Trần Hoàng Blog

Archive for Tháng Mười Hai 20th, 2015

►Khát vọng làm người, Tranh Đen của Nguyễn Thái Tuấn và sự phi lý –

Posted by hoangtran204 trên 20/12/2015

Tuấn Khanh

18-12-2015

(Minh họa: Tranh Đen số 37 của họa sĩ Nguyễn Thái Tuấn)

Đời thường, một người lái xe có thể bất ngờ thông minh, được thuyên chuyển sang làm lãnh đạo toàn phần của địa phương không? Hoặc một bí thư phường có thể sáng dạ đột biến đến mức chuyển sang làm trưởng phòng giáo dục đào tạo không? Những câu chuyện như vậy xuất hiện trong nước ngày càng nhiều. Ngang nhiên, đang là câu hỏi lớn không chỉ cho từng con người Việt Nam, mà còn là câu hỏi mang đầy tính thách thức cho một vận mệnh Việt Nam trên đường đi tới tương lai.

Trong các phương thức sử dụng con người để phát triển, lý luận của Laurence J. Peter là một trong những đề tài rất đáng để đối chiếu với hiện thực xã hội Việt Nam ngay lúc này. Cách nhận định con người với đúng khả năng, được gọi là Nguyên tắc Peter (Peter principle) của ông độc đáo và hấp dẫn đến mức ngành truyền hình Mỹ và Anh đã từng dựng thành nhiều series từ 1995 đến 2000.

Nguyên tắc Peter có rất nhiều ví dụ cụ thể, chỉ cần đọc qua là có thể hiểu ngay. Một trong những ví dụ đó là chuyện ông bảo vệ của một toà nhà công ty. Nhiều năm làm việc ở đây, ai cũng quý ông. Cách ứng xử hoà nhã, vui vẻ và có trách nhiệm khiến ông là một trong những gương mặt được chú ý. Trong một lần đại hội để thay đổi nhân sự trong công ty, ông bảo vệ được chọn cất nhắc lên vị trí giám đốc an ninh của toà nhà. Hầu hết mọi người đều đồng ý và hài lòng với chọn lựa đó, vì không phải mất công đi tìm đâu xa, ngoài phạm vi của công ty cả.

Cái giá của Nguyên tắc Peter xuất hiện từ đây. Từ khi ông bảo vệ đáng yêu khi chuyển lên một vị trí cao hơn đã làm hỏng mọi việc. Tình trạng an ninh của công ty rối loạn, cách điều hành thủ công của ông, vốn chỉ giỏi ứng xử ở việc canh cửa ra vào công ty, đã không còn thích hợp với sự vận động của toàn công ty hiện đại đang phát triển. Hơn nữa, ông bảo vệ ngày xưa cũng mất dần những người yêu mến mình bởi vị trí quan trọng mới mẻ khiến ông bất ngờ hách dịch, quan liêu và thích được quà cáp, nịnh hót.

Một trong những tiêu chí quan trọng của Nguyên tắc Peter, vốn đã được thẩm định tính chính xác của nó gần nửa thế kỷ, là “đừng bao giờ cho rằng người thạo việc, có nghĩa là người có khả năng lãnh đạo”. Vì nếu chỉ dựa vào khả năng hoàn thành hạn mức cá nhân, người ta có thể dẫn đến một sai lầm nghiêm trọng trong việc quản trị nguồn lực, chẳng hạn như đưa một con trâu vào vị trí chủ tịch hợp tác xã, bởi chỉ tiêu kéo cày của nó.

Cách sử dụng người loanh quanh trong hệ thống hành chính Việt Nam hiện nay, cho thấy sự cùng quẩn của nhân lực và tính bảo thủ trong việc tiếp nhận và phát triển nhân tài cho đất nước, mà Đảng cộng sản đang co cụm trong vòng rào của mình. Một bài báo gần đây lên tiếng chỉ trích việc 11 trong số 12 nhân tài đoạt giải Olympia đã du học nước ngoài và không muốn quay về nước. Thật oan ức cho những con người tài giỏi đó. Hãy tự hỏi, ở vị trí của mình, bạn sẽ chọn một cuộc đời bên ngoài, có sự thăng tiến nghề nghiệp và được nhìn nhận như một con người tự do, hay trở về và xếp hàng để chờ được giao hạn mục của một con vật nhận lệnh kéo cày?

Một đất nước có 90 triệu dân như Việt Nam, chắc chắn nhân tài thì không thiếu. Nếu con người – tri thức không được chọn tham gia vào hệ thống, thì hãy tự hỏi hệ thống đó đã làm gì, đã tồn tại cách nào để bị chối bỏ như vậy?

Tình trạng này nhắc cho người Việt nhớ về lịch sử của đất nước mình. Nhà Trần, vào giai đoạn suy tàn, đặc biệt trong thời trị vì của Trần Dụ Tông (1336-1369), đã ra lệnh chỉ cho lấy lẫn nhau trong dòng họ để bảo vệ sự thống trị. Quá mê muội và tự cao tự đại trước các chiến thắng của mình, triều đình bằng mọi cách để gìn giữ quyền lực, bất chấp nhân dân oán thán, căm hận. Việc chỉ tin tưởng và sử dụng con người của mình, bất chấp ngu trung khiến triều đại đó sụp đổ và rơi vào tay họ Hồ.

Mới đây, trong phiên chất vấn của HĐND Tp ngày 10/12, 0Phó chỉ tịch UBND thành phố, ông Nguyễn Hữu Tín than thở rằng nhiều quận huyện hiện kiếm không ra cán bộ có khả năng đọc bản đồ quy hoạch thì biết làm sao để giải quyết công việc. Nhưng lời than đó thật vô nghĩa, nếu như hôm nay, nhân tài vẫn không lọt qua được cơ chế quy trình, con người muốn chống lại mỏi mòn và ngu xuẩn của hệ thống đảng nghiệp, có thể bị gọi là “có vấn đề” về tâm lý hay tâm thần.

Đừng ngạc nhiên, khi quá nhiều quan chức hôm qua hay ngày mai lên tiếng nói những điều ngớ ngẩn, vô văn hoá. Khát vọng lãnh đạo từ những kẻ không khả năng – mà Nguyên tắc Peter đã chỉ ra – sẽ mãi là câu chuyện vui cười đến quặn thắt lòng cho những ai còn nghĩ về đất nước mình. Chính cơ chế và những quy trình tự sắp đặt với nhau đã dẫn đến những thế hệ lãnh đạo mà người có tài trong hệ thống khép kín, chỉ dành riêng cho các đảng viên cộng sản, nay đã khan kiệt như mò kim đáy biển.

Còn bao nhiêu con người ngoài hệ thống, như những khán giả đang xem một đại bi kịch của quê hương chưa có màn cuối vô hậu? Sẽ có ai trong số đó, còn mơ mình trở thành một chủ tịch xã, hay chỉ mong được làm người tự do?

(Minh họa: Tranh den số 37 của họa sĩ Nguyễn Thái Tuấn)

Nguồn: rfavietnam.com   also on       uyennguyen.net

 

Tranh Đen của Nguyễn Thái Tuấn và sự phi lý –

Trần Đán đăng trên TienVe

Xem loạt Tranh Đen của Nguyễn Thái Tuấn, tôi liên tưởng đến Franz Kafka hay Samuel Beckett. Cụ thể tôi xin chọn một bức tranh của hoạ sĩ để bình phẩm về phong cách Nguyễn Thái Tuấn: bức tranh số 37.

 

Tranh Đen số 37

 

Bức tranh vẽ một người đàn bà (theo lời hoạ sĩ; nhưng cũng có thể là một người đàn ông, việc đó không quan trọng) không đầu (cái này cũng không tối quan trọng) ngồi trước một máy điện thoại đời cũ đặt trên một cái ghế đẩu. Không gian của họ là một căn phòng không cửa sổ. Ngoại trừ các vật thể đó, căn phòng trống trơn. Hoạ sĩ sử dụng rất hiệu quả kĩ thuật tối giản để gạn lọc cấu kết của bức tranh, loại đi tất cả những chi tiết không cần thiết.

Người đàn bà tất nhiên là đang chờ đợi một tiếng chuông reo, nếu không, hoạ sĩ đã vẽ bà ta đang cầm máy. Chỉ qua tư thế hai vật thể đó người xem có thể suy đoán mối liên hệ giữa chúng: sự chờ đợi.

Nghiệm thêm một chút ta sẽ hiểu sự chờ đợi bắt nguồn từ sự thiểu vắng thông tin. Người đàn bà chờ đợi nhận được một thông tin nào đó qua phương tiện là chiếc máy điện thoại. Có thể đó là lời khuyên nhủ của một người mẹ, câu thủ thỉ của một người chồng, tiếng hát của một đứa con ở xa, hay câu thăm hỏi của bạn bè. Cũng có thể đó là câu trả lời của một kẻ quyền thế đang nắm số mệnh của người đàn bà trong tay. Nhưng chiếc máy điện thoại vẫn im lìm.

Xa hơn nữa người đàn bà trong tranh có thể biểu trưng cho cả xã hội con người. Có thể hoạ sĩ muốn ẩn dụ rằng xã hội này đang mong mỏi một tin gì đó, nhưng tin đó không thấy đến.

Tôi, người xem, cảm thông với nhân vật trong tranh. Có biết bao nhiêu lần tôi mỏi mòn trông đợi một câu trả lời, dù câu trả lời đó có đi ngược với ý nguyện của tôi, thà tôi biết còn hơn mỏi mòn trông đợi.

Trong suốt vở kịch Chờ Đợi Godot, kịch tác gia Samuel Beckett dựng cảnh hai người chờ đợi một nhân vật thứ ba đến. Kẻ thứ ba đó — tên gọi Godot làm liên tưởng đến God, tức Thượng Đế — không bao giờ xuất hiện. Đối với hai người trong cuộc thì không thể nói họ vô vọng được, vì họ vẫn chờ vẫn đợi, vẫn luận bàn về sự xuất hiện — không sớm thì muộn — của nhân vật thứ ba. Nếu có sự vô vọng thì đó là từ người xem. Vì người xem thì vô hình trung biết được câu trả lời và là người cảm nhận sâu sắc sự phi lý.

Trong Phiên Toà của văn hào Franz Kafka, một người bị buộc tội. Trong suốt câu truyện anh ta phải đương đầu với sự buộc tội ấy nhưng anh không tài nào phát hiện ra do ai và nội dung của sự buộc tội và ai là người có thể giải quyết cho anh. Có thể nói rằng số phận của anh ta chìm ngập trong sự phi lý. Câu truyện chấm dứt như một sợi giây thừng treo lủng lẳng. Trong truyện này, nhân vật chính là người cảm nhận sâu sắc sự phi lý.

Đọc văn học nghĩ đến hội hoạ. Dù là hai phạm trù nghệ thuật khác nhau, một bên dùng chữ một bên dùng màu sắc, nhưng chúng chia sẻ cùng một đích đến: gợi lên một tập hợp ý niệm/cảm xúc nhất định. Một cách tối giản, hoạ sĩ của bức Tranh Đen số 37 đã dàn dựng một cảnh ngộ đầy kịch tính về số phận của con người. Mâu thuẫn giữa ta và chúng ta, giữa người và thiên nhiên, giữa người và lịch sử, giữa người và kỹ thuật xuất phát từ sự thiếu vắng thông tin.

Một sự phi lý khác nằm ở cảm nhận giữa nhân vật chủ quan trong tranh và ta, người xem, vốn dĩ khách quan. Nhân vật trong tranh còn có thể có hi vọng, do đó còn chờ đợi, nhưng ta — người xem khách quan — ý thức được sự bất khả thi. Đấy là yếu tố bi kịch trong sự phi lý. Phải có ý thức về sự phi lý thì mới thành phi lý.

Hoạ sĩ đã chiết lọc ý niệm/cảm xúc đó đến độ tinh tế trong hình ảnh tối giản của một kẻ vô danh và một chiếc điện thoại.

Hoạ sĩ đã sử dụng kĩ thuật thị giác nào để phát huy ý niệm/cảm xúc đó? Thông thường hoạ sĩ tạo hình cho một vật thể hiện hữu bằng cách mô phỏng. Nhưng tạo hình cho một sự thiếu vắng? Hoạ sĩ René Magritte của trường phái siêu thực đã làm được việc đó một cách hiệu quả: bằng cách liên kết các vật thể trong trạng thái mộng mị. Nguyễn Thái Tuấn đã làm được điều đó bằng cách của riêng anh. Bằng bố cục và màu sắc bức tranh. Không cần mộng mị.

Về bố cục, người đàn bà không ngồi gần máy điện thoại mà ngồi khá xa. Có thể trong một không gian thực thì bà ta đã ngồi bên cạnh máy điện thoại và chỉ cần vói tay là cầm được chiếc máy. Nhưng trong không gian tâm lý thì bà ngồi rất xa. Thậm chí nếu chuông có reo lên thì bà cũng không vói tay lấy được. Hoạ sĩ đã khắc hoạ lên không gian tâm lý rất hiệu quả. Và trong không gian đó hoạ sĩ gợi lên khoảng cách phi lý tột cùng.

Hoạ sĩ cũng dùng màu sắc để khơi dậy sự thiếu vắng. Đó là màu đen. Phân tích vật lý của ánh sáng đã cho ta biết màu trắng là tổng hợp của tất cả các màu, và ngược lại màu đen là sự thiếu vắng hoàn toàn của các màu. Hoạ sĩ đã sử dụng màu đen thật đúng chỗ. Người xem không thể không cảm thấy một điều gì bất ổn. Tay, chân, cổ của nhân vật thập thò sau mớ áo quần như những mảng màu đen. Trong những bức khác trong loạt Tranh Đen, có nhân vật có đầu nhưng màu đen. Họ có đầu hay không, theo tôi, chỉ là một kỹ thuật phụ. Trong tranh thiếu vắng hoàn toàn những đường nét khả dĩ cho người xem nhận diện được nhân vật. Đó có thể là bất cứ ai. Đó có thể là một trong vô vàn những con người không tên không tuổi nhưng cùng chung một số phận. Nhưng không. Chắc họ không sinh ra như thế. Vậy thì phải hiểu đó là con người đã bị cướp đi cá tính. Bất an hơn nữa là những bức tranh dùng màu đen làm nền khiến người xem không khỏi cảm thấy ngạt thở vì sự thiếu vắng ngập tràn.

Hoạ sĩ cảm thông với những dày vò trước bao điều phi lý trong cuộc sống. Bằng các thủ thuật của hội hoạ đương đại, anh đã thành công trong việc tạo hình cho nỗi dày vò trước sự phi lý. Tạo hình cho những gì vô hình — những tập hợp ý niệm/cảm xúc — đó là sứ mệnh của mọi ngành nghệ thuật — dù là hội hoạ, điêu khắc, múa, nhạc, kịch, trình diễn hay sắp đặt. Nó đòi hỏi óc sáng tạo tỉnh táo. Loạt Tranh Đencủa Thái Tuấn là một thử nghiệm qui củ, gạt dần tất cả những gì dư thừa trong bố cục lẫn màu sắc để đạt đến đích cuối cùng.

 

Advertisements

Posted in Đảng CSVN: Các hạt giống đỏ- Cha truyền con nối, Độc quyền lãnh đạo | Leave a Comment »

►Tuần tra Biển Đông và sự lạ thường

Posted by hoangtran204 trên 20/12/2015

TT – Các hoạt động tuần tra bảo vệ tự do hàng hải và hàng không trên khu vực Biển Đông gần đây đã thể hiện sự lạ thường trong những việc vốn trước đây rất bình thường.

Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull (trái) và Thủ tướng Nhật Shinzo Abe sẽ tập trung bàn các vấn đề về hợp tác kinh tế, quốc phòng và chiến lược - Ảnh: Reuters
Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull (trái) và Thủ tướng Nhật Shinzo Abe sẽ tập trung bàn các vấn đề về hợp tác kinh tế, quốc phòng và chiến lược – Ảnh: Reuters

“Việc tuần tra trên biển và trên không là hoạt động quan trọng của Lực lượng quốc phòng Úc nhằm giữ ổn định và an ninh trong khu vực. Chúng tôi luôn tiến hành theo tinh thần xây dựng trong khu vực

Bộ trưởng 
Quốc phòng Úc MARISE PAYNE

Việc máy bay tuần thám của Úc thực thi quyền tự do hàng không trên Biển Đông đột nhiên trở nên sôi sục, nhất là sau khi tờ Thời Báo Hoàn Cầu của Bắc Kinh đe dọa với ngôn từ không e dè khác thường: “Tốt hơn hết máy bay quân sự của Úc đừng thường xuyên đến can dự ở Biển Đông, và đặc biệt là đừng nên thăm dò sự kiên nhẫn của Trung Quốc bằng cách bay quá gần các đảo của Trung Quốc. Úc đừng nghĩ rằng sẽ được hoan nghênh hay chấp nhận trên bầu trời xung quanh các lãnh thổ tranh chấp.

Người dân Trung Quốc chẳng hiểu nổi tại sao quân đội Úc lại can dự vào chuyện này, và thành thực mà nói, người dân Trung Quốc chẳng đủ kiên nhẫn để ngăn cho nội vụ nổ bùng lên. Hãy liệu hồn, sẽ “bể mặt” nếu như một ngày nào đó một chiếc máy bay bị rơi từ trên trời xuống, và đó là một máy bay Úc”.

Sự thật là không phải Úc nay “tham gia tuần tra Biển Đông” theo đuôi Mỹ. Đúng một tháng trước khi tham dự thượng đỉnh APEC tại Manila (Philippines), Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull đã tuyên bố tán thành việc Mỹ tiến hành tuần tra trên biển và trên không ở Biển Đông. Nhưng Úc sẽ không làm theo kiểu phối hợp với Mỹ.

Chuyến bay tuần thám được truyền thông Úc và Đài BBC của Anh “làm lớn chuyện” mấy ngày qua thật ra không phải là một hành động đột ngột của Úc, mà nằm trong khuôn khổ Chiến dịch Gateway (Cửa ngõ) của Úc đã thực thi từ những năm 1980, theo lời Phó đô đốc David Johnston, chỉ huy các hoạt động quốc phòng phối hợp của Úc, vừa thông báo với báo giới tại Canberra ngày 18-12. Ông còn công khai rõ là mỗi năm thực thi 4-8 đợt tuần tra và mỗi đợt kéo dài đến hai tuần.

Chiến dịch này, như tên gọi của nó, là để tuần tra an ninh “đường dẫn” đến Úc từ Ấn Độ Dương và từ Biển Đông vốn là một hạng mục của quan hệ quốc phòng song phương Úc – Malaysia nên máy bay Úc cất cánh từ căn cứ không quân Butterworth của Malaysia. Một trong những sứ mệnh đặt ra cho chiến dịch này chủ yếu là nhằm mục đích chống nạn buôn người, đưa người tị nạn từ Ấn Độ Dương và từ Biển Đông đổ về Úc.

Những chuyến bay quá đỗi bình thường ấy nay có sự lạ khi BBC cho biết cơ trưởng chiếc P3-Orion bay trên Trường Sa đã phải thông báo qua điện đài với hải quân Trung Quốc rằng đây là máy bay của Úc đang hành xử quyền tự do hành trình, trên không phận quốc tế, đúng với Công ước hàng không và Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển. Việc BBC “phổ biến” vụ này không khác gì việc CNN trước đây “phổ biến” vụ máy bay Mỹ bị “xét giấy” tương tự, là những kênh không chính thức để loan báo tình hình dị thường này.

Có thể thấy: (1) Úc vẫn chỉ hành động như đã từng hành động cho đến trước khi xảy ra vụ này, không hơn, không kém; (2) Vụ “thông báo” và giải thích luật pháp quốc tế này đã chỉ xảy ra kể từ khi Bắc Kinh tạo hình hài một cách bất hợp pháp những “cái mô” trong quần đảo Trường Sa của Việt Nam, án ngữ đường giao thông trên biển và trên không, khiến Úc phải đánh tiếng qua truyền thông; (3) Lần này, tình hình càng đáng lo ngại hơn khi tờThời Báo Hoàn Cầu, phụ bản tiếng Anh của Nhân Dân Nhật Báo, đã lớn tiếng dọa… sẽ bắn hạ nếu còn bay tiếp.

“Đắp mô” trên biển rồi chặn đường, chặn sá đã là sái luật rồi, lại còn đe dọa sinh mạng nữa, e rằng cuộc “phát triển hòa bình” và “Trung Quốc mộng” đã hiện nguyên hình là “luật rừng” theo kiểu: “Hãy chịu thần phục ta mà đừng “nhúc nhích” gì cả cho nó “lành”!” – như hàm ý của “nhà chép sử Trung Quốc tân thời” là Henry Kissinger nêu trong cuốn World Order (Trật tự thế giới).

Có điều người Úc không chịu tuân theo cái “trật tự thế giới” đó nên trưa 18-12, trong chuyến công du tại Nhật, Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull đã đáp trả: “Úc tuyệt đối dấn thân với quyền tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông”. Chẳng phải vì tranh giành gì, mà vì tự do chính là cốt lõi của con người, và làm người thì phải biết bảo vệ tự do của mình trên hết mọi sự.

Trung Quốc lại tập trận trên Biển Đông

Hôm qua, Reuters dẫn nguồn từ Nhật Báo Quân Đội Giải Phóng Nhân Dân Trung Quốc cho biết Bắc Kinh vừa tiến hành tập trận trên Biển Đông hôm 16-12 với sự tham gia của tàu chiến, tàu ngầm và máy bay chiến đấu theo cách mô phỏng một cuộc chiến tranh trên biển.

Như mọi khi, Trung Quốc không nêu rõ địa điểm mà chỉ nói tại một khu vực “rộng hàng ngàn kilômet vuông” trên Biển Đông. Theo báo Trung Quốc, các lực lượng tham gia tập trận được chia thành hai đội đỏ và xanh. Các kịch bản diễn tập lần lượt được hai đội thực hiện, bao gồm cả đối phó với một cuộc tấn công bằng tên lửa bất ngờ của bên thứ ba vào một tàu thương mại.

Hôm 13-12, Bộ Quốc phòng Trung Quốc cũng thông báo hải quân nước này gần đây đã tiến hành một đợt tập trận bắn đạn thật trên Biển Đông “theo kế hoạch huấn luyện đã lên lịch trước”. Duy Linh

DANH ĐỨC

http://tuoitre.vn/tin/the-gioi/quan-sat-binh-luan/20151219/tuan-tra-bien-dong-va-su-la-thuong/1023421.html

 

Posted in Biển Đông: Hoàng Sa và Trường Sa | Leave a Comment »