Trần Hoàng Blog

►VN cần phải làm gì khi Mỹ đơn phương tuyên bố đưa tàu chiến vào vùng 12 hải lý các đảo nhân tạo ở TS?

Posted by hoangtran204 trên 20/10/2015

Trương Nhân Tuấn

18-10-2015

Báo chí đăng tải, ngày 13-10, « Mỹ đã thông báo cho các đồng minh ở châu Á về kế hoạch tiến hành tuần tra gần các đảo nhân tạo mà TQ xây dựng tại Biển Đông. » « Các nước đồng minh » của Mỹ (được thông báo) ở đây có lẽ (ít nhứt) là các nước Úc, Nhật, Phi và Mã Lai. Bởi vì ta thấy sau đó viên chức hữu trách các nước này đều lên tiếng cho biết lập trường của quốc gia mình (về kế hoạch « tuần tra » của hải quân Hoa Kỳ). Danh sách « đồng minh » này không có Việt Nam.

Ông Lê Việt Trường, Phó Chủ nhiệm ủy ban An ninh Quốc phòng, cho biết điều này :

« đây mới là tuyên bố đơn phương từ phía Mỹ, tới nay Chính phủ Việt Nam chưa nhận được bất cứ một thông báo nào của nước này về hành động đưa tàu áp sát các khu vực đảo nhân tạo nói trên. » (báo Đất Việt, 16-10)

Không biết đến nay (18-10) VN có nhận được tín hiệu gì từ Hoa Kỳ hay chưa ? 
Sự việc Mỹ thông báo cho các đồng minh (thân cận) của mình kế hoạch tuần tra ở khu vực các đảo nhân tạo (mà TQ xây trên các cấu trúc địa lý thuộc chủ quyền của VN) mà không (hay chưa) thông báo cho VN cho thấy một thực tế là quan hệ quốc phòng Việt-Mỹ vẫn tồn tại nhiều nghi kỵ. Trên phương diện luật pháp (Luật quốc tế và Luật Biển VN), qua ý kiến của ông Lê Việt Thường trong bài báo đã dẫn, cho thấy quan điểm của VN và Hoa Kỳ có nhiều điều đối chọi.
Về quan hệ quốc phòng, sự nghi kỵ hai bên Việt-Mỹ là dĩ nhiên. Nó đến từ quan hệ nặng phần trình diễn hơn là thực chất của hai bên cựu thù địch. Quá trình hòa giải, 20 năm qua, xem chừng không đạt được bao nhiêu kết quả.

Về vấn đề pháp lý, có hai phương diện cần nói : về chủ quyền và cách diễn giải luật quốc tế.

Về chủ quyền, quan điểm của Mỹ, có thể chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn một từ sau thế chiến Thứ II đến đầu thập niên 70. HK mặc nhiên nhìn nhận VNCH có chủ quyền tại HS và TS. Giai đoạn hai, cụ thể qua Tuyên bố năm 1995, nhân các biến cố TQ chiếm đá Vành Khăn, (đến nay chưa thay đổi), là HK không ủng hộ phía nào trong vấn đề chủ quyền lãnh thổ (tại hai quần đảo HS và TS).

Về « quyền tự do hàng hải », Hoa Kỳ diễn giải Luật Biển 1982 như sau :

Tàu bè (kể cả tàu chiến) của HK có quyền qua lại ở hai khu vực biển ZEE (kinh tế độc quyền 200 hải lý) và lãnh hải (12 hải lý).

Trong vùng 200 hải lý (của ZEE), Hoa Kỳ chủ trương chiến hạm của họ có quyền thao diễn mọi hoạt động, kể các các hoạt động dò thám.

Trong vùng lãnh hải 12 hải lý, tàu bè của Mỹ, kể cả tàu chiến, có quyền « qua lại không gây hại » mà không cần thông báo (hay xin phép) quốc gia cận biển. 
Quan niệm « tự do hàng hải » của Hoa Kỳ được phần lớn các nước trên thế giới chia sẻ.

Trong khi Luật Biển VN (và TQ) thì quan niệm :

Trong vòng 200 hải lý của vùng Kinh tế độc quyền, tàu bè qua lại phải tôn trọng nguyên tắc « qua lại không gây hại – passage inoffensif ».

Trong vùng lãnh hải 12 hải lý, tàu bè dân sự được quyền qua lại « không gây hại », nhưng các loại tàu chiến thì phải xin phép trước.

Kế hoạch « tiến hành tuần tra » vào khu vực 12 hải lý các đảo nhân tạo của hải quân (và không quân) Mỹ (nếu) thực thi (thì sẽ) đúng như Tuyên bố Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter :

« Quân đội Mỹ có quyền đi lại trên biển và bay qua không phận những khu vực mà luật pháp quốc tế cho phép, bao gồm cả Biển Đông ».

Trên lý thuyết, quan điểm trái ngược cách diễn giải Luật Biển 1982, mặc dầu việc tuần tra của Mỹ sẽ mang lại lợi ích về an ninh quốc phòng cho VN, hành vi của Hoa Kỳ trong chừng mực có thể làm thuơng tổn đến chủ quyền của VN.

(Trong bài báo đã dẫn, ông Lê Việt Thường có vịn đến các nội dung của Luật Biển của VN, nhưng điều này không cần thiết. VN là thành viên của Công ước 1982, Luật Biển của VN phải ở dưới, đồng thời tuân thủ theo nội dung của luật quốc tế về Biển 1982.)

Trước tuyên bố của Hoa Kỳ (về kế hoạch tuần tra ở các đảo), VN vẫn chưa có một thái độ dứt khoát, cho biết lập trường chính thức của VN ra sao. Ngoại trừ ý kiến của ông Lê Việt Trường, Phó Chủ nhiệm ủy ban An ninh Quốc phòng.

Ý kiến của ông Trường (trong bài báo) có phù hợp với lợi ích của VN hay không ?

Một số điều cần bàn lại.

Thứ nhứt : HK có cần phải « xin phép » VN để đi vào khu vực biển này hay không ?

Dẫn lại nguyên văn lời ông Lê Việt Trường :

Dẫn : « Việc Trung Quốc thực hiện các hoạt động tôn tạo, bối đắp các đảo, bãi đá ngầm, rạn san hô tại hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam) không được phép của Nhà nước Việt Nam là hành động phi lý và hoàn toàn không có giá trị, không thể hy vọng có được chế độ pháp lý theo Công ước của LHQ 1982 về luật biển, vì lịch sử của vấn đề là Trung Quốc đã thực hiện hành động chiếm đóng trái phép bằng vũ lực, hoàn toàn vi phạm luật pháp quốc tế.

Việt Nam mới là nước có quyền chủ quyền và quyền tài phán tại hai quần đảo này. Do đó, khi ra vào khu vực 12 hải lý ở các đảo thuộc quần đảo Trường Sa, phía Mỹ phải thông báo với cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam ». Hết dẫn.

Thứ nhứt, ý kiến của ông Trường (về việc tàu bè đi vào khu vực 12 hải lý của các đảo) là thể hiện quan điểm của Luật Biển VN. Như đã nói, cách diễn giải về « tự do hàng hải » theo Luật quốc tế về Biển 1982 giữa VN và HK có sự trái ngược.

Theo thông lệ, nếu có sự trái ngược về cách diễn giải một điều luật trong bộ Luật Biển 1982, thì chỉ có Tòa CIJ, hay một Tòa có thẩm quyền về luật biển mới có thể giải thích nội dung của điều luật này.

Tuy nhiên, nếu đứng trên quan điểm lợi ích dân tộc, ta thấy nếu kế hoạch tuần tra của HK trở thành hiện thực thì VN có lợi nhiều hơn. VN không có gì để mất, ngay cả khi HK cho tuần tra vùng biển thuộc các đảo hiện do VN kiểm soát. Đây là một dịp may hiếm có để hóa giải tham vọng bành trướng của TQ ở Biển Đông, nhứt là khu vực Trường Sa.

Điểm thứ hai, vấn đề đến từ sự suy diễn « logique » của quan điểm công pháp quốc tế về chủ quyền.

Đối với các đảo nhân tạo mà TQ đã xây dựng trên lãnh thổ của VN, nhà nước VN hiện tại mất hoàn toàn mọi kiểm soát trên thực tế (thẩm quyền về lãnh thổ). VN chỉ còn lại chủ quyền « trên danh nghĩa » (mà điều này Mỹ không có ý kiến). Tức là luật pháp VN không còn thực thi trên các vùng lãnh thổ đó (nếu có thể gọi các thực thể địa lý đó là các vùng lãnh thổ). Sẽ là phi lý (và hết sức là bất lợi) khi VN lên tiếng đòi hỏi HK phải « thông báo và thực hiện theo đúng luật pháp của VN » khi hải quân (hay không quân) Mỹ đi vào khu vực 12 hải lý của các thực thể này.

Thứ ba, về chế độ các bãi đá, bãi cạn, chìm, nổi… thuộc khu vực Trường Sa (mà TQ đã chiếm của VN và xây dựng thành các đảo nhân tạo), Hoa Kỳ có quan điểm như sau : 1/ Những cấu trúc địa lý chìm dưới mặt biển lúc thủy triều cao (trước khi được xây dựng thành đảo nhân tạo) không có lãnh hải 12 hải lý. 2/ Các « đảo nhân tạo » không có lãnh hải 12 hải lý (mà chỉ có một vùng 500m gọi là vùng an toàn). 3/ Việc xây dựng không tạo nên « chủ quyền ».

Quan điểm này hoàn toàn phù hợp với tập quán quốc tế và nội dung Luật Quốc tế về Biển 1982.

VN không có lý do nào để phản đối kế hoạch tuần tra của HK.

Ý kiến của ông Lê Việt Trường :

Dẫn : « Việt Nam không hoan nghênh bất cứ nước nào đi vào khu vực này nhằm mục đích làm căng thẳng thêm, phức tạp thêm tình hình tranh chấp tại Biển Đông. » Hết dẫn.

Theo tôi, nếu kế hoạch HK không được thực hiện, khó khăn cho VN ngày thêm chồng chất. TQ một cường quốc đang lên, đang thể hiện cơ bắp để thực hiện tham vọng lãnh thổ của đế quốc. Việc để càng lâu càng khó.

Nếu kế hoạch của HK được thực hiện, một vụ « chạm trán » có thể diễn ra giữa TQ và HK. Thì đây là một dịp tốt để các nước liên quan yêu cầu giải quyết những tranh chấp, những mâu thuẩn về cách diễn giải Luật… trước một trọng tài quốc tế. Trường hợp này TQ vô phương từ chối tham gia.

Không biết chừng, kế hoạch của Mỹ là bước đầu để các nhà chiến lược nước này đưa TQ vào thế trận pháp lý.

Ý kiến của ông Lê Việt Trường trong bài báo cho ta thấy sự lúng túng của VN trước quyết định (đơn phương) của các đại cường. Nó thể hiện một sự « hờn dỗi » không đáng có của nhà nước CSVN. Bởi vì quyền lợi của quốc gia và dân tộc lớn hơn bất kỳ thể diện nào, cho dầu thể diện đó vĩ đại đến đâu.

Hợp lý là VN phải tức thì lên tiếng ủng hộ kế hoạch của Mỹ. Việc này sẽ xóa lấp tư thế « bẽ bàng » của VN, là « kẻ đứng ngoài » (khi không được HK thông báo). Lên tiếng ủng hộ, bằng một tuyên bố đơn phương, đồng thời khẳng định lợi ích của VN trong các khu vực biển đó.

———————————————————————————————

Mỹ điều tàu áp sát đảo nhân tạo: Vai trò Việt Nam

16-10-2015

Báo Đất Việt

(Tin tức thời sự) – Việt Nam không hoan nghênh bất cứ nước nào đi vào khu vực này nhằm mục đích làm phức tạp thêm tình hình tranh chấp tại Biển Đông.

Trước thông tin, cho rằng Mỹ sẽ điều tàu tuần tra vào khu vực giới hạn 12 hải lý xung quanh các đảo nhân tạo Trung Quốc xây trái phép ở Biển Đông, trao đổi với báo Đất Việt ngày 13/10, ông Lê Việt Trường – Phó chủ nhiệm Ủy ban an ninh quốc phòng cho biết, theo quy định của Luật biển Việt Nam mọi hoạt động của tàu quân sự của nước ngoài trong lãnh hải của Việt Nam đều phải thông báo cho cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.

My dieu tau ap sat dao nhan tao: Vai tro Viet Nam
Mỹ thông báo điều tàu tuần tra vào khu vực giới hạn 12 hải lý xung quanh các đảo nhân tạo phi pháp của Trung Quốc

Luật Biển Việt Nam đã quy định rất cụ thể về chế độ pháp lý về đường cơ sở, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa, các đảo, quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa và quần đảo khác thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia của Việt Nam; hoạt động trong vùng biển Việt Nam; phát triển kinh tế biển; quản lý và bảo vệ biển, đảo.

Theo đó, tàu thuyền, máy bay nước ngoài trước khi có hoạt động trong vùng biển của Việt Nam cần tìm hiểu kỹ để thực hiện đúng quy định của Công ước 1982 của LHQ về Luật biển và Luật biển CHXHCN Việt Nam.

Việt Nam đã tham gia Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển năm 1982 ngày 25/7/1994 và tôn trọng quyền đi qua không gây hại của tàu thuyền nước ngoài trong lãnh hải theo đúng quy định của Công ước.

Luật Biển Việt Nam quy định, “việc đi qua không gây hại trong lãnh hải không được làm phương hại đến hòa bình, quốc phòng, an ninh của Việt Nam, trật tự an toàn trên biển”.

Theo đánh giá của ông Trường, ý đồ của Mỹ tuy chưa rõ ràng nhưng nhiều khả năng Mỹ muốn chứng tỏ tầm ảnh hưởng cũng như khả năng kiểm soát khu vực này. Đây cũng là tín hiệu mà Mỹ muốn nhắn gửi cho đồng minh ngoài NATO của Mỹ trong khu vực để củng cố lòng tin ở Mỹ. Thực chất, động thái này không nằm ngoài chiến lược xoay trục sang khu vực Châu Á Thái Bình Dương của Chính phủ Brack Obama.

Tuy nhiên, Phó chủ nhiệm Ủy ban ANQP khẳng định dù với tính toán, mục đích gì, Mỹ cũng cần phải góp phần bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định của khu vực, không làm phức tạp thêm tình hình.

“Việc Trung Quốc thực hiện các hoạt động tôn tạo, bối đắp các đảo, bãi đá ngầm, rạn san hô tại hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam) không được phép của Nhà nước Việt Nam là hành động phi lý và hoàn toàn không có giá trị, không thể hy vọng có được chế độ pháp lý theo Công ước của LHQ 1982 về luật biển, vì lịch sử của vấn đề là Trung Quốc đã thực hiện hành động chiếm đóng trái phép bằng vũ lực, hoàn toàn vi phạm luật pháp quốc tế.

Việt Nam mới là nước có quyền chủ quyền và quyền tài phán tại hai quần đảo này. Do đó, khi ra vào khu vực 12 hải lý ở các đảo thuộc quần đảo Trường Sa, phía Mỹ phải thông báo với cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam”, ông Trường nói.

Về phía Việt Nam, ông Trường khẳng định, Việt Nam luôn hoan nghênh tất cả các nước có sự quan tâm, chia sẻ, có tiếng nói và việc làm ủng hộ, góp phần việc bảo vệ hòa bình, ổn định ở khu vực Biển Đông nhưng phải dựa trên nguyên tắc tuân thủ luật pháp quốc tế. Việt Nam không hoan nghênh bất cứ nước nào đi vào khu vực này nhằm mục đích làm căng thẳng thêm, phức tạp thêm tình hình tranh chấp tại Biển Đông.

Ông cũng cho biết, đây mới là tuyên bố đơn phương từ phía Mỹ, tới nay Chính phủ Việt Nam chưa nhận được bất cứ một thông báo nào của nước này về hành động đưa tàu áp sát các khu vực đảo nhân tạo nói trên.

Ngày 13/10, báo chí nước ngoài dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter khẳng định, quân đội Mỹ có quyền đi lại trên biển và bay qua không phận những khu vực mà luật pháp quốc tế cho phép, bao gồm cả Biển Đông.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tuyên bố ủng hộ giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình và phản đối các hành vi cưỡng chế, vi phạm các tiêu chuẩn của luật pháp quốc tế, có thể làm gia tăng căng thẳng ở các vùng biển, bao gồm cả Biển Đông.

Theo Reuters, thông điệp ông Carter đưa ra là sự phủ nhận rõ ràng đối với các hoạt động xây đảo nhân tạo phi pháp của Trung Quốc trên Biển Đông.

 Vũ Lan

———————————————————

Bạn cứ phịa ra một email hoặc tên nào đó để viết ý kiến. Comment của tất cả các bạn đọc sẽ được hiện ra.

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

 
%d bloggers like this: