Trần Hoàng Blog

Cái Tết buồn nản ở Việt Nam

Posted by hoangtran204 trên 28/01/2009

Cái Tết buồn nản ở Việt Nam

————————————————————————————————————

ASIA TIMES

Stephen Kurczy

Ngày 27-1-2009

HUẾ – Khung cảnh ảm đạm về kinh tế khắp toàn cầu đã lấy đi hết khí thế mua sắm trong dịp Tết hàng năm ở Việt Nam, báo hiệu một năm khó khăn trước mắt cho nền kinh tế đang ở giai đoạn chuyển tiếp này. Việc mua sắm theo thường lệ thì tăng vọt đối với các doanh nghiệp và các nhà bán lẻ lớn ở VN trong những tuần lễ hướng tới năm mới âm lịch, na ná với mùa mua sắm dịp lễ Noel ở phương Tây.

Theo một người đại diện cho Metro Cash & Carry, một trong những nhà bán lẻ hiện đại hàng đầu ở nước này, thì nhu cầu trong nước vào ngày Tết thường nhiều hơn gấp bốn lần so với thời gian còn lại của năm khi người Việt Nam theo truyền thống vẫn lũ lượt kéo đến các chợ để mua thêm thức ăn, những thứ để bày biện như hoa quả, cành đào và quần áo giày mũ trưng diện vào dịp Tết.

Nhưng năm nay thói quen đó không còn nữa, theo như các doanh nhân và kinh tế gia cho biết, khi mà người Việt Nam chào đón Năm con Trâu với ít sự cầu kỳ và phô trương hơn so với Tết các năm trước. Trong khi đèn hoa và đồ trang trí dựng lên khắp Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, thì nền kinh tế của đất nước nầy đang rơi rụng: tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng với một tỉ lệ đáng thất vọng là 6,2% vào năm ngoái, đánh dấu ở mức thấp nhất trong vòng 10 năm qua. Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự đoán mức tăng trưởng sẽ chậm lại hơn nữa vào năm nay là 5%.

“Năm ngoái, nhiều người ra đường bán đủ thứ – hoa quả, bàn ghế cho Năm mới. Năm nay thì vắng hoe,” đó là nhận xét của Nguyễn Trung, một người buôn bán bên hè phố tại trung tâm thành phố Huế. “Người nghèo thì nghèo thêm còn người giàu có ít tiền hơn.”

Tình trạng suy giảm mức mua sắm đang biểu lộ qua các số liệu về sức tiêu thụ của cả nước. Cư dân Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã chi tiêu ít hơn 20% cho thực phẩm trong những ngày giáp Tết so với cùng kỳ này năm ngoái, theo Trung tâm Thông tin Phát triển Nông nghiệp và Nông thôn cho hay.

“Chắc chắn nhiều gia đình đang lo lắng về các viễn cảnh của nền kinh tế năm 2009,” theo kinh tế gia Jonathan Pincus, khoa trưởng Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright tại Thành phố Hồ Chí Minh cho hay.”… dân chúng đang xem xét lại việc mua sắm của họ một cách chặt chẻ hơn.”

Đó là trường hợp của người quản lý khách sạn 32 tuổi Phạm Thị Hằng. Năm ngoái, bà đã có đủ tiền dư dôi để sơn phết lại nhà cửa và mua sắm quần áo mới cho cả gia đình. Còn năm nay, bà cho biết là khó khăn hơn để kiếm sống kể từ khi ông chồng của bà mới đây đã mất việc làm tại một xí nghiệp may mặc. Chỉ có cô con gái của bà là sẽ được mua cho quần áo mới.

Trong khi đó, chủ của bà cho biết khách sạn sẽ không có tiền thưởng Tết hoặc tăng lương trong năm nay, mặc dù mức lạm phát năm ngoái là 20% năm. “Năm nay các ngày lễ sẽ được tổ chức nhỏ hơn do tình hình kinh tế,” bà nói.

Niềm tin của doanh nghiệp phản ánh tâm trạng đang bi quan đó. Bản Báo cáo về Kinh doanh Quốc tế của hãng Grant Thornton năm 2009, đã khảo sát các giới chức điều hành cao cấp của hơn 7.000 doanh nghiệp tư nhân có căn cứ đóng tại Việt Nam, đã nhìn thấy tinh thần lạc quan về kinh tế đã rớt xuống còn 31% trong năm 2008, giảm từ mức 87% đươc ghi nhận vào năm 2007. “Điều này cho thấy rằng dân chúng chắc có lẻ sẽ ít chi tiêu hơn,” Khuyen Bu, phát ngôn viên Việt Nam của hãng Grant Thornton đã cho biết trong một thư điện tử trao đổi về vấn đề này.

Những tin tức xấu về kinh tế chiếm vị trí trên trang nhất của hầu hết tất cả các nhật báo trong nước, bất chấp sự kiểm soát và kiểm duyệt của chính quyền đối với ngành truyền thông. Một nửa trong số 350.000 các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần phải thay đổi lại cách tổ chức và điều hành để tồn tại, tờ Tạp chí Đầu tư VN (Vietnam Investment Review) đã tường thuật trong một số báo ra vào tháng này mà trong đó gần như mọi trang đều có những tin tức ảm đạm, tóm tắt mọi chuyện bằng một tựa đề ở trang 10: “Một triển vọng đen tối cho năm 2009.”

Để làm nhẹ bớt tai hoạ này, Đảng Cộng sản đã loan báo một chương trình kích thích kinh tế 1 tỉ đô la có mục đích nhằm giảm bớt những khó khăn mà mọi người đang quan tâm, hạ mức thuế suất hàng hóa nhập khẩu, và cấp 200.000 đồng (12 đô la Mỹ) cho mỗi người thuộc các hộ gia đình kiếm được chưa tới 60 đô la một tháng.

Tiền trợ cấp nầy được dành để giúp đỡ những gia đình nghèo chào đón cái Tết
m lịch
theo truyền thống đang đến gần,” đảng cộng sản VN đã loan báo trên trang web của họ. Tuy nhiên, món tiền Tết nầy chỉ vào khoảng 200 triệu đô la, theo thông cáo báo chí của đảng cho hay, có nghĩa là chưa tới 4 triệu trong số 86 triệu dân của cả nước sẽ nhận được khoản tiền trợ cấp một lần này.

“Đề xuất trợ cấp tiền cho các gia đình nghèo là đáng ưa thích, nhưng không chắc là có được một hiệu quả quan trọng cho nền kinh tế vĩ mô,” theo nhận xét của kinh tế gia Pincus. “Việt Nam dựa quá nhiều vào nhu cầu xuất khẩu, việc xuất khẩu đã sút giảm kể từ cuối năm 2008. Tổng giá trị xuất khẩu năm 2008 là gần 60 tỉ đô la. Không chắc rằng việc bơm một khoản tài chính 200 triệu đô la sẽ làm được gì nhiều để thay đổi nhu cầu ở bên ngoài (nước) nếu sự xuất khẩu đang chựng lại.”

Khi được hỏi cô nghĩ gì về khoản tiền thưởng 200.000 đồng, người quản lý cửa hàng quà tặng tại một khách sạn năm sao ở Thành phố Hồ Chí Minh đã chun mũi lại và lắc đầu. Món tiền đó có thể mua được 10 cân gạo, cô nói, số gạo ấy có thể kéo dài được 10 ngày khi cô chia ra cho bản thân, cho chồng và đứa con gái hai tuổi. “Đó là một số tiền nhỏ, chỉ có ý nghĩa về tinh thần mà thôi,” cô bảo.

Chính phủ cũng đang xoay qua việc dùng chủ nghĩa dân tộc trong kinh tế. Theo Thông tấn xã Việt Nam (VNA) được điều hành của nhà nước, Đảng Cộng sản kể từ tháng này đã cố tìm cách thúc đẩy nhu cầu đối với sản phẩm hàng hóa “Made in Vietnam”. Hoặc là lựa chọn, hay bị bắt buộc, các siêu thị đã tăng thêm 5% tới 10% sản phẩm nội hóa trên các quầy của họ trong thời gian sắp tới ngày lễ Tết năm nay.

Cửa hàng bán lẻ nước ngoài Big C đã khẳng định là trữ 90% trong kho của họ bằng các hàng hóa chế tạo ở Việt Nam, trong khi siêu thị bán buôn hàng tạp phẩm Metro Cash & Carry “ưu tiên dành cho những sản phẩm quốc nội được đặt ở những vị trí thu hút sự chú ý của người mua ở những nơi trưng bày trong cửa hàng,” theo VNA cho hay.

Tuy nhiên, điều không rõ ràng là những giải pháp kiểu dân tộc chủ nghĩa này sẽ nhắm trúng vào mục tiêu hay không. Một số lượng đông đảo người tiêu dùng Việt Nam đã cho Asia Times Online biết là họ đang mua sắm mọi thứ ít hơn, mà không phải chỉ mua ít hơn các sản phẩm nước ngoài, và rằng các thị trường từ Hà Nội cho tới Thành phố Hồ Chí Minh rõ ràng là trống vắng hơn so với thời gian này năm ngoái.

Ngành du lịch, một nganh lèo lái nền kinh tế rất mạnh gần đây và là cổ máy sinh ra nguồn thu nhập ngoại tệ, giờ cũng đang phô bày ra cho thấy những dấu hiệu suy yếu dần. Khách quốc tế đến Việt Nam chỉ tăng 0,6% năm 2008, giảm sút từ mức tăng 14% năm 2007, theo Tổng cục Thống kê cho hay.

Theo Nguyễn Thúy Ngọc Quỳnh giám đốc khách sạn La Residence Hotel&Spa ở Huế, “Thông thường thời gian này là rất thuận lợi cho chúng tôi, bởi vì chúng tôi sẽ được gặp gỡ tất cả mọi thành viên trong gia đình và các bạn bè.” Tổng số lượng đặt chỗ ở khách sạn của cô đã giảm đi 20% năm nay, thậm chí ngay khi có cả những khách mới đây là cô Chelsea Clinton, con gái của cựu tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton, và Tổng thống Hy Lạp Karolos Papoulias.

Ban giám đốc đang giữ lại những khoản tiền thưởng, gây chán nản cho tâm trạng chung trong những mùa lễ hội thường niên này. “Năm ngoái, chúng tôi có một bữa tiệc lớn. Còn năm nay, chúng tôi sẽ có một bữa tiệc nhỏ,” cô nói.

Nguyễn Phúc Lưu, một cán bộ của Công ty Du lịch Việt Nam do nhà nước sở hữu, đã cho biết tại Diễn đàn Thương mại thường niên của Hiệp hội Các quốc gia Đông nam Á (ASEAN) được đăng cai đầu tháng này tại Hà Nội: “Mọi người đều bị ảnh hưởng.”

Giá cả tăng lên cũng làm cho người Việt Nam thận trọng hơn với tiền bạc của mình, theo Martin Rama, giám đốc của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, thậm chí khi bình quân thu nhập đầu người đã tăng từ 833 đô la các năm trước lên tới mức 1.024 đô la năm 2008.

“Rất ít nước Á châu bị lạm phát tới 20% [năm 2008], còn Việt Nam thì đã đạt tới mức 28%,” ông Rama cho biết trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại mới đây. “Việc lạm phát đã ảnh hưởng tới sức mua của người dân qua những khoản tiền họ kiếm được, đặc biệt là tại các thành phố. Nạn lạm phát đã ảnh hưởng tới những người di trú đang làm việc trong các khu công nghiệp và buộc nhiều người phải trở về quê nhà.”

Với nhiều dân di trú thất nghiệp phải quay về vùng nông thôn đón Tết, các nhà phân tích tự hỏi không biết có bao nhiêu người sẽ phải chọn lựa việc ở lại nhà hơn là quay trở lại các thành phố và vật lộn để tìm cho được việc làm. Một số người cho rằng do cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã và đang làm giảm nhu cầu các sản phẩm được sản xuất ở nông thôn, trong đó có gạo, và giảm bớt các khoản thu nhập của nông dân, nên những vùng nông thôn có thể sẽ không có khả năng thu hút sức sản xuất tương tự từng được nhận thấy
ngay sau hậu quả của cuộc khủng hoảng tài chính ở Châu Á vào năm 1997-1998.

“Điều thử thách thực sự là những gì sẽ xảy ra sau dịp Tết này,” ông Rama nhận định.

Stephen Kurczy là một nhà báo trú đóng tại Cambodia.

Hiệu đính: Trần Hoàng

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2009

——————————————-

ASIA TIMES

———————————————————————————————–

Downcast Tet in Vietnam
By Stephen Kurczy
Jan 27, 2009
HUE – Global economic gloom has taken the spending spirit out of Vietnam’s annual Tet festival, signaling a tough year ahead for the transitional economy. Sales normally soar for Vietnam’s entrepreneurs and larger retailers in the weeks leading up the lunar new year, akin to the Christmas shopping season in the West.

Domestic demand over Tet is normally four times higher than the rest of the year as Vietnamese traditionally flock to markets to purchase extra food, peach blossom decorations and special outfits to wear during the celebrations, according to a representative of Metro Cash & Carry, one of the top modern retailers in the country.

But not this year, say entrepreneurs and economists, as the Vietnamese ring in the Year of the Ox with noticeably less flair and fanfare than previous celebrations. While extravagant lights and decorations go up around Hanoi and Ho Chi Minh City, the national economy is sputtering: gross domestic product (GDP) grew a disappointing 6.2% last year, marking a 10-year low. The International Monetary Fund forecasts a further slackening to 5% this year.

“Last year, many people were out selling things – New Year flowers, chairs. This year it’s empty,” said Trung Nguyen, a street-side merchant in the central city of Hue. “The poor are poorer and the rich have less money.”

The slowdown is already showing up in national consumption figures. Hanoi and Ho Chi Minh City residents have spent 20% less on food supplies leading up to Tet compared with the same period last year, according to the Information Center for Agriculture and Rural Development.

“Certainly, many families are concerned about the prospects for the economy in 2009,” said economist Jonathan Pincus, dean of the Fulbright Economics Teaching Program in Ho Chi Minh City. ” .. they are watch ing their spending a bit more closely.”

That’s the case for 32-year-old hotel manager Pham Thi Thang. Last year she had enough spare cash to repaint her house and purchase new clothing for the entire family. This year, she said it’s tougher to make ends meet since her husband recently lost his job at a garment factory. Only her daughter will receive a new outfit.

Her boss, meanwhile, said the hotel will not give Tet bonuses or raise salaries this year, despite 20% year-on-year inflation last year. “This year the celebrations will be smaller because of the economy,” she said.

Business confidence reflects those sagging spirits. The 2009 Grant Thornton International Business Report, which surveyed senior executives from more than 7,000 private Vietnam-based businesses, found optimism in the economy dropped to 31% in 2008, down from the 87% recorded in 2007. “This shows that people will be less likely to spend money,” Grant Thornton’s Vietnam spokesman Khuyen Bu said in e-mail correspondence.

Bad economic news is front-page fare in nearly all domestic newspapers, despite government control and censorship of the media. Half of Vietnam’s 350,000 small- and medium-sized businesses must restructure to survive, the Vietnam Investment Review reported this month in an issue in which nearly every page contained bleak news, summed up by the page 10 headline: “A dark outlook for 2009.”

To cushion the blow, the Communist Party announced a US$1 billion stimulus package aimed at reducing interest burdens, lowering import taxes and handing 200,000 Vietnamese dong (US$12) to each member of households earning less than $60 a month.

“The grant is designed to help disadvantaged families to welcome the upcoming traditional lunar new year,” the party announced on its web site. However, the Tet bonus will total only about $200 million, according to the party’s press release, meaning that less than 4 million of the country’s 86 million people will receive the one-off payment.

“The proposal to provide cash grants to poor families is admirable but unlikely to have a significant effect on the macro economy,” said economist Pincus. “Vietnam relies heavily on export demand, which was already falling off at the end of 2008. The total value of exports in 2008 was close to $60 billion. It is unlikely that a $200 million fiscal injection would do much to replace external demand if exports falter.”

Asked what she thought of the 200,000-dong bonus, the gift store manager in a five-star hotel in Ho Chi Minh City wrinkled her nose and shook her head. The amount might buy 10 kilograms of rice, she said, which might last 10 days when split among herself, her husband and her two-year-old daughter. “It’s a small amount, only good for the spirit,” she said.

The government is also resorting to economic nationalism. According to the state-run Vietnam News Agency (VNA), the Communist Party has since this month sought to boost demand for “Made in Vietnam” products. Either by choice or by coercion, supermarkets added 5% to 10% more local products to their shelves in the run-up to this year’s Tet festival.

Foreign retailer Big C claimed to stock 90% of its inventory with Vietnam-made goods, while Metro Cash & Carry grocery store “prioritized domestic products with attractive positions in retail displays”, according to VNA.

It’s not clear those nationalistic measures will hit the mark, however. A wide range of Vietnamese consumers told Asia Times Online that they’re buying less of everything, not just fewer international products, and that markets from Hanoi to Ho Chi Minh City are visibly emptier than this time last year.

Tourism, a recent strong economic driver and foreign revenue generator, is also showing signs of weakening. International arrivals to Vietnam increased by just 0.6% in 2008, down from the 14% growth seen in 2007, according to the General Statistics Office.

Nguyen Thuy Ngoc Quynh, manager at Hue’s La Residence Hotel & Spa, said, “Normally this time is very good for us, because we see all our family members and we see all of our friends.” Total bookings at her hotel were down 20% year-on-year, even as recent guests included Chelsea Clinton, daughter of former US president Bill Clinton, and Greek President Karolos Papoulias.

Management is in turn withholdi
ng bonuses, dampening the season’s usually festive mood. “Last year, we had a big party. This year, we’ll have a little party,” she said.

Nguyen Phuc Luu, an official with the state-run Vietnam Tourism Association, said at the annual Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) Trade Forum hosted earlier this month in Hanoi: “Everyone is affected.”

Rising prices are also making Vietnamese more cautious with their money, says World Bank’s country director Martin Rama, even as per capita income climbed to $1,024 in 2008 from $833 the previous year.

“Very few Asian countries went above 20% inflation [in 2008], and Vietnam reached 28%,” Rama said in a recent telephone interview. “It affected the purchasing power of people in wage earnings, particularly in cities. It affected migrants working in industrial parks and sent many of them home.”

With many unemployed migrants set to return to the countryside to celebrate Tet, analysts wonder how many will opt to stay home rather than return to the cities and struggle to find work. Some say that because the global financial crisis has crimped demand for rural-produced products, including rice, and reduced farmers’ incomes, rural areas may not have the same absorptive capacity seen in the aftermath of the 1997-98 Asian financial crisis.

“The real test is what will happen after Tet,” Rama said.

Stephen Kurczy is a Cambodia-based journalist.

(Copyright 2009 Asia Times Online (Holdings) Ltd. All rights reserved. Please contact us about sales, syndication and republishing.)

2 phản hồi to “Cái Tết buồn nản ở Việt Nam”

  1. Phương Nguyên said

    Số tiền 200.000đ khng lớn với người thnh phố nhưng rất c gi trị đối với người ở qu ngho. Hm rằm thng chạp PN về qu cho một b c 500.000đ m b mừng rỡ lắm, ni PN cho qu nhiều. Mng 1 tết PN gọi điện chc tết b th b ni nhờ c tiền con cho m năm nay gia đnh c tết lớn! Ở chỗ PN khng thấy người ngho nhận được số tiền 200.000đ đ, c lẽ chưa tới??? Vụ chm đ ở Quảng Hải người dn nhận được tiền qu trễ, qung qung đi sắm tết sng 30 mới bị nạn như vậy.

  2. TranHoang said

    Cm ơn PN đ comment.
    Thật qu thảm cho người dn. Chỉ c $12 mỗi đầu người m khng pht cho người ta sớm sớm. Chờ đến những ngy cuối cng trước khi tết mới pht 12 đ. M thật ra tiền ấy l tiền bn ti nguyn dầu hỏa của đất nước suốt mười mấy năm qua. Lẻ ra phải dng cc đồng tiền ấy chia lại cho người dn từ lu.

    M họ đu c thiếu tiền. Chắc bạn PN cn nhớ trn bo Vietnamnet của nh nước c ni r l VN c số tiền thặng dư hơn 22 tỉ đ la khi tường thuật lại lời của ng Dũng vo dịp đầu năm 2008 (thng 3?). Năm 2008, tổng số tiền bn dầu hỏa l 10,2 tỉ đ la.

    TH cũng hỏi nhiều b con của mnh dưới qu về chuyện 12 đ la mỗi đầu người, th họ ni l họ chưa c nhận được. V họ cũng ni l chẳng c gia đnh no trong xm lm ra được $60/1 thng. Chỉ c ai lm cho x, đi dạy, th may ra. C 3 cng ruộng m 4 miệng ăn th nội chuyện c đủ gạo ăn hng năm l may lắm rồi. Đồ ăn th ra ngoi ruộng bắt bậy mấy con tp, mấy con c, hi rau về ăn

    200.000 ở dưới qu lớn lắm v họ đu c lm ra tiền. 500.000 l mn tiền nhiều khi cả đời họ chưa cầm được trong tay. TH năm no cũng trch t tiền ra cho người ngho v mua gạo pht cho họ vo lc cuối ma la. TH cũng gởi o quần về cho người ngho ở dưới qu. Họ qu lắm.

Bạn cứ phịa ra một email hoặc tên nào đó để viết ý kiến. Comment của tất cả các bạn đọc sẽ được hiện ra.

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

 
%d bloggers like this: