Trần Hoàng Blog

Archive for Tháng Bảy 18th, 2016

►Biển Đông: rắc rối chồng thêm

Posted by hoangtran204 trên 18/07/2016

Tác giả: Geoff Dyer Tom Mitchell

Dịch giả: Song Phan

anhbasam

15-7-2016

Trung Quốc đang xây đảo nhân tạo ở đảo chữ thập. Ảnh: Getty.

Trung Quốc đang xây đảo nhân tạo trên đảo chữ thập. Ảnh: Getty.

Thi hành phán quyết của tòa án quốc tế có thể đặt Bắc Kinh và Hoa Kỳ trên lối rẽ nguy hiểm trong một khu vực căng thẳng

Dù ai thay Barack Obama (sau cuộc bâu cu tháng 11/2016 )đều sẽ phải đối mặt với nhiều lựa chọn khó khăn nhưng có vẻ ít có lựa chọn nào khắc nghiệt như những lựa chọn ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương. Trong phán quyết 497 trang, dày đặc lý luận, tuần này, một tòa án quốc tế ở The Hague dẹp tan sự mơ hồ pháp lý từ lâu đã bao quanh yêu sách của Trung Quốc đòi kiểm soát phần lớn biển Đông – một trong những tuyến đường thương mại nhộn nhịp nhất trên thế giới.

Cách Nhà Trắng phản ứng với bản án trong những tháng tới sẽ giúp xác định quan hệ của Washington với Bắc Kinh trong nhiều năm, và ảnh hưởng đáng kể đến địa chính trị của khu vực.

Washington thấy phán quyết do Tòa Trọng tài Thường trực đưa ra, sau một khiếu nại của Philippines, là một chiến thắng cho điều mà một số quan chức Mỹ mô tả như là một trật tự của thế kỷ 21, dựa trên luật lệ đối với các mưu đồ thuộc thế kỷ 19 về vùng ảnh hưởng của Trung Quốc. Bằng cách bác bỏ rất nhiều giả định củng cố yêu sách của Bắc Kinh ở biển Đông, Tòa án đã đặt họ trong tình trạng khó giải quyết.

Nếu Trung Quốc tiếp tục chiếm các rạn đá và phát triển chúng thành các căn cứ quân sự tiềm năng – một tiến trình đã tăng tốc từ năm 2014 – thì sẽ hành động ra bên ngoài giới hạn của luật pháp quốc tế. Sau đó, Mỹ sẽ phải quyết định các bước tiếp theo của mình và quân đội sẵn sàng triển khai tới mức nào.

Ben Cardin, nhân vật cao cấp đảng Dân chủ, thuộc uỷ ban đối ngoại Thượng viện, nói: “Trung Quốc phải có quyết định – họ sẽ tuân thủ các quy tắc của pháp luật và hành động như một nước lãnh đạo thế giới với trách nhiệm hay họ sẽ đi theo lộ trình riêng của mình”. Tuy nhiên, ông nói thêm: “Có thể họ sẽ khẳng định chủ quyền qua việc xây thêm đảo hoặc qua hoạt động quân sự”.

Trong một cuộc phỏng vấn trước khi phán quyết được công bố, Max Baucus, đại sứ Mỹ ở Trung Quốc, cho biết, một trong những thông điệp của ông gởi cho các quan chức chính phủ ở Bắc Kinh là “chúng ta đang ở trong một chương hoàn toàn mới ở đây. . . Chương cũ là đàm phán là vì quyền lợi của đàm phán, đồng ý về việc không đồng ý”. Ông nói thêm: “Điều đó đã qua rồi. Chương mới là [về] hành động”.

Các đối thủ cạnh tranh nhau

Có rất nhiều đối thủ ở biển Đông và họ hành động trên hai cấp độ. Một loạt các đảo, đá và san hô đang do Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan yêu sách, và các tranh chấp này kết hợp với quyền đánh bắt cá, tài nguyên tiềm năng, cùng lòng tự hào dân tộc.

Đối với Hoa Kỳ và Trung Quốc, biển Đông là một vấn đề mang địa chính trị về kiểm soát trên biển hơn. Hải quân Mỹ đã gìn giữ trật tự tuyến đường thủy quan trọng trên biển này gần như 70 năm qua, và tin rằng Trung Quốc muốn từ từ lấn họ ra khỏi các khu vực quan trọng của Tây Thái Bình Dương. Một vị trí thống trị trong vùng biển Đông sẽ cung cấp cho Bắc Kinh một nền tảng để gây ảnh hưởng lớn hơn trong chính sách đối ngoại của các nước láng giềng và các điều kiện hợp tác kinh tế ở Đông Á.

Phán quyết The Hague đã giáng một đòn đáng kể vào dự án đó. Toàn thể ban trọng tài gồm năm thẩm phán, nhất trí phán quyết rằng Trung Quốc không có “quyền lịch sử” đối với các nguồn tài nguyên bên trong “đường chín đoạn” được dùng mô tả những yêu sách của họ đối với khoảng 85% của thủy lộ này.

Tòa án cũng nói rằng không có một thực thể địa lý nào ở quần đảo Trường Sa – nằm ở trung tâm của Biển Đông – có thể được coi là đảo, mà theo luật pháp quốc tế sẽ cho chúng một “vùng đặc quyền kinh tế” 200 hải lý. Kết quả đó – mà Bắc Kinh thách thức – cắt bớt yêu sách pháp lý đòi kiểm soát của họ một cách mạnh me.

Đối với Hoa Kỳ, phán quyết cho họ cơ hội để chứng minh rằng kênh này là một thủy lộ quốc tế mà hải quân nước nào cũng có thể đi qua đó một cách hợp pháp – và có khả năng gia tăng chi phí cho Trung Quốc nếu họ mở rộng dấu chân quân sự của mình thông qua việc bồi đắp biển. Nhưng các quan chức hy vọng bản án cũng có thể cung cấp cơ sở cho một vòng ngoại giao mới của khu vực về các tranh chấp này.

Trong bốn năm qua, chính quyền Obama đã cố gắng tăng cường sự hiện diện của mình trong khu vực để ngăn chặn Trung Quốc – một chính sách gọi là “xoay trục”. Michael McDevitt, đề đốc hải quân đã nghỉ hưu, nói rằng, kể từ năm 2013 đã có 2 tàu khu trục Mỹ ở Biển Đông tại một thời điểm.

“Sự hiện diện của Mỹ đã tăng lên một cách đột biến”, ông nói.

Mỹ cũng đã hàn gắn lại các quan hệ quân sự của mình trong khu vực. Sau khi đuổi quân đội Mỹ ra khỏi nước vào cuối thời chiến tranh lạnh (1991), năm nay Philippines lại mở 5 căn cứ cho máy bay Mỹ đến. Washington cũng đang thảo luận về việc đặt thiết bị quân sự lần đầu tiên sau 40 năm ở Việt Nam, tại một căn cứ ở Đà Nẵng.

Môi trường không rõ ràng

Đôi khi, việc xây dựng đảo của Bắc Kinh làm Mỹ rối rắm. Họ thấy khó để đối phó với chiến thuật “cắt lát salami” của Trung Quốc, trong đó các hành động của họ thay đổi sự kiện tại hiện trường là quá nhỏ để thu hút một phản ứng mạnh bạo, trái ngược với sáp nhập Crimea của Nga năm 2014.

Chính quyền Obama cũng thấy chính họ bị chia rẽ về việc họ cần đẩy lùi Trung Quốc mạnh tới mức nào, với Lầu Năm Góc – và đặc biệt là bộ chỉ huy Thái Bình Dương – ủng hộ hành động quân sự cứng rắn hơn để ngăn chặn việc bồi lắp biển thêm nữa. Tuy nhiên, nhiều lúc điều này lại mâu thuẫn với các mục tiêu khác, chẳng hạn như bảo đảm có được sự ủng hộ của Trung Quốc đối với thỏa thuận biến đổi khí hậu năm ngoái.

Trước khi có phán quyết, Trung Quốc hoạt động trong một môi trường pháp lý không rõ ràng lớn hơn nhiều. Khi Hải quân Mỹ bắt đầu loạt hoạt động về “quyền tự do đi lại”, được vạch ra để thách thức các yêu sách quá mức, một quan chức cấp cao cho biết Ashton Carter, Bộ trưởng Quốc phòng, đã họp “hàng chục giờ với các luật sư, nghiền ngẫm bản đồ”. Tuy nhiên, thậm chí sau đó, một số quan chức Mỹ tin rằng, các cuộc tuần tra tiếp sau đó của các tàu Mỹ đã gửi tín hiệu lộn xộn về pháp lý.

Được hậu thuẫn của phán quyết, Lầu Năm Góc có một cái nhìn rõ ràng hơn về tình trạng pháp lý của hầu hết các thể địa lý ở biển Đông để hướng dẫn các cuộc tuần tra của mình. “Phán quyết thổi gió vào buồm của những gì Mỹ đã và đang làm”, Timothy Heath, một chuyên gia về Trung Quốc tại Tổng công ty Rand nói.

Nhưng ông ta không dự đoán có bất kỳ sự thay đổi căn cơ nào. “Trung Quốc sẽ chẳng tự nguyện rời đi sớm vào một lúc nào đó và Mỹ cũng không muốn có đánh nhau về vấn đề này,” ông nói.

Có khả năng Mỹ sẽ khuyến khích các đồng minh trong khu vực, chẳng hạn như Úc và Nhật Bản, tiến hành các hoạt động tương tự để khẳng định rằng đây là vùng biển quốc tế. Các đồng minh châu Âu cũng có thể sẽ can dự vào. Anh và Pháp đã bày tỏ sự quan tâm trong việc thực hiện các sứ mạng ở biển Đông, mà họ có thể biện minh là để bảo vệ luật pháp quốc tế.

Quyết định của Hague trùng hợp với hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh giữa EU và Trung Quốc. Trong nhận xét chính thức lúc khai mạc vài giờ trước khi phán quyết được công bố, Donald Tusk, Chủ tịch Hội đồng châu Âu, nói tới “phán quyết quan trọng” đang sắp đưa ra và nói với Thủ tướng Trung Quốc, Lý Khắc Cường, rằng “trật tự quốc tế dựa trên luật lệ nằm trong lợi ích chung của chúng ta . . . Trung Quốc lẫn EU phải bảo vệ nó”.

“Họ rất bực tức vì Tusk nêu vấn đề công khai,” một người phổ biến tóm lượt về các cuộc đàm phán, nói. “Người châu Âu chưa bao giờ thấy phía Trung Quốc tức giận đến như vậy”. Một cuộc họp báo được lên lịch của ông Lý và ông Tusk đã bị hủy bỏ, chỉ báo trước một thời gian ngắn, khi phía EU nhấn mạnh rằng các nhà báo được phép đặt những câu hỏi mà các quan chức Bắc Kinh biết sẽ bị chi phối bởi việc tranh chấp lãnh thổ .

Cam kết của Mỹ

Phán quyết này đưa ra trong thời điểm chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ, đang tạo ra căng thẳng trong các đồng minh châu Á về độ tin cậy trong các cam kết của Mỹ, đặc biệt là về hiệp định thương mại Đối tác xuyên Thái Bình Dương.

Đối với nhiều nước trong khu vực, TPP là một cam kết một lần trong cả thế hệ của Mỹ – một bảo đảm rằng Washington thực sự thấy tương lai của mình gắn bó với châu Á. Chính vì lý do đó mà ông Carter đã nói rằng thỏa thuận này sẽ có “giá trị một tàu sân bay”.  

Tuy nhiên, TPP bị cả hai ứng cử viên Hillary Clinton và Donald Trump của đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa phản đối. Ông Trump cũng đã nêu lên viển cảnh Mỹ rút quân khỏi Nhật Bản và Hàn Quốc và khuyến khích hai nước này tự mình phát triển hàng rào hạt nhân chống lại Bắc Triều Tiên – điều này sẽ cắt xén đáng kể vị thế của quân đội Mỹ nếu được thực hiện.

Ngoài ra còn có sự trớ trêu bất tiện là Thượng viện Mỹ vẫn chưa phê chuẩn Công ước Luật Biển của Liên Hợp Quốc, cơ sở cho The Hague phán quyết. Trong tranh luận hai năm trước đây, một số thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đã cảnh báo rằng nó có thể được sử dụng để bác bỏ các yêu sách chủ quyền của Mỹ – đúng hệt điều phàn nàn mà Trung Quốc đang làm. Kết quả là Bắc Kinh từ chối không chấp nhận phán quyết dựa trên một thỏa thuận mà họ đã ký kết trọn vẹn, trong khi Mỹ lại kêu gọi cho việc thi hành một hiệp ước mà đã không chịu ủng hộ.

Trong ngắn hạn, đứng đầu danh sách những điểm nóng tiềm năng Trung – Mỹ là bãi cạn Scarborough, cách bờ biển Philippines khoảng 230 km, nơi Trung Quốc giành được quyền kiểm soát ba năm trước. Đầu năm nay, chính quyền Obama chuyển lời cảnh báo riêng tới Bắc Kinh, không được bắt đầu thực hiện một vụ bồi đắp mới. Mặc dù các quan chức Mỹ từ chối nói liệu bãi cạn Scarborough có được bảo đảm trong hiệp ước phòng thủ chung giữa hai nước này hay không, một số người ở Washington muốn có một tuyên bố chính thức để ngăn chặn Bắc Kinh.

“Tôi nghĩ chúng ta nên sẵn sàng cho hành động quân sự ở bãi cạn Scarborough” nếu Trung Quốc cố xây một đảo nhân tạo mới, Đô đốc Dennis Blair, cựu chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ nói. “Hãy vẽ một lằn ranh ở đó”.

Posted in Biển Đông: Hoàng Sa và Trường Sa, Luật Pháp | Leave a Comment »

►Học giả Trung Quốc Lý Lệnh Hoa kêu gọi Bắc Kinh nghiêm túc tuân thủ phán quyết của PCA

Posted by hoangtran204 trên 18/07/2016

Đất Việt

Chủ Nhật, 17/07/2016
 
Học giả Trung Quốc Lý Lệnh Hoa  là cựu chuyên viên nghiên cứu thuộc Trung tâm Thông tin Cục Hải Dương quốc gia, Trung Quốc
 
Học giả Lý Lệnh Hoa là tiếng nói phản tỉnh đáng trân trọng ở Trung Quốc khi kêu gọi Bắc Kinh nghiêm túc tuân thủ phán quyết của PCA. 
Tình hình Biển Đông: Lương tâm Trung Quốc phản tỉnh
Biển Đông: Những tiếng nói phản tỉnh trong lòng Trung QuốcTrong khi chính quyền, báo giới và đa phần dư luận Trung Quốc có phản ứng hết sức hung hăng, phớt lờ phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực Liên hợp quốc (PCA) tại La Hay, Hà Lan hôm 12/7 về vụ Philippines kiện “đường lưỡi bò” Trung Quốc thì học giả nổi tiếng của nước này, ông Lý Lệnh Hoa đã có cái nhìn tỉnh táo và khách quan.

Theo đó, vị học giả đã đăng tải trên mạng xã hội Weibo bài viết nhấn mạnh rằng, Trung Quốc nên nghiêm túc đối diện trước kết quả phán quyết của PCA.

Lý Lệnh Hoa khẳng định, mấy chục năm qua, mâu thuẫn giữa các nước tranh chấp về chủ quyền trên khu vực bãi cạn Scarborough và chủ quyền về biên giới biển vẫn luôn tồn tại rõ rệt.

Các quốc gia ở khu vực đều là những nước tiếp giáp biển, mâu thuẫn tranh chấp nếu kéo dài, đấu tranh không ngưng nghỉ sẽ gây bất lợi cho phát triển kinh tế và mối quan hệ hữu hảo lẫn nhau của bất kỳ quốc gia nào ở Biển Đông.

Từ đó, ông thẳng thắn phê bình: “Trung Quốc cần phải nghiêm túc và lý tính đối mặt với kết quả mà PCA đã tuyên. Ngay từ ngày 15/5/1996, khi chính phủ Trung Quốc lần đầu tiên tuyên bố đường lãnh hải bao gồm quần đảo Tây Sa (cách Trung Quốc gọi Hoàng Sa) là đã vi phạm quy định của luật quốc tế, và đường cơ sở thẳng để tính lãnh hải Trung Quốc đã được vẽ quá dài.

Diện tích quần đảo nhỏ, phạm vi hải vực lại lớn, không đáp ứng được điều kiện để xác định đường cơ sở lãnh hải. Trung Quốc làm như vậy chỉ có làm tổn hại tới uy tín quốc tế của chính mình, làm cản trở hoạt động bình thường của việc phân định biển. Trung Quốc là một nước lớn, lẽ ra cần phải nghiêm túc trong hành động”.

Ông Lý cũng khẳng định: “Phán quyết của tòa đã giúp thúc đẩy luật pháp quốc tế, nhất là luật quốc tế về đường biển, được phát triển và hoàn thiện hơn. Trong đó bao gồm cả việc phân định rõ pháp lý về cả độ cao thấp của mực nước, hải đảo và rạn san hô dưới nước; về điều kiện phân định đường cơ sở lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và ranh giới thềm lục địa… chứ không phải là một “đường lịch sử” chiếm phần lớn Biển Đông”.

Vị học giả lưu ý, UNCLOS là văn kiện có tính toàn diện nhất, hoàn chỉnh nhất về biển trong lịch sử nhân loại từ trước đến nay. Các nước xung quanh Biển Đông đều đã ký công ước này và vì vậy việc giải quyết tranh chấp liên quan tới Biển Đông tất yếu phải căn cứ vào các quy định và điều khoản luật quốc tế của công ước, chứ không phải căn cứ vào bất kỳ tư liệu gì khác.

“Cùng với nhịp đập chung của số phận nhân loại và nhất thể hóa kinh tế toàn cầu, các nước đều cần ổn định chính trị ở Biển Đông và cần tích cực nỗ lực hơn trong việc phân định hàng hải thông qua đàm phán hòa bình, tích cực giải quyết mọi tranh chấp xung đột các loại, cần nhanh chóng biến Biển Đông thực sự trở thành vùng biển của hòa bình, hợp tác và hữu nghị”, học giả Lý Lệnh Hoa viết.

Ông Lý Lệnh Hoa là cựu chuyên viên nghiên cứu thuộc Trung tâm Thông tin Cục Hải dương quốc gia Trung Quốc, nhà nghiên cứu nổi tiếng về luật biển của Trung Quốc. Ông nổi tiếng với quan điểm phản bác “đường lưỡi bò” hay “đường chín đoạn” mà Trung Quốc tuyên bố phi lý ở Biển Đông.

Nhiều lần, ông khẳng định Trung Quốc không có bất kỳ căn cứ nào để xác định “đường chín đoạn” là đường biên giới quốc gia của mình. Ông Lý cũng từng nhận định các học giả và phương tiện truyền thông của Trung Quốc đã góp phần không nhỏ vào việc kích động người dân về vấn đề biển Đông, trong khi không đưa ra được căn cứ cụ thể để chứng minh những tuyên bố phi lý của Trung Quốc ở Biển Đông là đúng.

Ông cũng từng phản bác thẳng thừng luận điệu của giáo sư Lý Kim Minh thuộc Đại học Hạ Môn cho rằng “chủ quyền Trung Quốc có trước UNCLOS”, hay việc học giả Lý Quốc Cường thuộc Trung tâm Nghiên cứu sử địa biên giới Trung Quốc cứ nói rằng “Bắc Kinh có đủ bằng chứng pháp lý” mà không đưa ra được bằng chứng xác thực.

Ông kêu gọi các học giả tìm hiểu một cách nghiêm túc, dựa vào sự thật mà nói, thay đổi quan niệm lỗi thời và không chính xác của mình liên quan đến vấn đề Biển Đông (Trung Quốc gọi là Nam Hải).

An Nhiên (Tổng hợp

Posted in Biển Đông: Hoàng Sa và Trường Sa | Leave a Comment »

►Hơn 1.000 giáo dân tỉnh Nghệ An, biểu tình yêu cầu khởi tố Fosmosa và bảo vệ môi trường biển

Posted by hoangtran204 trên 18/07/2016

Từ Nghệ An:

8h40 phút sáng ngày 17 /7 tại xã An Hoà – Quỳnh Lưu – nghệ an, hơn 1000 người biểu tình phản đối FMS, yêu cầu khởi tố và đuổi công ty Formosa khỏi Việt Nam.

Trong số 1000 người nói trên chủ yếu là giáo dân tại giáo Phú Yên do linh mục Anton Đặng Hữu Nam phụ trách.

Linh mục Anton Đặng Hữu Nam cùng bà con giáo dân xứ Phú Yên đã cầm cờ Hội thánh Công Giáo, cầm các banner có biểu ngữ:

“Đừng bán danh dự, phản tổ tiên vì Fosmosa”,

“Tai họa của đất nước không chỉ bắt đầu từ Fosmosa”,

“Fosmosa nhận lãi, đảng nhận tiền, nhân dân nhận thảm họa”,

“Yêu cầu đóng cửa Fosmosa”,

“Đảng khoan hồng để Fosmosa biết chạy”,

“VTV phải công khai xin lỗi Giám mục Paul Nguyễn Thái Hợp và các nhân sĩ yêu nước”,

“500 triệu USD không đủ tiền mua quan tài cho dân”,…

Đoàn biểu tình di chuyển ôn hòa dọc bờ biển.

Được biết, nhà cầm quyền tỉnh Nghệ An đã huy động lực lượng công an, cảnh sát giao thông, an ninh mặc thường phục và dân phòng đến để chặn các lối vào khu vực giáo xứ Phú Yên cũng như theo dõi, kiểm soát đoàn biểu tình.

Sáng nay, thời tiết Nghệ An rất nóng, nhưng hàng ngàn bà con giáo dân Giáo xứ Phúc Yên, thuộc Giáo phận Vinh đã kêu gọi xuống đường để bảo vệ môi trường.  
 

 


Ảnh: CTV GNsP

Posted in Biểu Tình và Lập Hội, Formosa Hà Tỉnh -Cá chết- Ô nhiễm | Leave a Comment »