Trần Hoàng Blog

Archive for Tháng Mười Một 5th, 2012

►Luật pháp… độc đảng và bạo lực

Posted by hoangtran204 trên 05/11/2012

Luật pháp không thể đem ra thi hành ở các nước độc đảng chuyên dùng bạo lực để bức cung các nạn nhân. Bắt bớ nạn nhân, cầm giữ 4 tháng, và trong thời gian đó không cho nạn nhân gặp mặt luật sư là thủ đoạn quen thuộc ở VN.

Ở Mỹ, khi  cảnh sát bắt một người nào đó vì tình nghi người này phạm tội hình sự, thì cảnh sát phải cảnh báo trước cho nạn nhân biết rằng: ông/bà không cần phải khai gì hết, trừ khi có sự hiện diện của luật sư. Các lời khai của ông bà đều không có hiệu quả nếu không có sự có mặt của luật sư (tư hoặc L.S. do chính quyền chỉ định). Và các lời khai này sẽ không có giá trị khi đem ra xử trước tòa án. 

(Miranda rights) hay còn gọi là Miranda warning ra đời từ 1966 trong vụ án ở  tiểu bang Arizona. Nguyên văn như sau:  Trước khi chất vấn, cảnh sát phải nói rõ cho người bị bắt giữ rằng ông ta hay bà ta có quyền giữ im lặng không nói, không khai gì với cảnh sát, và rằng bất cứ điều gì mà người này nói ra với cảnh sát sẽ được dùng để chống lại ông/bà trước tòa án. Cảnh sát cũng phải nói rõ cho người bị bắt biết rằng họ có quyền tham khảo hỏi ý kiến của luật sư trước khi trả lời một câu hỏi nào của cảnh sát và có quyền yêu cầu phải có sự có mặt của luật sư trong lúc cảnh sát đang hỏi, và cảnh sát cũng phải nói rằng nếu ông/bà không có đủ tiền thì tòa sẽ cung cấp một luật sư để đại diện cho họ, và luật sư này sẽ có mặt bất cứ khi nào cảnh sát hỏi cung người bị bắt.

Cái hay của Miranda là: cảnh sát không được hỏi cung giữa đêm khuya, không được đánh đập, tra tấn người bị tình nghi phạm tội, lời khai của người bị tình nghi với cảnh sát sẽ luôn luôn có luật sư đại diện ký tên làm chứng. Luật sư dựa trên các điều luật nào đó để bảo nạn nhân không cần trả lời, phản đối cảnh sát không được hỏi câu đó, và có quyền không ký tên vào một điều nào đó trong biên bản hỏi cung nếu cảnh sát cứ ngang ngược làm theo ý riêng. Và nếu điều này xảy ra, biên bản hỏi cung sẽ không có giá trị trước tòa án.     

Liệu đảng và nhà nước VN có đủ can đảm thực hiện được quyền Miranda như tư bản đang giãy chết làm hay không? Liệu một nước từng rêu rao: VN có dân chủ gấp triệu lần các nước tư bản (bà phó CT nước Nguyễn thị Doan), có dám thực thi như LS Ngô Ngọc Trai đề nghị hay không?

…The person in custody must, prior to interrogation, be clearly informed that he or she has the right to remain silent, and that anything the person says will be used against that person in court; the person must be clearly informed that he or she has the right to consult with an attorney and to have that attorney present during questioning, and that, if he or she is indigent, an attorney will be provided at no cost to represent her or him. (Miranda warning)

 

Các luật sư công (public defender) do chính quyền chỉ định và  hoạt động độc lập. Họ lãnh lương từ một ngân sách riêng biệt, và không chịu sự sai khiến, hay áp lực của chánh án, cảnh sát, hay công tố viện (ở VN gọi là Viện Kiểm Sát).  

Kiến nghị chấn chỉnh lại hoạt động bắt giam và hỏi cung của cơ quan điều tra

Luật sư Ngô Ngọc Trai

Theo blog Anh Ba Sàm

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

 

Hà Nội, ngày 4 tháng 11 năm 2012

ĐƠN KIẾN NGHỊ

 

(Đề nghị chấn chỉnh lại hoạt động bắt giam và hỏi cung của cơ quan điều tra)

 

Kính gửi: – CHỦ TỊCH NƯỚC TRƯƠNG TẤN SANG- QUỐC HỘI VIỆT NAM- BỘ TRƯỞNG BỘ CÔNG AN TRẦN ĐẠI QUANG- THỦ TRƯỞNG CƠ QUAN ĐIỀU TRA CÁC CẤP- CÁC LUẬT SƯ VIỆT NAM
– CÁC CƠ QUAN BÁO CHÍ

I/ NGƯỜI KIẾN NGHỊ

Tôi là: Ngô Ngọc Trai

Luật sư thuộc Đoàn luật sư tỉnh Nam Định

II/ CĂN CỨ PHÁP LÝ THỰC HIỆN VIỆC KIẾN NGHỊ

Hiến pháp Việt Nam năm 1992 quy định: Điều 53. Công dân có quyền tham gia quản lý Nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề chung của cả nước và địa phương, kiến nghị với cơ quan Nhà nước.

Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Điều 93 quy định: Cơ quan, tổ chức và công dân có quyền đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc đình chỉ việc thi hành văn bản quy phạm pháp luật.

III/ NỘI DUNG VẤN ĐỀ KIẾN NGHỊ

Bắt tạm giam là một biện pháp ngăn chặn được quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự, mục đích là nhằm ngăn chặn bị can bị cáo tiếp tục phạm tội hoặc bỏ trốn. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp việc bắt tạm giam đã biến tướng thành một hình thức truy bức nhục hình, và thực chất đó chính là một hình thức truy bức nhục hình.

Bộ luật tố tụng hình sự, Điều 6 quy định: Nghiêm cấm mọi hình thức truy bức, nhục hình.

Xét điều kiện giam giữ người trong giai đoạn điều tra ở Việt Nam hiện nay, phòng giam thì chật hẹp, điện nước sinh hoạt thiếu, thức ăn nghèo dinh dưỡng, có hiện tượng bị người giam giữ chung hành hạ, không được thăm gặp người thân, không được tiếp cận với sách báo truyền hình… Với điều kiện giam giữ như vậy con người sẽ suy kiệt về sức khỏe, sa sút về tinh thần, lợi dụng tình trạng đó để lấy lời khai đó chính là một hình thức truy bức nhục hình.

Một bị can tại huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa bị Cơ quan cảnh sát điều tra công an huyện Tĩnh Gia khởi tố về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, giai đoạn đầu điều tra khi được tại ngoại bị cáo chối tội. Sau đó cơ quan điều tra liền ra lệnh bắt giam, kể từ đó lời khai của bị cáo là nhận tội. Khi ra tòa bị cáo khai rằng đã bị cán bộ điều tra cho uống rượu và dụ dỗ nếu khai nhận tội sẽ cho về với vợ con, thế là bị cáo nhận tội. Bị cáo cũng khai rằng trong thời tiết mùa đông rét mướt nhưng bị những người giam giữ cùng bắt phải tắm mỗi ngày hai lần. Do đó mà khi ra tòa bị cáo đã suy kiệt sức khỏe, tòa án phải dừng phiên tòa để cán bộ y tế bệnh viện huyện sang cấp cứu, phiên tòa phải hoãn lại.

Bị cáo Hàn Đức Long bị Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang tuyên án tử hình về tội Giết người và hiếp dâm trẻ em, bị cáo hiện đang chờ thi hành án. Trong các lời khai bị cáo đều nhận tội, bản tự khai do chính tay bị cáo viết cũng nhận tội, nhưng khi ra tòa bị cáo lại chối tội. Khi được hỏi tại sao bị cáo khai nhận tội với cơ quan điều tra, có biết rằng với tội danh như thế nhận tội là chịu mức án tử hình không thì bị cáo trả lời rằng: Bị cáo bị hành hạ tưởng rằng sẽ chết ngay trong khi giam giữ, bị cáo phải nhận tội để có cơ hội được sống ra trước tòa mà nói lên sự thật không phạm tội, bị cáo sợ rằng mình sẽ chết mà không được gặp mặt vợ con để nói rằng mình bị oan. Bị cáo khai rằng bị cán bộ điều tra yêu cầu viết theo lời cán bộ điều tra đọc, khi không viết liền bị cán bộ điều tra dùng chiếc bút bi đâm thẳng vào bàn tay. Đây là vụ án thảm thương oan khuất kéo dài từ năm 2005, cơ quan điều tra vụ này chính là cơ quan điều tra vụ án Lê Văn Luyện, thẩm phán xử án vụ này chính là thẩm phán xử vụ Lê Văn Luyện. Vụ Lê Văn Luyện các cơ quan đã làm rất tốt, nhưng trong vụ án Hàn Đức Long các cơ quan đều đã sai lầm.

Thực tế lâu nay một số cơ quan điều tra đã lạm dụng việc bắt tạm giam gây phản ứng bất bình. Vụ việc nhà báo Hoàng Khương bị khởi tố điều tra về tội đưa hối lộ, là một nhà báo có nhân thân tốt, nơi cư trú rõ ràng, không có dấu hiệu gì sẽ bỏ trốn hoặc tiếp tục phạm tội, có thể áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú, nhưng cơ quan điều tra cũng bắt giam.

Gần đây cô gái Nguyễn Phương Uyên bị bắt giam về hành vi tuyên truyền chống nhà nước. Một cô gái sinh viên mới 20 tuổi có gương mặt hiền lành xinh xắn, có nhân thân và nơi cư trú rõ ràng, không có gì cho thấy cô gái sẽ bỏ trốn hoặc tiếp tục phạm tội, chỉ cần giao cho địa phương và cấm đi khỏi nơi cư trú là được, việc gì phải bắt giam?

Vụ việc cô Nguyễn Thị Bích Trang nhân viên của trường Đại học Tân Tạo bị bắt giam về hành vi lợi dụng các quyền tự do dân chủ cũng bộc lộ sự lạm dụng của cơ quan điều tra. Đây là tội danh thuộc trường hợp ít nghiêm trọng có thể áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú nhưng cũng bị bắt giam. Có thông tin cho biết khi mới bị bắt cô gái bị buộc gọi điện về cơ quan nói dối rằng bận việc riêng không đi làm được. Một chi tiết nhỏ như thế cho thấy hiện tượng bức cung, khi mới bị bắt đã như vậy liệu khi bị giam giữ nhiều tháng cô gái còn bị buộc khai báo nói dối những điều gì khác nữa?

Xét về bản chất con người thì không ai phản bội lại chính mình. Việc có lời khai ngày hôm nay có thể là tài liệu chống lại mình ngày mai thì bình thường không ai muốn khai báo. Trong thực tế, chỉ do bị truy bức nhục hình thì người ta mới phải khai báo.

Xét về bản chất của luật pháp, việc điều tra xử lý tội phạm chính nhằm bảo vệ luật pháp, bảo vệ các quyền công dân, như vậy việc bức hiếp buộc bị can phải khai báo lại đã xâm phạm tới một quan hệ pháp luật khác cũng được pháp luật bảo vệ, đó là quan hệ pháp luật về quyền được bảo vệ tính mạng, sức khoẻ, danh dự nhân phẩm của công dân.

Như vậy việc xử lý vụ án ban đầu mang ý nghĩa tốt, tích cực đã được thực hiện bằng những cách thức phản lại chính ý nghĩa ban đầu của nó. Đây rõ ràng là sự bất dung hòa về thang giá trị giữa phương tiện và mục tiêu.

Hiện tượng lạm dụng việc bắt giam xuất phát từ quy định pháp luật mang nặng yếu tố bạo lực không phù hợp với các giá trị của luật pháp văn minh. Với điều kiện giam giữ như nêu trên và thời gian giam giữ kéo dài sẽ khiến bị can tuyệt vọng buông xuôi, lợi dụng tình trạng đó để lấy lời khai đó chính là lạm dụng việc bắt giam, nhiều trường hợp dẫn đến oan sai như vụ án Hàn Đức Long ở Bắc Giang và vụ án ở Tĩnh Gia, Thanh Hóa như nêu trên.

Để tránh tình trạng lạm dụng việc bắt tạm giam, cần sửa đổi Bộ luật tố tụng hình sự, thay vì quy định nghiêm cấm mọi hình thức truy bức, nhục hình, nên quy định bị can có quyền giữ im lặng hoặc chỉ đồng ý khai báo khi có sự tham gia của luật sư bào chữa. Khi đó việc bắt tạm giam vẫn có tác dụng ngăn chặn mà không bị lạm dụng để bức cung vì khi lấy lời khai đã có mặt luật sư bào chữa, việc bắt tạm giam trở lại nguyên nghĩa là một hình thức ngăn chặn.

IV/ KIẾN NGHỊ

– Chủ tịch nước Trương Tấn Sang là Trưởng ban chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương, kính mong chủ tịch lưu tâm tới hoạt động điều tra, bắt giam và hỏi cung hiện nay. Cải cách tư pháp là vấn đề rộng lớn lâu dài, qua từng sự việc cụ thể sẽ cho thấy những khiếm khuyết của luật pháp ảnh hưởng tới sự yên lành của nhân dân, kính mong chủ tịch lưu tâm.

– Quốc hội là cơ quan ban hành Bộ luật tố tụng hình sự, văn bản này hiện đang được lấy ý kiến góp ý sửa đổi, kính mong Quốc hội lưu tâm tới hoạt động bắt giam và hỏi cung. Đề nghị sửa đổi quy định nghiêm cấm mọi hình thức truy bức, nhục hình thành quy định người bị tạm giữ, bị can, bị cáo được quyền giữ im lặng, và chỉ chấp nhận lời khai là chứng cứ khi việc lấy lời khai có sự tham gia của luật sư bào chữa.

– Đề nghị Bộ trưởng Bộ công an, Thủ trưởng cơ quan điều tra các cấp quan tâm tới vấn đề bắt giam và hỏi cung của các cơ quan điều tra, đề nghị có hoạt động thanh tra kiểm tra và xử lý những sự việc sai phạm.

– Đề nghị các luật sư đồng nghiệp hưởng ứng chương trình cải cách tư pháp của nhà nước, có tiếng nói phản ánh những khiếm khuyết của pháp luật và những lạm dụng trong thực thi luật pháp, góp phần xây dựng một nền tư pháp tốt đẹp cho Việt Nam.

– Kính mong các cơ quan báo chí quan tâm đưa tin phản ánh, ủng hộ chương trình cải cách tư pháp do chủ tịch nước đứng đầu.

Xin trân trọng cảm ơn!

Người kiến nghị

Đã ký

Luật sư Ngô Ngọc Trai

——————————–

Nhớ Huỳnh Văn Đông

Người Buôn Gió

Theo blog Người Buôn Gió

danluan.org (re-post)

Nếu sau này tôi là bị cáo (đừng bảo tôi nói gở, tôi sẽ có bài Chúng Ta Đều Ở Trong Rọ viết tới đây). Tôi chỉ nhắc nhở gia đình tôi một điều. Nếu thuê luật sư chỉ cần thuê luật sư có bộ nhớ thật tốt, ghi nhớ lại những diễn biễn ở phiên toà và những lời tôi tại đó rồi trung thực kể lại cho mọi người. Công bố những lời khai, bút lục của tôi trong quá trình điều tra để bạn bè, anh em, người thân của tôi được biết. Hãy chọn cho tôi luật sư nào làm được điều đó, còn việc tranh luận bào chữa ở toà để phần tôi nói, tránh cho luật sư bị ghép tội “lợi dụng dân chủ, lợi dụng phiên toà để…”

Lâu lắm rồi không liên lạc gì với LS Đông. Sau cái vụ xử giáo dân Cồn Dâu năm nào, chia tay ở Đà Nẵng. Kẻ lên Tây Nguyên, người ngược ra Hà Nội đúng ngày 27 tết âm lịch.

Phiên toà mà một số “quần chúng nhân dân” được mời đến dự chứng kiến thấy luật sư Đông  đốp chát với chủ toạ khiến họ phải thốt lên rằng “luật sư này bị đứt dây à?”

“Đứt dây” tiếng lóng của người Đà Nẵng là khùng, điên, thần kinh. Sở dĩ những “quần chúng nhân dân” này nghĩ vậy bởi họ không thể hình dung rằng có luật sư dám tranh luận với toà, đưa bằng chứng, và đòi đối chất. Trong cái tư duy bị nhốt của họ thì toà là nơi có quyền uy nhất, thể hiện cho sức mạnh của chính quyền, không ai được cãi lại. (Trong phiên tòa có LS Đông bào chữa,)  Lần đầu tiên trong đời họ thấy có một luật sư trẻ mạnh mẽ phản bác lại những lời kết tội thiếu căn cứ của VKS trước toà. Thế nên họ ngạc nhiên trước một điều mà lẽ ra nó là điều tự nhiên nhất của việc tố tụng là dễ hiểu.

LS Đông bào chữa cho vụ nào thì sau đó cũng phát biểu công khai, LS Đông sẵn sàng trả lời quan điểm của mình, diễn biến của trình tự tố tụng đến đâu. Sau khi xử cũng công khai diễn biến phiên toà, ngoài ra còn cho biết tâm tư của các bị cáo, tình trạng của họ đang ra sao.

Cuối cùng Đông bị tước thẻ luật sư, có công văn đòi xử lý vì tội “lợi dụng phiên toà, lợi dụng dân chủ để…”. Suýt còn bị đe doạ truy tố. Nhưng truy tố một luật sư vì những biện hộ cho bị cáo ở toà thì quả là lý do nực cười. Cho nên người ta chỉ tước thẻ và cấm xuất cảnh cùng nhiều biện pháp khác với Huỳnh Văn Đông. Đó là những điều mà chàng trai trẻ vóc dáng nhỏ bé này biết từ trước và sẵn sàng đón nhận.

Trở về nhà với rẫy cà fe, phụ mẹ bán hàng, chàng trai trẻ ấy chìm vào yên tĩnh. Những vụ bào chữa cho giáo dân Thái Hà, Cồn Dầu, Nguyễn Đức Thạch, Phạm Văn Trội, Bến Tre….đã khiến sục sôi dư luận thuở nào đã trở thành xa xôi.

Bỗng nhiên hôm nay nhận ra một điều.

Là các vụ xử tội “an ninh” dạo này hầu như yên ắng hơn ngày trước. Người thân không biết hoặc có vẻ giấu thông tin với dư luận, luật sư dường như cũng thế. Những cây bút chiến của lề trái dẫu cố gắng lắm thì cũng chỉ viết bài theo cảm tính dựa trên vài thông tin sơ sài, không quan trọng. Các vụ xử khi kết thúc là xong, người ta chỉ biết mức án. Chẳng ai rõ trong phiên toà diễn ra thế nào, tranh luận ra sao? Luật sư nhận bào chữa, đến toà tranh luận, đọc luận cứ… toà kết án. Vậy là xong, kết thúc bằng án tù. Dư luận chỉ biết uất ức khi nghe bản án tuyên bao nhiêu năm. Mọi diễn biến trong toà chỉ được nghe lại từ trên tivi.

Không nói thì ai cũng hiểu, việc tranh luận của luật sư chẳng bao giờ được đánh giá và coi trọng trong phiên toà. Thậm chí luật sư bị cắt lời, bị đe doạ đuổi ra khỏi phiên toà nếu cứ tranh luận với chủ toạ, VKS. Thế nhưng mỗi vụ như thế vẫn cần đến luật sư.

Nhưng nếu biết tranh luận của luật sư, luận cứ bào chữa của luật sư không được coi trọng tại toà án. Vậy, nhờ luật sư để làm gì?

Để được tiếp xúc với bị cáo trước hôm xử và về nói lại vài câu với gia đình như “anh ấy khoẻ”, “cậu ấy vững vàng” ư ?… rồi khi ra toà kết án xong, luật sư cắp cặp ra về, và vụ án coi như đã xong.

Nếu sau này tôi là bị cáo (đừng bảo tôi gở miệng, tôi sẽ có bài Chúng Ta Đều Ở Trong Rọ viết tới đây), tôi chỉ nhắc nhở gia đình tôi một điều. Nếu thuê luật sư chỉ cần thuê luật sư có bộ nhớ thật tốt, ghi nhớ lại những diễn biễn ở phiên toà và những lời tôi tại đó rồi trung thực kể lại cho mọi người. Công bố những lời khai, bút lục của tôi trong quá trình điều tra để bạn bè, anh em, người thân của tôi được biết. Hãy chọn cho tôi luật sư nào làm được điều đó, còn việc tranh luận bào chữa ở toà để phần tôi nói, tránh cho luật sư bị ghép tội “lợi dụng dân chủ, lợi dụng phiên toà để…”

Còn thuê luât sư để mà chỉ gặp trước phiên xử một vài buổi, vào toà có tranh luận hăng đến đâu cũng không ai biết, thì đừng thuê còn hơn.

Đừng nghe những lời tốt đẹp hứa hẹn như – gia đình đừng làm gì ầm ĩ, bất lợi cho cậu ấy, cứ để yên thì toà sẽ xem xét, cứ nói này nói nọ bọn chúng lợi dụng vào xuyên tạc thì chỉ khổ con mình bị kết án nặng hơn thôi.

Và tôi cũng khuyên những luật sư bào chữa cũng đừng nghe lời nhắc nhở – Cậu cứ việc bào chữa, nói theo ý cậu tại toà, nhưng đừng trả lời phỏng vấn, đừng nói gì bên ngoài trước hay sau phiên xử.

Hãy nhớ rằng bị cáo, thân nhân, bạn bè không trong mong luật sư cãi mạnh mẽ ở toà ,vì như đã nói, điều đó không giá trị ở những phiên toà xét xử theo cách ai cũng biết. Mà họ cần những điều xảy ra ở phiên toà, những tình tiết trong hồ sơ vụ án, những lời trạnh tụng, luận tội… được bên ngoài biết đến trong cái vụ án mà nhà nước gọi là “công khai xét xử”.

Bỗng nhiên nhớ Huỳnh Văn Đông là vậy, càng chú ý theo dõi các phiên toà gần đây, càng nhớ người luật sư trẻ tuổi, nhỏ bé này hơn.

———————

Posted in Luật Pháp | Leave a Comment »