Trần Hoàng Blog

Archive for Tháng Mười Một 24th, 2011

►”Khi bị áp đảo số lượng trên mặt trận ngoại giao, cùng lúc Mỹ lại lảng vảng ngoài kia như một giám sát viên, Trung Quốc phải co vào phòng thủ”

Posted by hoangtran204 trên 24/11/2011

Người dịch: Trần Hoàng

Gary Li, một nhà phân tích thuộc Exclusive Analysis Ltd., hãng chuyên tư vấn kinh tế ở London, phát biểu như trên.

Với các hoạt động chính trị, ngoại giao, và quân sự của Mỹ đang gia tăng trong thời gian 6 tháng qua đã và đang làm cho Trung Quốc co vòi lại. Mấy tháng trước đây, khi hãng dầu của Mỹ Exxon, đang khoan mỏ dầu ngoài khơi VN, tuyên bố là mới khoan trúng dầu hỏa, Trung Quốc đã im lặng, không dám lên tiếng. Trái lại cách đây đúng hai năm, Trung Quốc đã hùng hổ tuyên bố vùng lãnh hải mà Việt Nam cho hãng BP tìm kiếm thăm dò dầu khí là  thuộc chủ quyền của Trung Quốc và đã ép hãng dầu BP của Anh phải rời khỏi thềm lục địa của Việt Nam. Kết quả, Hãng BP của Anh đã bỏ hợp đồng với VN và rút lui, còn quân đội tự xưng bách chiến bách thắng và đảng quang vinh muôn năm thì đắp chăn làm như không biết chuyện ấy và cũng không dám lên tiếng phản đối dù là chỉ phản đối chiếu lệ.

Trong tuần qua, Tổng thống Obama viếng thăm nước Úc và  tuyên bố thẳng thừng: Hòa Kỳ đang trở lại Châu Á để bảo vệ quyền lợi của mình và của các quốc gia đồng minh. Lời tuyên bố công khai ấy đã làm cho Trung Quốc cực kỳ tức giận. Việc TT Obama ký kết  hiệp ước với Úc để thiết lập căn cứ quân sự Mỹ ở Úc, và Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ thông báo đặt căn cứ Hải Quân cho tàu chiến Hoa Kỳ đậu thường trực ở Singapore vào tuần trước đã làm Trung Quốc càng thêm  lo lắng không yên.

Cùng lúc, Mỹ lập lại lời khuyên các quốc gia (Việt Nam, Mã Lai, Phi Luật tân…) đang có tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc: hãy nên thương thuyết và giải quyết vấn đề Biển Đông theo đường lối đa phương, và nói thẳng thừng rằng Mỹ sẵn sàng đứng cạnh bên các nước Việt Nam, Phi Luật Tân, Mã Lai…để hổ trợ khi thương thuyết với Trung Quốc.

Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã lên tiếng phản đối trong hội nghị APEC ở Hawaii, nhưng biết là chẳng làm gì được Hoa Kỳ. Theo đúng chiến lược “Mềm nắn, rắn buông”, nay đụng phải cục gạch, TQ đành chuyển qua đường lối mềm mỏng.  Nhưng chiến lược mềm nắn rắn buông này đã không qua mặt được nhà nghiên cứu chính trị và sử học viết trên báo chí phương Tây.

Việc Trung Quốc ôn hòa là để ngăn các thành viên của ASEAN khỏi ủng hộ chính sách của Washington“, ông Willy Wo-Lap Lam-giáo sư sử học của Đại học Trung Hoa ở Hong Kong- viết cho Bloomberg. “Những cử chỉ xoa dịu sẽ đi kèm với chính sách ngoại giao đôla: viện trợ phát triển sẽ được rót vào các nước ASEAN, đặc biệt là những nước không đi theo tiếng kèn của người Mỹ”.

Bản dịch@Trần Hoàng 2011

An toàn đường biển trên Biển Đông giải quyết ra sao?
Việt Hà, phóng viên RFA
2011-11-21

Viện nghiên cứu biển Đông của Trung Quốc tổ chức một buổi hội thảo tại đảo Hải Nam hôm 17/11 với chủ đề về an toàn đường biển trên biển Đông.

AFP PHOTO
Bản đồ khu vực tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông.
Sự trái ngược lập trường
Đây hiện cũng là khu vực tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và các quốc gia khác tại Đông Nam Á bao gồm Việt Nam và đã có những quan ngại từ Hoa Kỳ về an ninh và an toàn đường biển tại đây do sự lấn át của Trung Quốc. Với hội thảo này Trung Quốc muốn nói đạt được gì và nó có liên quan gì đến các tranh chấp giữa Trung Quốc và các nước trên biển Đông? Việt Hà có bài tìm hiểu và tường trình.
Có lẽ chưa có lúc nào vấn đề an toàn đường biển trên khu vực biển Đông lại trở thành chủ đề quan trọng như lúc này khi những căng thẳng liên quan đến chủ quyền trên biển giữa Trung Quốc và các nước khác trong khu vực Đông Nam Á đang lên cao. Căng thẳng đã khiến Hoa Kỳ cũng phải bày tỏ quan ngại cho vấn đề tự do đi lại của Mỹ trên biển Đông, giữa lúc có những bất đồng giữa Mỹ và Trung Quốc liên quan đến việc dịch nghĩa của công ước quốc tế về luật biển về các họat động quân sự tại vùng đặc quyền kinh tế.
Hội thảo vào ngày 17 tháng 11 của Trung Quốc nhắm vào mục đích tìm ra những ủng hộ về pháp lý cho lập trường của Trung Quốc trong việc ngăn cản hoặc hạn chế tối đa các họat động quân sự của nước ngoài tại khu đặc quyền kinh tế, trái ngược với lập trường của Hoa Kỳ. Sự trái ngược lập trường này cũng dẫn đến một số những vụ đụng độ giữa tàu của Trung Quốc và Hoa Kỳ kể từ năm 2001 đến 2009 mà điển hình là vụ tàu USNS Impeccable của Mỹ với hải quân Trung Quốc hồi tháng 3 năm 2009.
Cả Mỹ và Trung Quốc đều đã ký vào công ước Liên Hiệp Quốc về luật biển nhưng cho đến nay chỉ có Trung Quốc tham gia vào công ước này còn quốc hội Mỹ vẫn chưa thông qua. Với hội thảo lần này Trung Quốc muốn gửi ra một thông điệp mà cũng có thể coi là một thách đố đối với nước Mỹ. Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia Đông Nam Á thuộc Học viện quốc phòng Úc, người tham gia thuyết trình tại hội thảo cho biết:

“Điều mà Trung Quốc muốn nói là Mỹ trong điều kiện hiện tại chỉ có hai lựa chọn hoặc là tham gia công ước hoặc nếu không thì im miệng lại đừng cố tìm cách diễn giải công ước khi mà chính bản thân mình không muốn tham gia. Ngay từ năm 2010, Bộ Quốc phòng Mỹ đã có báo cáo cho Quốc hội Mỹ về việc Trung Quốc thông qua một học thuyết quân sự trong đó hạn chế tối đa sự có mặt của hải quân Mỹ tại khu vực tây Thái Bình Dương. Cho nên tại hội thảo lần này Trung Quốc sẽ cố gắng khẳng định là Trung Quốc tuân thủ luật quốc tế cho những hoạt động của mình, cho những đòi hỏi về chủ quyền của mình trên biển Đông.”

Giáo sư Carl Thayer tại buổi Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ ba ở Hà Nội ngày 05/11/2011. AFP PHOTO.

Mỹ vẫn hiện diện quân sự
Hiện Hoa Kỳ đang duy trì sự có mặt của hạm đội 7 hùng mạnh tại Tây Thái Bình Dương, với đại bản doanh đặt tại căn cứ Yokosuka ở Nhật Bản. Hải quân Hoa Kỳ cũng thường xuyên tiến hành các cuộc tập trận chung hoặc họat động trao đổi hải quân với các nước trong khu vực như Nhật bản, Hàn Quốc, Philippines và Việt Nam.

Các tàu của Hoa Kỳ cũng thường đi lại trong khu vực biển Đông để thực hiện công tác nghiên cứu hay thu thập các thông tin tình báo. Vụ va chạm của tàu USNS Impeccable với hải quân Trung Quốc vào năm 2009 gần khu vực đảo Hải Nam của Trung Quốc xảy ra khi tàu này vào đây tiến hành các nghiên cứu quân sự.

Khả năng mà Trung Quốc giành được thắng lợi trong cuộc tranh cãi với phía Mỹ về việc hạn chế các họat động quân sự của tàu nước ngoài trong khu vực đặc quyền kinh tế của nước mình là rất khó xảy ra. Giáo sư Carl Thayer giải thích:

“Mỹ với sức mạnh hải quân của mình muốn được họat động tự do trên vùng biển quốc tế. Có đến 1/3 phần diện tích biển trên thế giới là vùng đặc quyền kinh tế và Trung Quốc muốn nói là phần diện tích 200 hải lý từ bờ ra gọi là vùng đặc quyền kinh tế thì không cho phép họat động quân sự trừ khi có sự đồng ý của chúng tôi.

Mỹ thì nói là công ước quốc tế về luật biển không có ý nói như vậy. Cho nên khả năng mà lập luận của Trung Quốc có thể được chấp nhận là khó xảy ra, vì luật nói rằng các hoạt động vì mục đích hòa bình thì được phép và Mỹ nói là họ làm vì mục đích phòng vệ, họ thu thập thông tin tình báo mà thôi.”
Cũng theo giáo sư Carl Thayer thì nếu lập trường của Mỹ thắng thế sẽ giúp duy trì ổn định an ninh khu vực:

“Các họat động quân sự trong vùng đặc quyền kinh tế không có liên quan gì đến vấn đề tranh chấp chủ quyền của các nước mà chỉ liên quan đến việc diễn giải công ước như thế nào. Tuy nhiên nếu lập trường của Mỹ được khẳng định thì có nghĩa là sự có mặt của Mỹ tại khu vực này sẽ giúp ổn định an ninh khu vực.”

Nhận định này cũng có căn cứ vì đã có những lo ngại từ phía Mỹ và trong khu vực về sự lớn mạnh của hải quân Trung Quốc. Đã có ý kiến cho rằng Trung Quốc tìm cách hạn chế các họat động quân sự của Mỹ trong vùng đặc quyền kinh tế vì muốn có lợi cho mình trong các tranh chấp tại khu vực này, cụ thể là với vấn đề Đài Loan, và biển Đông.

Các nước Việt Nam và Philippines là những nước đang có tranh chấp với Trung Quốc trên biển Đông cũng đã nhiều lần lên tiếng hoặc tỏ ý muốn có sự can thiệp của Mỹ vào tranh chấp này với lý do chính là để đảm bảo quyền tự do đi lại trên biển vốn là quyền lợi của Mỹ. Mặc dù vậy các nước này lại có cách nhìn nhận khác nhau với lập trường liên quan đến họat động quân sự của nước ngoài tại vùng đặc quyền kinh tế. Ông Renato Cruz de Castro, giáo sư môn quan hệ quốc tế trường đại học De la Salle, Philippines cho biết:

“Các nước ASEAN không thống nhất với nhau về vấn đề này, có nước ủng hộ lập trường của Trung Quốc là không cho phép hoạt động quân sự của nước ngoài tại vùng đặc quyền kinh tế, trong khi Philippines và Singapore lại ủng hộ lập trường của Mỹ. Theo tôi biết thì phía Việt Nam vẫn ủng hộ lập trường của Trung Quốc.”

Hiện vẫn chưa có sự thống nhất giữa Mỹ và Trung Quốc liên quan đến các họat động quân sự của nước ngoài tại vùng đặc quyền kinh tế, nhưng các học giả Trung Quốc và Mỹ cũng đang tìm kiếm hướng đi mới dựa vào những thỏa thuận mà Mỹ và Liên Xô đã đạt được trong thời kỳ chiến tranh lạnh. Theo các học giả thì dù hai bên có thể không thấy hài lòng hoàn toàn với những gì đang diễn ra, nhưng ít nhất một thỏa thuận như vậy cũng giúp giảm đi những hành động gây hấn. Điều này cũng đòi hỏi phía Trung Quốc phải minh bạch hơn trong các hoạt động quân sự của mình.

Biển Đông tạo sóng ở hội nghị Đông Á
Cập nhật: 22-11-2011 09:01

Bất chấp mong muốn của Trung Quốc là không quốc tế hóa vấn đề tranh chấp trên Biển Đông, hầu hết các nhà lãnh đạo tham dự hội nghị cấp cao Đông Á đã đề cập chủ đề nóng này tại Bali cuối tuần rồi.

Hội nghị quy tụ các nguyên thủ của 18 quốc gia tại Bali thu hút sự chú ý đặc biệt bởi hai điểm đặc biệt: lần đầu tiên một tổng thống Mỹ tham gia, và cuộc tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông.
Sức nóng bắt đầu tăng ngay từ khi hội nghị chưa bắt đầu, khi các quan chức ngoại giao Mỹ, và trong ASEAN là Philiippines, dẫn đầu chủ trương bàn về Biển Đông tại diễn đàn này. Ngoại trưởng Philippines yêu cầu các nước ASEAN cần đóng vai trò quyết định trong việc đề ra hướng đi cho tranh chấp. Manila muốn có một hội nghị thượng đỉnh của ASEAN bàn về an ninh hàng hải và các tranh cãi trên Biển Đông.

Hải quân Philippines trên tàu chiến.
Ảnh: AFP

Biển Đông là nơi có các tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc với nhiều nước trong khối ASEAN gồm Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei.
Đề nghị của Manila được các quan chức ASEAN ghi nhận và xem xét. Về phần mình, Philippines cho thấy họ là quốc gia tích cực đề cập đến tranh chấp Biển Đông nhất trong dịp này. Chính phủ của tổng thống Bengnino Aquino cũng nhận được sự hậu thuẫn của Mỹ trong vấn đề an ninh quốc phòng.

Ngoại trưởng Mỹ tuần qua đã đến thăm Philippines nhân kỷ niệm 60 năm ký hiệp ước phòng thủ chung giữa hai đồng minh. Bà Clinton khẳng định Mỹ duy trì trợ giúp an ninh cho Manila trong việc chống khủng bố ở miền nam, đồng thời tăng cường hậu thuẫn nước này bảo đảm an ninh hàng hải và chủ quyền. Washington sẽ cấp gần như miễn phí cho Philippines một tàu chiến để tuần tra bờ biển. Trước đó, Manila đã mua con tàu đang là soái hạm của hạm đội già cỗi của quốc đảo này.

Trong khi những lời kêu gọi bàn bạc về Biển Đông ở các hội nghị ASEAN và EAS được Manila đưa ra, Trợ lý Ngoại trưởng Trung Quốc tuyên bố rằng các hội nghị đó không phải là nơi thích hợp để thảo luận. Bắc Kinh khẳng định chỉ đàm phán “với các bên liên quan trực tiếp” trong tranh chấp Biển Đông, và thêm rằng sự can thiệp của “các lực lượng bên ngoài” có thể khiến tình hình bất ổn.
Đáp lại, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố rằng Mỹ quan tâm đến an ninh hàng hải và tự do thương mại trong khu vực, vì thế việc nói đến các tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông là “hoàn toàn thích hợp”. Từ năm 2010, trong một phát biểu gây chú ý tại Diễn đàn an ninh khu vực tổ chức tại Hà Nội, bà Clinton nói rằng Mỹ có lợi ích quốc gia trong việc bảo đảm an toàn hàng hải trên Biển Đông. Tuyên bố này được nhắc lại nhiều lần kể từ đó.

Quan sát hàng loạt tuyên bố được Tổng thống Mỹ Barack Obama đưa ra trong chuyến công du 9 ngày đến châu Á Thái Bình Dương, có thể thấy Mỹ đang hiện thực hóa chiến lược trở lại và lãnh đạo ở vành đai, như lời khẳng định của Obama khi ở Australia: “Đây là nơi chúng tôi ở lại”. Chỉ trong khoảng thời gian một tuần, Obama thu được sự hậu thuẫn cho hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương – tạo lập khối liên kết kinh tế rất lớn trong đó không có Trung Quốc. Ông chủ Nhà Trắng tuyên bố đưa thủy quân lục chiến đến đồn trú ở bắc Australia, nơi rất gần với Biển Đông. Mỹ cũng tuyên bố về một chuyến thăm lịch sử của ngoại trưởng Mỹ đến Myanmar, sau nửa thế kỷ.

Những bước đi trên cho thấy một sự “đổ bộ” khổng lồ của Mỹ vào khu vực có trọng tâm chiến lược ngoại giao mới của họ, và can dự vào tranh chấp Biển Đông chỉ là một phần trong chiến lược đó.
Nhìn các đồng minh quan trọng từ Nhật, Hàn Quốc, qua Philippines xuống đến Australia, với các căn cứ quân sự ở trên đất đồng minh và tại Guam, Hawaii, một số nhà phân tích cho rằng Mỹ đang tìm cách bao vây Trung Quốc. Tuy nhiên cũng có nhiều học giả khác khẳng định chính sách của ông Obama hoàn toàn không bao vây, mà chỉ là can dự và phòng ngừa.

Bên lề hội nghị EAS, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ – Obama – và Trung Quốc – thủ tướng Ôn Gia Bảo – là sự kiện được trông đợi hàng đầu. Sau cuộc gặp, trợ lý ngoại trưởng Trung Quốc Lưu Chấn Dân nói rằng nước này cam kết đảm bảo an toàn các đường hàng hải và ca ngợi Mỹ “là một thành tố quan trọng ở châu Á kể từ sau Thế chiến II”.

Về các lo ngại của Mỹ, ông Lưu cho rằng tự do giao thương không phải là vấn để trên Biển Đông, và rằng các bên tham gia trong khu vực đang được hưởng tự do hơn ai hết. Cuộc nói chuyện giữa ông Obama và ông Ôn là “thẳng thắn”, theo lời ông Lưu, và Trung Quốc sẵn sàng bàn bạc về một bộ quy tắc ứng xử (COC) ràng buộc hơn. Đây là điều mà nhiều nước ASEAN đang mong muốn.
Ngoài ra, Trung Quốc lại cam kết tài trợ 3 tỷ nhân dân tệ, tức 472 triệu USD, để ủng hộ việc kết nối mạng lưới hàng hải giữa các nước ASEAN.

Liệu có thể hy vọng rằng với tuyên bố về tương lai của một COC như trên, Biển Đông sẽ lặng hơn sau quãng thời gian nổi sóng từ đầu năm đến nay không? Các nhà phân tích bình luận về thái độ mềm dẻo của Bắc Kinh trong tuần qua như sau.

Khi bị áp đảo số lượng trên mặt trận ngoại giao, trong khi Mỹ lại lảng vảng ngoài kia như một tay giám sát, Trung Quốc phải co vào phòng thủ“, Gary Li, một nhà phân tích thuộc Exclusive Analysis Ltd., hãng chuyên tư vấn kinh tế ở London, nói.

“Việc Trung Quốc ôn hòa là để ngăn các thành viên của ASEAN khỏi ủng hộ chính sách của Washington”, ông Willy Wo-Lap Lam, giáo sư sử học của Đại học Trung Hoa ở Hong Kong, viết cho Bloomberg. “Những cử chỉ xoa dịu sẽ đi kèm với chính sách ngoại giao đôla: viện trợ phát triển sẽ được rót vào các nước ASEAN, đặc biệt là những nước không đi theo tiếng kèn của người Mỹ”.
Thanh Mai

Posted in Biển Đông: Hoàng Sa và Trường Sa, Chinh Tri Hoa Ky, Chinh tri Trung Quoc | Leave a Comment »