (có rất nhiều nền tảng để xây dựng nhóm lợi ích khác). Một mặt chúng khiến cho việc tuyển dụng, bổ nhiệm, đề cử các vị trí quyền lực hành chính không dựa trên năng lưc, ý nguyện người dân hoặc hướng đến hiệu quả quản lý tốt nhất; mà đơn giản chỉ là công việc lấy lòng nhau và gầy dựng quan hệ; mặt khác chúng tạo nên mạng lưới chính trị thiếu tính đối lập thực thụ, nhưng nhiều khả năng đấu đá nội bộ.

My son's office sign

“Văn phòng của con trai tôi” – một bức ảnh châm biếm chủ nghĩa gia đình trị.

Ở góc độ khác, nếu người nắm chức vụ lãnh đạo chủ động thực hiện những việc trên, hệ quả sẽ thậm chí xấu hơn khi các cá nhân làm việc độc lập, các nhóm quyền lực khác dần dần bị đẩy ra khỏi hệ thống chính trị của địa phương một cách có chủ đích. Phương pháp này cũng làm suy yếu hay thậm chí loại bỏ mô hình “kiểm tra và giám sát” cần thiết phải có trong một cơ quan nhà nước. Lấy ví dụ đơn giản như việc người lãnh đạo bổ nhiệm người thân của mình vào cơ quan điều tra, vào cơ quan tài chính nhà nước hay thậm chí kể cả quản lý một cơ quan nắm vai trò kiểm soát bầu cử. Theo đặc trưng chính trị tại Việt Nam, việc bổ nhiệm nhiều người thân vào các cơ quan hành chính và các tổ chức chính trị xã hội cũng đồng nghĩa với việc người lãnh đạo có thể có nhiều ghế hơn trong cơ quan lập pháp địa phương.

“Thế chẳng lẽ tôi làm lãnh đạo thì con em, gia đình tôi phải làm “cu-li” hết hay sao?” – “Phải. Và đó nên là luật”

Hiển nhiên, đây không phải là một cách nói chính xác, mà chỉ để làm rõ tầm quan trọng và sự cần thiết của hệ thống pháp lý mới mẻ này tại Việt Nam. Giới hạn, ít nhất phải được đặt ra với những cơ quan, tổ chức – nơi mà người lãnh đạo đang nắm giữ quyền lực và các cơ quan chịu ảnh hưởng trực tiếp cấp dưới.

Để bảo đảm nguyên tắc công lợi và hệ thống “check and balance” của quốc gia mình, chính phủ tại nhiều quốc gia đã và đang sử dụng hệ thống pháp luật để chống lại chủ nghĩa huyết thống và gia đình trị.

Tại Đức, vào năm 2013, đã có 2 dân biểu thuộc Bavaria buộc phải từ chức vì các cáo buộc và chỉ trích liên quan đến việc ký hợp đồng tuyển dụng người thân của họ. Trong đó, ông Georg Schmid đã tuyển dụng vợ của mình vào một công việc có mức lương và phúc lợi xã hội từ chính phủ cực kỳ tốt. Tuy nhiên, đây là một phát hiện lớn vì trước đó đến 13 năm, năm 2000, luật pháp bang Bavaria đã có quy định cấm các dân biểu của mình tuyển dụng người thân.

Hoa Kỳ cũng không hẳn vô can với chủ nghĩa huyết thống và gia đình trị. Một trong những trường hợp kinh điển và ở cấp độ lớn nhất là ông Robert F. Kennedy, nắm giữ vị trí Tổng Chưởng Lý Hoa Kỳ, dưới thời của anh mình, Tổng Thống John F. Kennedy.

Washington, D.C.: A close up study of John F. Kennedy and his brother, Robert Kennedy, reveals their cordial smile as they stood shoulder to shoulder at a recent presentation held at the White House.Tổng thống John F. Kennedy (phải) và em trai, Robert Kennedy. Ảnh: internet

Tuy nhiên, bốn năm sau cái chết của ông, Bộ Luật Liên Bang Hoa Kỳ – U.S. Code cũng đã ghi nhận rất rõ tại Điều 3110 – về việc giới hạn tuyển dụng người thân. Trong đó, các vị trí công quyền sẽ không được phép chỉ định, bổ nhiệm, tuyển dụng, quảng bá, hỗ trợ hay ủng hộ việc chỉ định, bổ nhiệm, tuyển dụng của bất kỳ người thân nào của mình cho các chức vụ tại cơ quan mà người đó đang làm việc – hoặc cơ quan mà người đó có có vị trí cấp trên và thẩm quyền kiểm soát. Khái niệm “người thân” – “relatives” cũng được định nghĩa rất rộng bao hàm “cha, mẹ, con cái, anh chị em, cô dì chú bác, anh em họ, cháu, vợ, chồng, mẹ vợ, mẹ chồng, cha vợ, cha chồng, con rể, con dâu, cha mẹ kế, con nuôi…”

Thêm vào đó, trong Bộ Quy Tắc Ứng Xử của Hạ Viện Hoa Kỳ (House Rule 23, clause 8(c)(1)), các nhà lập pháp Hoa Kỳ cũng bị nghiêm cấm tuyển dụng vợ chồng của mình vào vị trí có trả lương, hay cũng cấm nhân viên của Hạ Viện nhận khoản chi trả do thực hiện công việc cho một Ủy ban mà vợ, chồng của người đang tham gia.

Ngoài ra, các tiểu bang Hoa Kỳ cũng rất nỗ lực kiểm soát và giải quyết triệt để vấn đề ưu đãi tuyển dụng và quyền lực cho thành viên trong gia đình trong các cơ quan nhà nước. Gần phân nửa số tiểu bang có quy định ngăn cấm hoặc hạn chế nepotism ở nhiều mức độ. Các tiểu bang không có quy định cụ thể để ngăn cấm hoặc hạn chế thì lại có các đạo luật về “đối kháng quyền lợi” – “conflict of interest”, nhằm tạo công cụ để duy trì hệ thống kiểm tra giám sát của chính quyền.

h1

Tại bang Wyoming, việc tuyển dụng, bổ nhiệm, thuyên chuyển hay hỗ trợ bất kỳ người thân nào của mình vào các cơ quan công quyền thậm chí bị xem là phạm tội tiểu hình, có thể bị sa thải hoặc bãi nhiệm ngay lập tức. Hai bang Massachusetts và Pennsylvania không có cả hai hình thức pháp lý trên, nhưng Ủy ban đạo đức của cả hai lại có nhưng quy định cấm và kiểm soát trên thực tế. Điều này tất nhiên đi kèm với một hệ thống chính trị đối lập và mạnh.

 —

Tìm kiếm lợi ích thân hữu là bản tính của con người, và vì vậy nó có thể xảy ra ở bất kỳ nơi đâu, quốc gia phát triển hay đang phát triển, tư bản hay chủ nghĩa xã hội. Vấn đề là chúng ta có dám đối mặt và sử dụng luật pháp để kiểm soát chúng hay không? Chúng ta xưng tụng chính thể cộng hòa, mà không phải quân chủ, là có lý do của nó. Và đã đến lúc chúng ta thể hiện điều đó.

Tài liệu tham khảo

Nepotism In Germany; Haberler; ngày 1 thàng 5 năm 2013

Nepotism Restrictions for State Legislators; National Coference of State Legislatures

Toàn văn Điều 3110, U.S. Code

Bí thư Hà Giang Triệu Tài Vinh nói về việc người thân làm lãnh đạo; Người Lao Động Online; 17/09/2016

 

@ Tác giả không nêu trường hợp gia đình TT Ngô Đình Diệm là chính xác, vì ông Ngô Đình Nhu và Ngô Đình Cẩn chỉ là hai cố vấn làm việc giúp anh, không có chức vụ công khai, và cả hai người đều không được lãnh lương của chính phủ Việt Nam Cộng hòa. Cả hai đều không được xuất hiện công khai, không được chụp hình chung công khai với TT Ngô Đình Diệm. Điều này cho thấy tính thượng tôn pháp luật của TT Ngoi Đình Diệm. Sau khi 3 anh em nhà họ Ngô chết, cho đến nay, không ai có chứng cớ nào cho thấy gia đình họ Ngô tham nhũng, nhận tiền hối lộ, có nhiều nhà cửa bất động sản…  

 

_________

Con chủ tịch UBND Sài Gòn làm phó giám đốc Công An Đồng Nai

Người-Viet.com

2016

ĐỒNG NAI (NV) – Trung Tá Công An CSVN Lê Hoàng Ngân “vừa được bổ nhiệm làm phó giám đốc Công An tỉnh Đồng Nai,” theo tin nhiều báo tại Việt Nam hôm Thứ Hai, 16 tháng 11, 2015.

Ông Trung Tá Lê Hoàng Ngân, con ông chủ tịch UBND thành phố Sài Gòn,
được cài vào ghế phó giám đốc Công An tỉnh Đồng Nai. (Hình: Thanh Niên)

Ông trung tá này thuộc hàng ngũ “thái tử đảng,” tức con trai chủ tịch UBND thành phố Sài Gòn Lê Hoàng Quân, được cài cắm vào những vị trí tốt sẽ đẻ ra rất nhiều tiền. Dù Sở Công An tỉnh Đồng Nai đã có tới 3 ông phó giám đốc rồi nhưng vẫn phải đẻ thêm cái ghế phó thứ tư cho con trai ông Quân. Cũng đáng nói thêm, ông Ngân là người trẻ tuổi nhất. (Theo báo Dân Trí, tính luôn Lê Hoàng Ngân, Tỉnh Đồng Nai có 5 phó GĐ Công an. 4 ông kia là đại tá, cao hơn 2 cấp bậc so với ông Ngân.)

Trước đây, ông Lê Hoàng Quân từng giữ chức vụ chủ tỉnh UBND tỉnh Đồng Nai.

Cài cắm con cháu, thân quyến vào các chỗ tốt trong guồng máy đảng và nhà nước được thấy khá phổ biến trên cả nước của những người có thế lực hay có ảnh hưởng. Nếu không, họ phải dựa đến sức mạnh của đồng tiền mà ở Việt Nam gọi là “chạy chức.”

Tháng trước, con trai lớn của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa được bầu làm bí thư tỉnh ủy tỉnh Kiên Giang, trong khi người con trai thứ nhì được bầu làm tỉnh ủy viên tỉnh Bình Định. Dịp này, còn có một số người khác là con của các cán bộ cao cấp đảng CSVN cũng được bầu vào một số vị trí quan trọng.

Theo truyền thông Việt Nam, tại Hội Nghị Ban Chấp Hành Đảng Bộ tỉnh Kiên Giang khóa 10 lần thứ nhất diễn ra ngày 16 tháng 10, ông Nguyễn Thanh Nghị, 39 tuổi, được bầu làm làm bí thư tỉnh ủy nhiệm kỳ 2015-2020.” Như vậy, con trai ông Nguyễn Tấn Dũng hiện là người trẻ tuổi nhất làm bí thư tỉnh ủy một tỉnh ở Việt Nam.

Cũng vào ngày này, một người con trai khác của ông Dũng là ông Nguyễn Minh Triết, 27 tuổi, “là người trẻ tuổi nhất được bầu vào Ban Chấp Hành Đảng Bộ tỉnh Bình Định nhiệm kỳ 2015-2020 trong số 55 người trúng cử cho nhiệm kỳ mới.”

Trong khi đó, đại hội đảng Bộ CSVN thành phố Đà Nẵng “vừa bầu ông Nguyễn Xuân Anh, phó bí thư thường trực thành ủy, giữ chức bí thư thành ủy, thay ông Trần Thọ.” Như vậy, ông Nguyễn Xuân Anh, cũng 39 tuổi, hiện là bí thư thành ủy trẻ nhất nước và là con trai lớn của ông Nguyễn Văn Chi, cựu ủy viên Bộ Chính Trị.

Cũng tại Đà Nẵng, ông Nguyễn Bá Cảnh, 32 tuổi, con trai Nguyễn Bá Thanh, cựu bí thư thành ủy, đã chết vì ung thư hồi tháng 2, được bầu vào Ban Chấp Hành Đảng Bộ thành phố Đà Nẵng, trong số 52 người trúng cử nhiệm kỳ 2015-2020.

Ở cương vị bí thư thành ủy và tỉnh ủy, hai ông Nguyễn Xuân Anh và Nguyễn Thanh Nghị gần như chắc chắn sẽ được vào Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng CSVN, qua đại hội toàn quốc sắp diễn ra vào đầu năm tới.

Ông Nguyễn Thanh Nghị hiện là ủy viên dự khuyết Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng CSVN. Trước đó, ông là thứ trưởng Bộ Xây Dựng trước khi làm phó bí thư tỉnh ủy Kiên Giang. (TN)

_____________

Đồng Nai:

Tân Phó giám đốc Công an tỉnh 33 tuổi

Dân Trí

19:59 ngày 16/11/2015

Công an tỉnh Đồng Nai vừa có tân Phó Giám đốc được xem là trẻ nhất hàng ngũ lãnh đạo Công an tỉnh: Trung tá Lê Hoàng Ngân, sinh năm 1982.

Là con trai của Chủ tịch UBND TPHCM Lê Hoàng Quân và từng đảm nhiệm chức vụ Trưởng phòng Tổ chức Cán bộ trường Đại học An ninh Nhân dân, Trung tá Lê Hoàng Ngân (33 tuổi, quê quán phường Tân Bình, TX Dĩ An, tỉnh Bình Dương) vừa được Bộ Công an (BCA) luân chuyển, bổ nhiệm chức vụ Phó Giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai.

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Nam, Phó tổng cục trưởng Tổng cục chính trị Công an nhân dân (người bên phải) trao quyết định của BCA bổ nhiệm Trung tá Lê Hoàng Ngân làm PGĐ Công an tỉnh Đồng Nai. Ảnh Báo Đồng Nai
Thiếu tướng Nguyễn Thanh Nam, Phó tổng cục trưởng Tổng cục chính trị Công an nhân dân (người bên phải) trao quyết định của BCA bổ nhiệm Trung tá Lê Hoàng Ngân làm PGĐ Công an tỉnh Đồng Nai. Ảnh Báo Đồng Nai

Như vậy, sau khi Đại tá Huỳnh Tiến Mạnh (50 tuổi, quê tỉnh Đồng Tháp) nguyên Phó Giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai được BCA bổ nhiệm làm Giám đốc Công an tỉnh này vào cuối tháng 9 vừa qua, đến nay Công an tỉnh Đồng Nai đã có 5 Phó Giám đốc là Trung tá Ngân (vừa được bổ nhiệm từ ngày 16/11), Đại tá Ngô Minh Đức, Đại tá Bùi Hữu Danh, Đại tá Nguyễn Văn Kim và Đại tá Lý Quang Dũng.

Vũ Lê

 

Advertisements

Bạn cứ phịa ra một email hoặc tên nào đó để viết ý kiến. Comment của tất cả các ban đọc sẽ được hiện ra. Các bạn cứ bịa ra một email address nào cũng được.

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: