Trần Hoàng Blog

► Thư ngỏ của bà Tôn Nữ Thị Ninh gửi người Việt Nam và các bạn Mỹ

Posted by hoangtran204 trên 08/06/2016

Thư ngỏ của bà Tôn Nữ Thị Ninh gửi người Việt Nam và các bạn Mỹ

Ngày 7/6, Infonet đã nhận được bức thư ngỏ của bà Tôn Nữ Thị Ninh – nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại QH, nay là Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển TPHCM nêu quan điểm về sự kiện Bob Kerrey và ĐH Fulbright VN đang được dư luận quan tâm.

Báo điện tử Infonet xin được đăng tải nguyên văn bức thư ngỏ này của bà Tôn Nữ Thị Ninh.

 

———————————————————

Tôn Nữ Thị Ninh

TPHCM, 6/6/2016

Thư ngỏ gửi người Việt Nam và các bạn Mỹ

1. Ngày 1 tháng 6, tôi đã bày tỏ cô đọng quan điểm về việc ông Bob Kerrey (BK) giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Tín Thác (Board of Trustees – BOT) Đại học Fulbright Việt Nam (FUV). Nay tôi xin gửi thư ngỏ đến người Việt Nam và các bạn Mỹ quan tâm đến vấn đề này với mong muốn diễn giải rõ hơn, đầy đủ hơn quan điểm của tôi.

2. Trước hết, tôi xin nêu một số thông tin để làm rõ hơn về nguồn tài chính và vai trò Hội đồng Tín Thác của một đại học kiểu Mỹ như FUV:

2.1. 20 triệu USD vốn ban đầu cho việc xây dựng FUV được nhắc đến như đóng góp mới của chính phủ Mỹ. Thực tế là: đó là khoản 20 triệu USD còn lại từ chương trình VEF (Quỹ Giáo dục Việt Nam – đã được thực hiện từ năm 2000, trích 5 triệu USD/năm trên tổng số 100 triệu USD cho chương trình học bổng) là món tiền chính quyền Sài Gòn nợ chính quyền Hoa Kỳ trước 1975, mà nhà nước CHXHCN Việt Nam thống nhất nhận trả phía Mỹ theo thông lệ quốc tế. Nói cách khác, thực chất đây là việc chuyển một món tiền có sẵn – từ mục đích cấp học bổng hàng năm sang mục đích tài trợ ban đầu cho FUV – chứ không phải do Bob Kerrey mới gây quỹ đặc biệt cho FUV.

2.2. Đối với một đại học kiểu Mỹ như FUV, vai trò của một Hội đồng Tín Thác và người đứng đầu Hội đồng không đơn giản bó hẹp trong nhiệm vụ gây quỹ mà là quyết định định hướng chiến lược của trường, và đề ra chủ trương với hàng loạt vấn đề phức tạp liên quan đến những bên có lợi ích khác nhau trong xã hội. Chính Hội đồng lựa chọn và bổ nhiệm Hiệu trưởng. Điều này để phủ định ý kiến cho rằng đây là vị trí với vai trò hạn hẹp, hàm ý không đáng để dư luận quan tâm, tranh cãi.

3. Tôi không đồng tình với ý kiến muốn trấn áp sự phản đối việc bổ nhiệm ông BK đứng đầu BOT/FUV bằng cách gắn việc này với chuyến thăm của Tổng thống Obama. Tôi không tin Tổng thống Obama sẽ đồng ý việc kết hợp này nếu biết trước việc bổ nhiệm BK sẽ gây tranh cãi, mở lại quá khứ đau buồn, đi ngược với định hướng chủ đạo của chuyến thăm là đồng thuận hướng về tương lai.

4. Tôi cũng không tán thành kiểu khép những người phản đối việc bổ nhiệm BK là bảo thủ không hướng về tương lai, “không ủng hộ hòa giải”. Ví dụ như, tôi theo quan điểm phản đối nhưng bạn bè Mỹ của tôi không hề kết luận là tôi không hướng về tương lai, “không ủng hộ hòa giải”. Ủng hộ hòa giải, hướng về tương lai không phải là độc quyền của những ai ủng hộ BK làm Chủ tịch BOT/FUV. Nếu BK không có quá khứ nặng nề đối với nhân dân Việt Nam, thì chắc không ai bình luận gì. Nếu người được bổ nhiệm là cựu chiến binh như cựu Hạ nghị sĩ, Đại sứ đầu tiên của Hoa Kỳ tại Việt Nam Pete Peterson hoặc là chính ông Thomas Vallely, cũng là cựu chiến binh, là người có công lớn nhất trong việc thành lập FUV thì không ai sẽ có ý kiến gì.

5. Tôi không hiểu tại sao nhất thiết phải bổ nhiệm BK vào vị trí quan trọng của FUV trong giai đoạn mở đầu mang ý nghĩa biểu tượng cao? Những người Mỹ đã bày tỏ quan điểm với tôi (trong đó có cựu chiến binh) hoặc công khai trên báo chí và các mạng xã hội đều không tán thành, thậm chí phê phán thẳng thừng. 

Chẳng hạn như PGS. Jonathan London được BBC trích dẫn ngày 2/6: “…đó là một quyết định phải nói là vô trách nhiệm. Muốn thành lập một đại học mới ở Việt Nam thì ít nhất phải nhạy cảm với lịch sử của hai nước. Tôi nghĩ đây là một sai lầm hết sức buồn.” Hay là TS. Mark Ashwill, chuyên gia giáo dục, sống và làm việc lâu năm tại Việt Nam, trả lời báo điện tử Trí Thức Trẻ ngày 3/6, nhận xét đây là “một nỗi hổ thẹn (disgrace)”. BK nên “từ chức ngay lập tức. 

Chắc chắn Fulbright có thể tìm được lãnh đạo tốt hơn những người như BK, một biểu tượng của quá khứ đen tối”. Lẽ nào người Việt Nam chúng ta tỏ ra bình thản hơn cả người Mỹ đối với một biểu tượng của quá khứ đen tối?

6. Trước một số không nhỏ công dân mạng kêu gọi “hãy rộng lượng, bao dung, tha thứ, hãy hướng về tương lai, vì tương lai của Việt Nam…”, tôi muốn nói rõ như sau:

6.1. Việc tha thứ hay không tha thứ cho vai trò của BK trong vụ thảm sát ở thôn Thạnh Phong là quyền của mỗi cá nhân. Tuy nhiên, có thể tha thứ nhưng đồng thời không tán thành việc BK giữ vị trí lãnh đạo một trường ĐH tại Việt Nam (việc ông lãnh đạo một ĐH của Mỹ bên Mỹ là chuyện khác).

6.2. Tôi cũng khẳng định chúng tôi phản đối không phải vì chỉ xuất phát từ cảm xúc, cảm tính, không phải vì thiếu “lý trí tỉnh táo và sáng suốt”. Ngược lại, vì tỉnh táo và sáng suốt mong muốn cho đại học Fulbright có một khởi điểm lành mạnh, đồng thuận, suôn sẻ và một con đường phát triển bền vững, chúng tôi mới lên tiếng. Lẽ ra những người quyết định mời BK đảm nhiệm vị trí lãnh đạo FUV nên “tiến lên phía trước ở Việt Nam nhưng ghi nhớ những bài học của Việt Nam” trong đó bài học thứ ba là “biết từ tốn khi nghĩ rằng đã hiểu biết văn hóa nước khác” (Bài xã luận trên New York Times ngày 23 tháng 5, 2016).

7. Chúng ta đang chứng kiến một dạng kêu gọi nhau thi đua bày tỏ “vị tha, cao thượng”. Nhân dân Việt Nam không còn phải chứng tỏ, chứng minh một lần nữa tính nhân văn của mình trong quan hệ với kẻ thù trước đây mà dư luận quốc tế, đặc biệt bản thân các cựu chiến binh Hoa Kỳ, đã công nhận từ lâu. 

Tôi ngạc nhiên về những tình cảm cảm thông sâu sắc dành đặc biệt cho sự khổ tâm của BK với “những lời thốt ra từ gan ruột”, ca ngợi ông “rất can đảm khi quyết định nhận cương vị hiện nay”! Trong khi đó, tôi nhớ đến lời của một người ở Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, nơi đang trưng bày chứng tích về vụ thảm sát ở Thạnh Phong, thương xót cho các nạn nhân chưa hề được người có tội trở về thắp cho họ một nén hương.  Người đó không thể tưởng tượng cảnh hàng trăm hàng ngàn sinh viên Việt Nam Đại học Fulbright sẽ gọi ông BK một cách tôn kính là “Thầy” theo phong tục Á Đông và đặc biệt ở Việt Nam. Và tôi lại nghĩ, đến một ngày nào đó, ảnh của ông BK sẽ được treo tại ĐH Fulbright ở vị trí trang trọng nhất dành cho các vị sáng lập của Trường!

8. Tôi nghĩ đến nay đã có thể kết luận là việc chọn ông BK làm Chủ tịch Hội đồng Tín Thác Đại học Fulbright Việt Nam đã thành một vấn đề gây tranh cãi thay vì tạo nên sự đồng thuận cần thiết cho dự án quan trọng này cất cánh thuận buồm xuôi gió.

Hiện giờ quả bóng đang nằm về phía nhóm sáng lập Đại học Fulbright. Vì đây là một dự án giáo dục với ý nghĩa và hệ lụy sâu rộng, tôi hi vọng nhóm sẽ nghĩ lại và cùng ông BK đưa ra giải pháp ổn thỏa: chọn một người khác đảm nhiệm vị trí lãnh đạo Hội đồng Tín Thác FUV.

Bản thân tôi sẵn sàng gặp lại Bob Kerrey, người cựu chiến binh Mỹ, để trao đổi về những việc góp phần thúc đẩy quan hệ Mỹ – Việt vì lợi ích nhân dân hai nước.

____________

Vai trò cựu binh Mỹ trong QH Mỹ – Việt

BBC

5-6-2016

(SPENCER PLAT TNEWSMAKERS GETTY IMAGES)
Ông Bob Kerrey đã nhận trách nhiệm liên quan vụ thảm sát nhiều phụ nữ và trẻ em thời chiến tranh Việt Nam

Nhiều vị Tổng thống Hoa Kỳ phải có được sự ủng hộ của các cựu chiến binh mới có các động thái tiến gần hơn với Việt Nam, theo một nhà phân tích về quan hệ quốc tế từ Đại học George Mason.

Nhận xét tại Bàn tròn thứ Năm hôm 2/6 của BBC Tiếng Việt về những tranh cãi xung quanh vụ việc cựu chiến binh Bob Kerrey và vai trò tại Đại học Fulbright Việt Nam (FUV), Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng nói:

“Ông Clinton phải nhờ mấy ông đã từng đánh nhau ở Việt Nam rồi ủng hộ mới dám làm chuyện đó [bình thường hóa quan hệ].

Kỳ này khi ông Obama sang Việt Nam, trước kia ông McCain muốn làm nghị quyết ở thượng viện ủng hộ không thành công, mà ông ấy sang ông ấy bỏ cấm vận.

“Nhưng sau đó thì ngày 23/5 vừa qua, trên tờ New York Times có bài bình luận do ba ông là John McCain, ông John Kerry và ông Bob Kerrey viết ủng hộ gỡ bỏ lệnh cấm vận đó, tức là bởi không có nghị quyết thì mấy ông đó đưa ra bài viết gần như là đồng thuận lưỡng đảng để giúp ông Obama khỏi bị chỉ trích bên này.

“Vì bên này cũng có nhiều người muốn chỉ trích lệnh cấm vận cũng như trường hợp ông Bob Kerrey. Tôi nghĩ ông Kerrey thành thật muốn giúp Việt Nam.

“Vấn đề chỉ đặt ra thôi đó là tùy từng người. Vấn đề là có nên tha thứ không? Thì tôi thấy là đa số những người hỏi ở Việt Nam họ đều nói là nên tha thứ,” Giáo sưNguyễn Mạnh Hùng nói với BBC từ Washington, D.C hôm thứ Năm.

Hôm 04/06, truyền thông Việt Nam trích lời Bí thư Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh Đinh La Thăng nói về vụ ông Bob Kerrey: “Vượt lên thù hận, chúng ta sẽ chỉ càng cho thấy chúng ta mạnh mẽ và cao lớn về tầm vóc văn hóa.”

Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng trong một buổi thảo luận của BBC Tiếng Việt

Nguyên Thượng nghị sỹ Hoa Kỳ Bob Kerrey đã nhận trách nhiệm liên quan tới vụ thảm sát nhiều phụ nữ và trẻ em ở làng Thạnh Phong, Bến Tre năm 1969, và nay nắm giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng tín thác của FUV.

Đây là dự án do Việt Nam và Hoa Kỳ hợp tác thực hiện, và được Việt Nam trao quyết định thành lập hôm 25/05, với sự tham gia của Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry. Đây là trường đại học hoàn toàn có vốn nước ngoài, do Việt Nam đóng góp khu đất.

Ngoại trưởng John Kerry cũng là một cựu chiến binh tham chiến ở Việt Nam giai đoạn 1968 – 1969.

Chuyên gia truyền thông và thương hiệu từ Việt Nam, người từng đi học nước ngoài với học bổng Fulbright, bà Đỗ Minh Thùy cho rằng, ông Bob Kerrey “thiết thực đóng góp” cho quan hệ giữa hai quốc gia cựu thù.

“Ông Bob Kerrey có sai lầm thời trẻ, nhưng đã xảy ra gần 50 năm rồi,” bà Thùy nói và cho rằng lời xin lỗi tới người dân Việt Nam của ông Kerrey là “chân thành”.

Ngoài ra, ông “không chỉ xin lỗi mà còn nỗ lực hơn khả năng của họ đề đền đáp, bù đắp vết thương chiến tranh, thiết thực đóng góp cho mối quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ.”

Hòa giải

Trả lời câu hỏi của Hạnh Ly, BBC Tiếng Việt về cách nhìn nhận chiến tranh và câu chuyện hòa giải từ sự việc xung quanh chuyện ông Bob Kerrey, ông Phạm Hữu Thắng, cựu Đại tá quân đội Việt Nam nói, đây là vấn đề mà chính quyền Việt Nam quan tâm.

Bên cạnh quan hệ hai nước còn là vấn đề hòa giải với Việt Nam Cộng hòa, cựu đại tá đồng thời là nhà nghiên cứu từ viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, nói:

“Hậu quả chiến tranh còn rất nhiều vấn đề phải giải quyết và vấn đề hòa giải dân tộc là vấn đề mà dư luận quan tâm, tất nhiên là cả hai phía, cả phía những người Việt Nam Cộng hòa ngày xưa và của chính thể, nhân dân ngày nay.

“… Việt Nam hiện nay rất mong muốn hòa giải giữa hai phía, những người còn lại của chế độ Việt Nam Cộng hòa trước kia, rất muốn có sự đóng góp và xây của họ cho phát triển đất nước.”

PGS.TS Jonathan London phản đối vai trò của ông Bob Kerrey tại Việt Nam

Cuối chương trình, Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng kết luận rằng, ông ‘chấp nhận’ ông Bob Kerrey dựa trên truyền thống của Việt Nam và quyền lợi của chính quyền.

“Từ xưa đến nay tôi chưa thấy một chính trị gia cỡ lớn nào mà nói những lời tuyên bố rõ ràng thẳng thắn và chi tiết như ông Kerrey.

“Điểm thứ hai, tranh cãi về ông Kerrey là vấn đề biểu tượng, mỗi người suy nghĩ biểu tượng của ông ấy là gì. Tôi nhìn thấy hai điều: thứ nhất là truyền thống dân tộc Việt Nam và thứ hai là quyền lợi của chính quyền Việt Nam, và khi nhìn vào hai điều đó, tôi đi đến kết luận là chấp nhận ông Kerrey.”

Tuy nhiên nhà quan sát xã hội, Phó Giáo sư Jonathan London cho rằng lựa chọn ông Bob Kerrey vào vai trò này ở Việt Nam là ‘rất đáng tiếc’.

“Chưa rõ là ông Kerrey có rút hay không, nhưng tôi nghĩ đó là giải pháp tốt nhất,” đặc biệt là sau chuyến đi để lại ấn tượng tốt của Tổng thống Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông London nói trong buổi thảo luận.

Ông giả thích thêm, “có một số nhà sử học, hoặc một số người làm việc ở Việt Nam đã lâu mà hiểu biết nhiều về Việt Nam đương đại có thể phù hợp hơn và hiệu quả hơn vào vị trí này.

“Tốt nhất là những người làm ở vị trí này không để mất tầm nhìn về tương lai.”

Xem lại toàn bộ thảo luận tại: http://bit.ly/282F8Lo

Advertisements

Bạn cứ phịa ra một email hoặc tên nào đó để viết ý kiến. Comment của tất cả các ban đọc sẽ được hiện ra. Các bạn cứ bịa ra một email address nào cũng được.

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: